مصالحه و دستگردان

مصالحه و دستگردان

 

معنى دستگردان در خمس و ثمره   ى آن

332. معنى دستگردان در خمس چيست و ثمره   ى آن چه مى  باشد؟

ج. دستگردان اين است كه حاكم شرع يا وكيل او با كسى كه خمس بدهكار است و توانايى دادن آن را به راحتى ندارد، مقدار خمس را اخذ و اعطا مى  كند و ثمره   ى آن اين است كه خمس از عين به ذمّه منتقل مى   شود و بدهكارِ خمس بعدا آن را ـ هر چند به تدريج ـ مى   دهد.

 

معناى مصالحه

333.معناى مصالحه كردن در خمس را با يك مثال روشن فرماييد كه آيا مصالحه، بخشيدن مقدارى از بدهى خمسى مكلَّف و پرداخت كننده خمس است يا چيز ديگرى است؟

ج. معناى مصالحه بخشيدن نيست؛ بلكه در موردى است كه مقدار خمس معلوم نيست كه حاكم شرع در اين جا با شخص ـ مثلاً ـ مصالحه به نصف مى   كند.

 

حكم مصالحه به كمتر از بدهى

334. آيا با فرض اشتغال ذمّه مكلّف به مبلغى خمس و تمكّن و توان پرداخت و اداى آن، مصالحه به كمتر ممكن است؟ در فرض عدم تمكّن و توان از پرداخت چه طور؟

ج. مصالحه به كمتر از مبلغ معيّن كافى از خمس نيست و با فرض عدم تمكن، جاى دستگردان و مهلت دادن است.

 

چگونگى پرداخت خمس دستگردان شده از درآمد سال آينده

335. در موقع رسيدن سال خمسى، مبلغ ده هزار تومان خمس بدهكار شدم و با وكيل مجتهدم دستگردان كردم، آيا مى  توانم از منافع سال آينده؛ آن را بپردازم؟

ج. بله، جايز است.

 

دستگردان و تحويل خمس به يكى ديگر از وكلاى مرجع تقليد

336. مقلّدين حضرتعالى كه به يكى از وكلاى شما دستگردان كرده   اند، آيا مى   توانند بقيه بدهى خود را به وكيل ديگر شما بدهند؟ اگر مستقيما به خود دفتر شما تحويل دهند چه طور؟

ج. مانعى ندارد.

 

خمسى كه با مرجع تقليد دستگردان شده و...

337. اگر كسى با مرجع تقليد خود خمس را دستگردان كند، قبل از پرداخت بدهى خمسى خود، آن مرجع فوت كند، تكليف او چيست؟

ج. بايد آن را به مرجع حىّ اعلم بدهد يا با اجازه  ى او بدهد.

 

دستگردان خمس سرمايه و رجوع به ديگرى

338. شخصى به فتواى مجتهدى كه خمس سرمايه را لازم مى   دانسته، خمس سرمايه را حساب كرده و دستگردان نموده است، اكنون به جنابعالى رجوع كرده. آيا مى   تواند به فتواى جنابعالى مقدارى را كه دستگردان كرده نپردازد؟

ج. معناى دستگردان، مديون شدن نسبت به طرف است، با فرض اين كه در آن هنگام طبق تقليد خود به عنوان وظيفه نه خطا، اداى خمس كرده است و مديون بيت المال گرديده؛ اكنون هر چند بايد به مقلد (مرجع تقليد) خود بپردازد ولى او مى  تواند طبق تشخيص خود از او نگيرد.

 

كسى كه دستگردان كرده و اموالش از بين رفته

339. فردى وجوه شرعيه   اش را دستگردان كرده و بدهكارشده است. تمام اموالش در حادثه   اى از بين مى  رود. آيا ذمّه   اش از آن دين خالى شده است؟

ج. ذمّه   اش از آن دين فارغ نمى   شود و بايد با تمكّن به مقدار ميسور بپردازد و مانند ساير ديون ماليّه است.

 

امكان پرداخت خمس دستگردان شده از درآمد آينده

340. فردى كه حساب سالش را كرده و مالش را دستگردان كرده است، آيا مى   تواند بعدا از درآمد سال بعد آن خمس را ادا كند يا بايد خمس آن مقدار از درآمد را بدهد؟

ج. مى   تواند و ديگر واجب نيست خمس آن مقدار از درآمد را بدهد.

 

دستگردان و رجوع به ديگرى

341. فردى وجوهات مالش را با مرجع تقليدى دستگردان كرده و بعدا مقلّد مرجع تقليد ديگرى شده است. آيا براى دادن آن به مرجع تقليد اوّل، نياز به اذن مرجع تقليد دوّم دارد؟

ج. اگر بخواهد آن را به مرجع اوّلى بدهد، بايد با اذن دوّمى باشد.

 

چگونگى دستگردان مبلغ خمس

342. اگر به خودمان مبلغى به عنوان خمس تعلّق بگيرد و نتوانيم يك مرتبه بپردازيم، دست  گردان آن به چه صورت است؟ (در صورتى كه مجاز در دستگردان باشيم)

ج. از جانب مجيز كه حقّ گرفتن را دارد بگيرد، پس از آن از جانب ايشان تا مدّتى به خودش قرض بدهد، به طورى كه در پرداختش اخلال به امور نباشد.

 

طريقه محاسبه خمس بعد از دستگردان

343. اينجانب سال گذشته صد هزار تومان داشتم، مبلغ بيست هزار تومان آن را به عنوان خمس دستگردان كردم و تمام صد هزار تومان را در بانك گذاشتم. اكنون سال خمسى  ام فرا رسيده، آيا اگر بيست هزار تومان از درآمد امسال پرداخت كنم كافى است؟

ج. بله، كافى است.

 

حكم تصرف در اموال كسانى كه خمس خود را دستگردان كرده ولى...

344. كسانى كه سال قرار مى  دهند و دستگردان مى  كنند، ولى بعدا وجه دستگردان شده را نمى  دهند يا مقدار كمى از بدهكارى خمسى خود را داده و بقيه را نمى  دهند، آيا تصرف در خانه و اثاث خانه و بقيه اموالشان جايز است؟

ج. تصرف در اموالشان جايز است، ولى مديون خمس هستند.

 

حكم بخشيدن مقدارى از خمس به پرداخت كننده خمس توسط وكيل مرجع تقليد

345. كسانى كه از حضرتعالى اجازه اخذ وجوهات و دستگردان و مصالحه دارند، آيا مى  توانند در موقع حساب خمسِ اشخاص، مقدارى از خمس را به آن  ها ببخشند؟

ج. خير، نمى   توانند.

 

نماز در لباسى كه با پول خمس داده نشده تهيه شده است

346. اگر كسى با پول خمس داده نشده، لباس خريدارى كند و در آن نماز بخواند حكم آن چيست؟

ج. اگر از عين پولى كه خمس آن را نداده لباس بخرد تا زمانى كه از پول ديگرى خمس آن را نداده، نماز خواندن در آن لباس حرام و بنابر احتياط باطل است.

 

نگاه كردن به تلويزيونى كه خمس به آن تعلق گرفته است

347. نگاه كردن و يا گوش دادن به تلويزيونى كه خمس به آن تعلق گرفته است هم براى صاحب آن و هم براى ديگران چه حكمى دارد؟

ج. تصرف و استفاده از مال متعلق خمس جايز نيست، مگر با دستگردان در مبلغ واجب آن.

 

حكم لباسى كه به ذمه خريده و پول آن را از مال خمس نداده، پرداخته است

348. شخصى لباس را به ذمه خريده و پول آن را از پولى كه متعلق خمس بوده است پرداخته است، آيا معامله او درست است؟ نماز در آن لباس چه حكمى دارد؟ لطفا خريدن به ذمّه را هم توضيح دهيد؟

ج. خريد به ذمه، مقابل خريد به عين است و در فرض مزبور معامله و تصرف در آن لباس مانعى ندارد.

 

حكم مصرف پول  هاى متعلّق خمس و غير متعلق خمس و جدا كردن آن با نيّت

349. شخصى داراى دو نوع پول است، يكى پولى كه خمس آن را قبلاً پرداخته يا خمس به آن تعلّق نمى   گيرد و ديگرى پولى كه از درآمد سال او است. اگر اين پول  ها با هم مخلوط شوند، آيا مى   تواند با نيّت يكى از آن  ها را مشخص كند؟ مثلاً از پولى كه درآمد سال او است در مؤونه و مخارج زندگى صرف كند تا پول براى او باقى بماند. اگر پول  هاى مذكور در بانك باشد چه طور؟

ج. مانعى ندارد.

رفتن به منزل كسانى كه انسان علم دارد خمس اموال خود را نپرداخته   اند

350. رفتن به منزل افرادى كه انسان علم دارد خمس اموال خود را نپرداخته   اند، چه حكمى دارد؟

ج. تا علم به بودن خمس در مال مورد ابتلا ندارد، تصرف در آن  ها مانعى ندارد.

 

غسل كردن با آب خانه خمس نداده

351. خانه   اى كه با پول خمس نداده ساخته مى   شود آيا با آب آن خانه مى   توان غسل كرد؟

ج. بله، مى   شود.

 

استفاده طلاب از غذاى كسانى كه خمس نمى   دهند

352. طلاب و اهل علمى كه جهت تبليغ و غيره به منزل افرادى مى   روند كه مى   دانند اهل خمس نيستند و در خانه و روى فرش آن  ها نماز مى   خوانند و از غذاى آن  ها مصرف مى   كنند، بفرماييد در اين موارد چه وظيفه   اى دارند؟

ج. اگر علم به بودن خمس در مال مورد ابتلا ندارند، تصرف در آن  ها مانعى ندارد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS