تورّم، كاهش و افزايش قيمت

تورّم، كاهش و افزايش قيمت

 

خمس ترقّى قيمت

308. آيا زياد شدن قيمت خمس دارد؟ و اگر از تورّم باشد چه حكمى دارد؟

ج. اگر در عرف به آن سود صدق مى   كند، خمس دارد؛ بعد از فروش و عدم مصرف در مؤونه ديگر.

 

مال ارزانى كه قيمت آن بالا مى   رود

309. مال ارزانى اضافه قيمت پيدا مى   كند و صاحبش با فروش آن تجارت مى   كند. آيا به اين زيادتى خمس تعلّق مى   گيرد؟

ج. اين زيادتى منفعت است و در زايد بر مؤونه متعلّق خمس است.

 

ارزى كه به قيمت آزاد فروخته مى   شود

310. ارزى كه به قيمت دولتى خريدارى شده و سپس به قيمت آزاد فروخته مى   شود، آيا تفاوت قيمت دولتى و آزاد متعلّق خمس مى   باشد؟ و اگر سر سال خمسى فروخته نشود و در سال آينده اين تبديل صورت گيرد، آيا متعلّق خمس خواهد شد؟

ج. اگر بين سال خمسى خريد و فروش شود، در مازاد بر مؤونه   ى سر سال خمس دارد و اگر تا سال خمسى باقى مانده و نفروخته، اگر جزو سرمايه   ى كسبى است كه درآمد آن صرف مؤونه مى   شود خمس ندارد و در غير اين صورت خمس دارد.

اموالى كه رشد قيمت دارند

311. اگر به دليل تورّم و كاهش ارزش پول داخلى در مقابل ارزهاى خارجى، مثلاً سرمايه  ى كسى كه يك تن آلومينيوم به قيمت سيصد هزار تومان داشته و خمس آن را داده يك باره حدود يك ميليون تومان افزايش يافته و مقدار همان است، امّا ريال آن تغيير كرده و سودى در كارنيست و اگر بخواهد براى اين افزايش خمس بدهد پس از دو سه سال اصل سرمايه در معرض خطر قرار مى   گيرد. وظيفه چيست؟

ج. با فرض اين كه عرفا فايده و ربحى در بين نيست، ترقّى مزبور خمس ندارد.

 

نحوه احتساب خمس در صورت گران شدن قيمت  ها در سال بعد

312. گاهى خمس جنسى را مى   دهيم و سال بعد، قيمت همان جنس زيادتر مى   شود. آيا زيادتى خمس دارد؟

ج. اگر خود جنس تفاوتى نكرده و زيادى براى تورّم و كاهش ارزش پول باشد، زيادتى خمس ندارد و اگر زيادتى به غير از تورّم باشد، در غير تكميل مورد نياز سرمايه خمس دارد.

 

خانه   اى كه ترقّى نموده و صرف در هزينه   ى فرزندان شده

313. شخصى خانه   اى را خريده و خمس آن را هم داده است. پس از سال قيمت خانه خيلى بيشتر شده است و اكنون مى   خواهد آن را صرف مخارج فرزندانش كند. آيا بايد خمس زيادتى آن را بپردازد؟

ج. اگر مورد نياز سكونت او نبوده، بايد خمس زيادتى آن را بپردازد، مگر اين كه از اوّل آن را به اين نيّت پس انداز كرده باشد كه مانند نگهدارى جهيزيّه دختر مى   شود.

زمينى كه ارزش آن چند برابر شده

314. زمينى سال  ها پيش خريده شده و امروز قيمتش چند برابر شده و هنوز هم ساخته نشده است، آيا خمس دارد؟ و اگر خمس دارد به قيمت خريد يا قيمت روز؟

ج. اگر براى تكسّب خريده است، خمس دارد و به قيمت روز محاسبه مى  شود.

 

تبيين معناى «پرداخت خمس اجناس به قيمت روز»

315. آن  چه در رساله  هاى عمليّه آمده است: «خمس اجناس را بايد با قيمت روز پرداخت» منظور از قيمت روز چيست؟ قيمتى كه مى  توان مانند اين جنس را از بازار خريد يا قيمتى كه جنس موجود ارزش دارد؟

ج. يعنى قيمتى كه نوع معاملات فعلى مربوط به آن جنس، بر طبق آن است.

 

چگونگى محاسبه ترقّى قيمت بازار با توجه به تورّم

316. معمولاً با افزايش قيمت يك جنس در بازار، اجناس ديگر هم گران مى   شود، يعنى تورّم ايجاد مى   شود و اجناس كم و بيش با هم گران مى   شوند. در چنين فرضى كه هر ترقّى قيمتى، سود واقعى حساب نمى  شود، افزايش و ترقّى قيمت بازار چگونه محاسبه مى   شود؟

ج. ملاك در خمس، ترقّى قيمت با سود واقعى است، نه افزايش قيمت از جهت تورم پول و مى   توان براى تشخيص آن به خبره مراجعه كرد.

 

ملاك و معيار در ترقّى قيمت

317. با توجه به مسأله تورم هر ساله در بازار و كاهش ارزش و قدرت خريد ريال، زمين وخانه و اجناس اضافه قيمت صورى و ظاهرى پيدا مى  كنند، بهاى ريالى آن  ها زياد مى  شود ولى در واقع ارزش آن  ها تغيير نكرده و يا به اندازه افزايش ظاهرى تغيير نكرده است. با اين حساب اگر بخواهيم بر اساس همين افزايش قيمت ظاهرى و ريالى، خمس اموال را حساب كرده و بدهيم، بعد از چند سال چيزى از سرمايه برايمان نمى  ماند، علاوه بر اين كه به مخارج زندگى هم نمى  رسيم. بفرماييد ملاك در ترقّى قيمت اجناس چيست؟ محاسبه ارزش آن  ها با توجه به ارزش ريال و پول ارايه شده توسط بانك مركزى است يا قيمت دلار و يا چيز ديگر؟

ج. ظاهرا بانك مى  تواند تفاوت بين ترقّى قيمت از جهت تورم و ترقّى از جهت قيمت واقعى را مشخص كند.

 

كيفيت محاسبه خمس سرمايه  اى كه ترقّى قيمت پيدا كرده

318. شخصى از درآمد سال، ملك يا چيز ديگرى براى تجارت و سرمايه خريده و تا آخر سال ترقّى كرده و 100 هزار تومان ارزش پيدا كرده و خمس آن را نداده است. در پايان سال دوم ارزش آن 200 هزار تومان شده است، الآن خمس آن چگونه محاسبه مى   شود؟

ج. سرمايه در حدّ شأن زندگى اصلاً خمس ندارد و در فرض سؤال، اگر به آن خمس تعلّق گرفته، قيمت فعلى آن ميزان است.

 

خمس مالى كه افزايش قيمت پيدا كرده

319. اگر جنسى با كوپن يا غيره خريدارى شده و الآن سر سال خمسى، قيمت آن بالا رفته، به كدام قيمت حساب مى  شود؟

ج. اگر متعلق خمس باشد، قيمت فعلى آن حساب مى   شود.

 

خمس جنسى كه قيمت آن نوسان دارد

320. تاجرى جنسى را به قيمت ارزان خريدارى مى   كند و تا سال بعد در مغازه مى   ماند و قيمت آن بالا مى  رود و خمس آن را نمى   دهد. در سال بعد قيمت آن كم مى   شود، حكم خمس آن چگونه است؟

ج. اگر آن جنس، جزو سرمايه باشد، حكم همان سرمايه را دارد.

 

تورّم

321. اگر كسى خمس سرمايه   ى خود را داد و با گذشت يك سال مالى، در اثر تورّم ناشى از افزايش حجم پول در گردش، ارزش پولى آن افزايش يافت، آيا در اين جا ربح و سود صدق مى  كند و مشمول خمس مى   شود يا خير؟

ج. اگر سرمايه در حدّ شأن او باشد خمس ندارد و در تورّم، صدق سود نيست.

 

خمس سود افزوده

322. در سال گذشته، خمس دارايى خود را پرداخت كرده   ام. اگر امسال بيست هزار تومان نسبت به پارسال بيشتر باشد، خمس به همه موجودى تعلق مى   گيرد يا خير؟

ج. خير، به همان بيست هزارتومان تعلق مى   گيرد.

 

ميزان در خمس، قيمت فعلى است

323. شخصى به هنگام محاسبه  ى خمس زمينى كه ده سال پيش خريده است، قيمت خريد زمين را به حسب دلارِ روزِ خريد محاسبه كرده و قيمت كنونى آن را نيز بر حسب دلار به قيمت امروز محاسبه مى  كند و خمس مابه  التّفاوت آن را مى  پردازد. آيا عمل ايشان صحيح است؟

ج. اگر خمس اصل را داده و يا متعلّق خمس نبوده است، آن عمل صحيح است و در غير اين صورت به قيمت فعلى خمس آن را مى   پردازد.

 

كاهش ارزش پول

324. در چند سالى كه خمس نداده  ام قسمت زيادى از خمس آن مال  ها را به صورت نقد جدا نموده و كنار گذاشته   ام. امّا در اين مدّت، ارزش پول كاهش يافته و قيمت اجناس و طلا بالا رفته است. آيا آن كه به صورت نقد نگه  داشته   ام را عينا بپردازم، يا اين كه بايد ميزان كاهش ارزش آن را هم محاسبه و به آن اضافه نموده و پرداخت نمايم؟ و در صورت اخير، ميزان در تعيين تفاوت ارزش پول، تغيير قيمت طلا است، يا راه حلّ ديگرى دارد؟

ج. با مجتهد خودتان مصالحه نماييد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS