زمين، باغ و محصولات كشاورزى

زمين، باغ و محصولات كشاورزى

 

درخت  كارى

194. كشاورزى كه درخت  كارى مى   كند و بعد از پنج سال قطع مى  كند و بعضى چوب  ها براى پختن غذا و لوازم گرم كننده لازم مى   شود. آيا بر اين  ها خمس تعلّق مى   گيرد؟

ج. آن چوب  ها خمس ندارد، اگر در سالى كه سود حاصل شده صرف شود.

 

زمينى كه با پول خمس داده نشده خريده شده است

195. زمينى را كه با پول غير مخمّس خريده شده خمس دارد يا نه؟ در صورت تعلّق گرفتن خمس، آيا قيمتِ خريد، ملاك است يا قيمت فعلى، آيا تفاوتى بين اين كه آن را بعدا خرج كرده يا نكرده وجود دارد؟

ج. اگر زايد بر مؤونه است به قيمت فعلى خمس دارد و چنان  چه مؤونه باشد، بايد با حاكم شرع مصالحه كند.

 

خمس ميوه  اى كه در پايان سال خمسى زمان چيدن آن نرسيده است

196. ميوه   ها و زراعت  هايى كه سر سال خمسى، وقت چيدن آن  ها نرسيده است، آيا بايد خمسشان داده شود؟

ج. براى آن  ها مى   تواند سال شمسى جداگانه قرار دهد و زايد بر مؤونه را تخميس مى   كند.(مسأله 1385 رساله)

سال قالی  بافى و زراعت

197. 1) سال خمسى زراعت  ها چگونه است؟ اگر زراعت  ها، اصناف مختلف داشته باشد، چه طور؟

ج. زراعت  ها در باب خمس، سال مخصوص و معين دارد و اگر اصناف مختلف دارد، موقع استفاده   ى متعارف، ابتداى سال خمسى آن است.

2) در صورتى كه ميوه   هايى مانند خرما سر سال خمسى قابل خوردن و استفاده باشد امّا هنوز آن را نچيده باشند، آيا به آن خمس تعلّق مى   گيرد؟

ج. معلوم شد هنگام صدق عرفى حصول فايده، ابتداى سال است كه اگر يك سال گذشت، هر چه از مؤونه سال زياد آمد، خمس آن بايد پرداخت شود.

3) سال خمسى اجناسى مانند قالى كه حدود دو يا سه سال بافتن آن طول مى   كشد، چگونه است؟

ج. سال خمسى در قالى دو سال يا سه سال است كه تمام شود و فايده حاصل شود.

 

عدم تعلّق خمس به درختان غرس شده پس از خريد باغ

198. مردى زمينى با مقدارى درخت ميوه جهت امرار معاش خريدارى كرده، خمس آن را مى  دهد. بعد مقدارى ديگر درخت ميوه در آن غرس مى   كند، آيا خمس درختان غرس شده ـ در صورتى كه بابت خريد نهال درخت پولى نپرداخته و خود شخصا آن  ها را كاشته و به عمل آورده است ـ لازم است؟

ج. اگر داخل در سرمايه و مؤونه است، خمس ندارد.

 

درختى كه خود به خود مى   رويد

199. درختى كه در زمين مرطوب خود به خود مى   رويد و اگر نگه دارى شود، بعد از پنج سال به كار مى   آيد. آيا بر اين  ها خمس تعلّق مى   گيرد؟

ج. با حيازت مالك مى   شود و حكم ساير اموال را دارد.

 

درآمدهاى زراعت ثلت ميّت

200. آيا درآمدهاى حاصل از زراعت ثلث ميّت، خمس دارد؟ اگر آن را در بانك به حساب كوتاه مدّت گذاشته و سودى به او تعلّق گيرد، آيا به آن خمس تعلّق مى   گيرد؟

ج. اگر ملك كسى است، سود حاصله خمس دارد و در غير اين صورت ندارد.

 

باغى كه به علت تعميرات، ارزش آن چند برابر شده

201. كشاورزى در باغى كه خريدارى كرده ديوار مى   گذارد، و نهر آن را آسفالت مى   كند و علف  هاى هرز فراوانى كه داشته از بين مى  برد؛ به علت اين كارها، ارزش باغ چند برابر مى   شود آيا ارزش اضافى خمس دارد؟

ج. اگر داخل سرمايه و مؤونه است، خمس ندارد.

 

رشد و نموّ درخت

202. زمينى را با مقدارى درخت، براى امرار معاش مى   خرد و خمس آن را مى  دهد، بعد درخت رشد مى   كند و به علت رشد و نموّ، قيمت درخت زياد مى   شود. آيا زيادى قيمت، خمس دارد؟

ج. اگر زايد بر سرمايه و مؤونه نباشد، خمس ندارد.

 

تعلق خمس به منافع زمين آباد شده

203. فردى زمين مواتى را براى كشاورزى و امرار معاش آباد مى   كند و اين زمين به علت آبادشدن توسّط وى بدون اين كه پولى خرج كند، داراى ارزش مى   شود. آيا خمس اين زمين واجب است؟

ج. به منافع زمين، زايد بر مؤونه سالش خمس تعلّق مى   گيرد. ولى اصل زمين اگر داخل در سرمايه يا به حكم آن باشد، خمس ندارد.

 

ملك كشاورزى

204. كشاورزانى كه جهت كشاورزى خود ملكى خريده   اند و آن ملك ابزار كار آن  ها مى   باشد، آيا به آن ملك هم خمس تعلّق مى   گيرد؟ با توجه به اين  كه تا به حال سال خمسى براى خود تعيين ننموده   اند؟

ج. چون ابزار كار است، خمس به آن تعلّق نمى   گيرد.

 

ترقّى قيمت زمين كشاورزى

205. كشاورزى زمين  هايى را براى كشاورزى خريده، آيا اصل زمين و ترّقى قيمت آن خمس دارد؟

ج. مادامى كه نفروشد و ثمن را نگيرد خمس ندارد، پس از فروختن هم اگر خود ثمن مانند مثمن داخل در سرمايه است، خمس ندارد.

 

باغ خريدارى شده براى استفاده شخصى و امرار معاش

206. فردى باغى را هم براى استفاده شخصى و هم براى كسب و امرار معاش خريده، مسأله خمس باغ و ميوه   هايش را بيان فرماييد.

ج. آن  چه داخل در سرمايه و مؤونه است، خمس ندارد در صورتى كه ثمنى كه با آن خريده است خمس بر آن واجب نبوده وگرنه خمس همان ثمن را مى   دهد، اگر به نحو متعارف به ذمّه معامله كرده است.

 

مخارج اصلاح باغ

207. شخصى براى اصلاح باغى كه با آن امرار معاش مى   كند، مخارجى ـ مانند بيل زدن، مزد چيدن ميوه، مزد آبيارى ـ پرداخت نموده است، آيا مخارج مذكور مورد تعلّق خمس قرار مى   گيرد؟

ج. هر چه داخل مؤونه سال است خمس ندارد، پس ملاحظه كند اگر به اين باغ احتياج دارد به اين مخارج تا بتواند مؤونه سالش را برداشت كند، پس آن مخارج جزو مؤونه محسوب مى   شود و خمس ندارد و اگر احتياج ندارد و زياده بر خرج سالش است، پس خارج از مؤونه است و خمس دارد.

 

خمس زمينى كه فروخته شده براى سفر حج واجب

208. شخصى زمينى دارد كه قيمت آن بالا رفته و به واسطه همين زمين مستطيع شده، حال قسمتى از زمين را فروخته تا صرف حج كند، آيا بايد خمس پول آن را بدهد؟

ج. اگر قبلاً خمس به اين زمين تعلّق نگرفته است، مى   تواند اين پول را در حج صرف كند و هر چه سر سال زياد آمد، خمس آن را مى   دهد و اگر متعلّق خمس بوده و به اندازه  ى خمس باقى مانده مى  تواند اين پول را در حج صرف كند، ولى ابتدا به مرجع تقليد خود مراجعه كرده تا دين خود را از عين زمين يا مال ديگر ادا كند.

 

خمس بذر گندم

209. اينجانب هر ساله مقدار مشخصى بذر گندم كشت مى  كنم، آيا هر سال بايد خمس آن را بپردازم؟

ج. در زايد بر مؤونه خمس دارد و مؤونه آن مقدار است كه در زندگى به كشت آن نياز داريد.

 

زمين كشاورزى كه محصول آن فقط صرف قوت خانواده مى  شود

210. شخصى زمينى را براى زراعت گندم مورد نياز خانواده خود خريدارى كرده است و چيزى از آن را به فروش نمى   رساند. آيا اين ملك خمس دارد؟ اگر دارد چگونه بپردازد؟

ج. آن ملك خمس ندارد.

 

خمس محصول زمينى كه خمس آن زمين داده شده است

211. اينجانب داراى چند هكتار زمين كشاورزى هستم كه خمس آن را پرداخته  ام و هر ساله مقدارى گندم از آن برداشت مى   كنم كه قسمتى از آن را جهت تأمين معاش خانواده  ام مصرف مى  كنم و بقيه را به فروش مى   رسانم. لطفا كيفيت خمس آن را بيان فرماييد. آيا مخارجى كه براى كشت و برداشت گندم مزبور صرف كرده  ام، مى   توانم از حاصل كسر كنم؟

ج. هر مقدارى كه زايد بر خرج سال باشد خمس دارد و مخارج را مى   توانيد كسر كنيد، اگر قبلاً از ربح سال قبل به عنوان مؤونه آن سال نكرده   ايد.

 

خمس زمين  هاى كشاورزى

212. آيا زمين  هاى كشاورزى كه پول فروش محصول آن به اندازه مايحتاج و مخارج زندگى صاحب آن مى  باشد خمس دارد؟ كيفيت خمس آن چگونه است؟

ج. آن زمين  ها خمس ندارند.

 

خمس زمين احيا شده   اى كه به ارث رسيده

213. پدر اينجانب زمين مواتى را احيا كرده است و براى تأمين مخارج زندگى در آن كشت مى  كرده و محصولش را مى   فروخته و مقدارى را هم خانواده مصرف مى   كرده   اند اين زمين به بنده، ارث رسيده و من مقدارى از آن را جهت تأمين نيازهاى زندگيم فروختم، حكم خمس اين زمين  ها چيست؟

ج. آن زمين  ها خمس ندارند.

خمس باغى كه جهت تجارت ميوه آن احداث شده

214. شخصى با مقدارى پول خمس داده شده زمينى خريدارى كرده و به صورت باغ درآورده تا از ميوه آن جهت تجارت و سود استفاده كند، آيا به اين باغ خمسّ تعلّق مى  گيرد؟

ج. خير، خمس ندارد؛ مگر ترقّى قيمت پيدا كند كه آن ترقّى خمس دارد، در صورتى كه زايد بر نياز باشد و در حكم سرمايه و آلات كسب مناسب شأن نباشد.

 

باغ مورد استفاده خود كه بعضى سال  ها ميوه آن فروخته مى   شود

215. شخصى باغى براى استفاده خود و خانواده  اش خريدارى كرده است، در بعضى سال  ها به طور اتفاقى ميوه آن بيش از مصرف خانواده او بوده و به فروش مى  رسد، آيا اين باغ خمس دارد؟

ج. خير، خمس ندارد.

 

خمس زمين زراعتى و باغ كه از درآمد سال خريدارى شوند

216. آيا به زمين زراعتى و باغ كه از درآمد سال خريدارى شوند خمس تعلق مى   گيرد؟

ج. در زايد بر مؤونه خمس دارد.

 

زمين  هاى احيا شده

217. زمين  هايى كه موات و مرده بوده   اند توسط شخصى احيا شده و زير كشت گندم رفته   اند. وى پس از چند سال زمين  ها را مى   فروشد، آيا به پول اين زمين  ها خمس تعلق مى   گيرد؟

ج. اگر در زندگى به كِشت در آن زمين  ها محتاج بوده، پول آن  ها هم خمس ندارد، مگر آن چه سر سال زياد بيايد.

218. زمين  هاى زراعى كه قبلاً موات بوده و افرادى آن را آباد و احيا كرده و با آن كشاورزى مى   كنند. آيا اصل زمين خمس دارد؟

ج. آن چه داخل در سرمايه است، خمس ندارد.

 

خمس زمين  هاى آباد شده با اجازه سازمان اراضى، توسط كشاورزان

219. عده   اى از كشاورزان پس از پيروزى انقلاب اسلامى، با اجازه سازمان اراضى، زمين  هايى را در حومه شهر، آباد كرده   اند با توجه به اين كه آنان درصدد پرداخت وجوهات شرعى هستند و نيز با عنايت به مرغوب بودن اراضى كشاورزى، كيفيت پرداخت آن را مرقوم فرماييد؟

ج. اگر آن زمين  ها زايد بر مؤونه باشند، بايد خمس آن را به قيمت فعلى ادا كنيد.

 

عدم تعلّق خمس به ارزش اضافه شده زمينِ مخروبه آباد شده

220. فردى زمين مخروبه   اى را خريدارى مى   كند و با دسترنج خود آن را آباد مى   كند و درخت ميوه يا زراعت در آن مى   كارد، آيا ارزش اضافى آن كه به خاطر آباد كردن و درخت كاشتن در آن ايجاد مى   شود، خمس دارد؟

ج. اگر از طريق آن امرار معاش مى  كند، خمس ندارد.

 

 

 

 

دام

 

نحوه محاسبه خمس گوسفندان

221. شخص گوسفنددار براى پرداخت خمس گوسفندان خود آيا بايد قيمت آن  ها را حساب كند يا محاسبه به تعداد نيز صحيح است؟

ج. اگر سرمايه   ى مورد نياز او بوده كه اصلاً خمس ندارد وگرنه قيمت را حساب مى   كند با فرض اختلاف گوسفندها در قيمت.

 

خمس پول فروش گاوهايى كه از زاد و ولد يك گاو حاصل شده   اند

222. كشاورزى يك گاو داشته كه با زاد و ولد افزايش پيدا كرده و پس از حدود پنج سال، چهار گاو شده است. سپس آن  ها را فروخته و براى مخارج جهيزيه دخترش هزينه كرده است. پس از آن يك گاو شيرده خريده كه گوساله آن بزرگ شده، حكم خمس آن را بيان فرماييد؟

ج. در مورد اوّل اگر مورد نياز معيشت او بوده يا از اوّل به نيّت مخارج جهيزيه بوده، خمس ندارد و در مورد دوم هم اگر زايد بر مؤونه   سال نباشد، خمس   ندارد.

 

موقع پرداخت خمس گاو و گوسفندى كه بيش از يك سال عمر دارند

223. گاو و گوسفندى كه بيش از يك سال عمر دارند، اگر در بين سال خمسى فروخته شوند چه موقع متعلّق خمس واقع مى   شوند؟

ج. اگر زايد بر مؤونه باشد، خمس دارد نسبت به سال قبل، و اگر مؤونه بوده و يا سرسال   نمى   توانسته بفروشد، هرچه سر سال خمسى آينده زياد آمد خمس   دارد.

خمس گوشتى كه مى   دانيم از گوسفند خمس داده نشده (غير مخمّس) است

224. گوسفندى را كه خمس به آن تعلّق گرفته، صاحب گوسفند به قصاب فروخته است، كسانى كه از گوشت آن خريدارى كرده   اند بعد از اين كه علم پيدا كردند، آيا بايد خمس آن را بدهند؟

ج. بلى، با فرض اين كه بدانند فروشنده خمس آن را نخواهد داد مگر اين كه عرفا به منزله  ى اتلاف باشد كه خمس به ذمّه  ى فروشنده منتقل شده باشد.

 

كسر كردن قيمت علوفه مصرف شده در زمستان از نموّ گوسفندان

225. آيا صاحبان گوسفند مى   توانند قيمت علوفه مصرف شده در زمستان را، از نموّ گوسفندان كسر كنند و خمس باقيمانده را بپردازند؟

ج. خير، نمى   توانند، اگر علوفه را از رنج سال قبل تهيه كرده   اند.

 

خمس گوساله و بره  اى كه نگهدارى مى   شوند تا بعدا از شير آن  ها استفاده شود

226. گوساله و برّه   هايى كه نگهدارى مى   شوند تا مثلاً بعد از دو سال از شير آن  ها استفاده شود، آيا خمس دارند؟ و آيا پشم آن  ها كه در ضمن اين دو سال استفاده مى   شود خمس دارد؟

ج. مورد اوّل خمس دارد، مگر اين كه محلّ نياز بوده و ناچار از نگهدارى آن  ها باشد، و مورد دوم خمس ندارد با فرض اين كه به عنوان مؤونه استفاده شده است بدون تعلّق خمس.

 

خمس گوسفندانى كه از آن  ها در غير مؤونه و مخارج زندگى استفاده مى   شود

227. شخصى تعدادى گوسفند براى استفاده زندگى خود دارد، حال اگر از بچه و پشم آن  ها در غير مؤونه استفاده كند، آيا خمس گوسفندان را بايد بپردازد؟

ج. خير، لازم نيست.

خمس ترقّى قيمت گاو و گوسفند

228. شخصى تعدادى گاو و گوسفند دارد كه خمس آن  ها را داده است. سال بعد تعداد گاو و گوسفندان همين مقدار است ولى قيمت آن  ها دو برابر شده است، آيا خمس دارد؟

ج. اگر مورد نياز نيستند، ترقّى قيمت آن  ها خمس دارد، البته اگر از تورّم نباشد.

 

خمس گوسفندى كه شير نمى   دهد

229. شخصى گوسفندى را براى استفاده از شير آن خريدارى مى   كند ولى گوسفند مزبور شير نمى  دهد تا اين كه سال خمسى مالك آن مى   رسد. آيا به گوسفند مذكور در صورتى كه از درآمد بين سال خريدارى شده باشد خمس تعلّق مى   گيرد؟

ج. در فرض مسأله خمس ندارد، اگر به نحوى جهت مؤونه بودن در آن باقى است.

 

خمس گوسفندان مورد نياز

230. آيا به گوسفندانى كه از سرگين آن  ها به عنوان كود در كشاورزى و از مو و پشم آن  ها براى لباس و فرش و... مورد نياز زندگى استفاده مى  كنيم، خمس تعلّق مى   گيرد؟

ج. آن چه براى مؤونه   ى مورد نياز نگهدارى مى  شود، حكم سرمايه را دارد و خمس ندارد.

 

خمس گوسفندان عشاير

231. عشايرى كه با گوسفندان خود امرار معاش مى   كنند و آن  ها داراى زاد و ولد هستند، آيا بر خود گوسفندان و منافع آن  ها خمس تعلّق مى   گيرد يا خير؟

ج. درباره   ى اصل سرمايه به مسأله  ى 1401 رساله مراجعه شود و منافع، آن چه زايد بر مؤونه   ى سال باشد، خمس آن واجب است.

بزغاله خريدارى شده براى امرار معاش

232. شخصى براى امرار معاش بزغاله  هايى را مى  خرد و به آن  ها علف و جو مى  دهد تا رشد كنند، آيا رشد اضافى خمس دارد؟

ج. اگر براى انتفاع بوده نه تكسّب به عين، خمس ندارد وگرنه حكم ربح حاصل از سرمايه را دارد.

 

خمس گاو و گوسفند شير ده

233. كسى كه گاو شيرده دارد و آن را از درآمد سال خريده است، آيا به آن خمس تعلّق مى   گيرد؟

ج. اگر مورد نياز است، خمس ندارد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS