خمس مغازه ‏ها

خمس مغازه ‏ها

 

حساب خمس مغازه‏ دارى كه هم بدهى دارد و هم طلب و هم پول نقد

131. مغازه ‏دارى هنگام حساب سال خود، مقدارى بدهى و مقدارى طلب و مقدارى پول نقد و مقدارى جنس در مغازه (سرمايه) دارد؛ تكليف خمس او چيست؟

ج. طلب‏ه ايى كه دارد اگر قبل از سال خمسى، موعد آن رسيده و به راحتى قابل وصول است، خمس دارد و الاّ فلا و پول نقد هم كه نقش سرمايه ندارد خمس دارد و سرمايه اگر به حدّ شأن و نياز براى زندگى باشد، خمس ندارد و بدهى ‏ها كسر نمى ‏شود؛ مگر آن چه مجبور به ذخيره براى اداى آن است.

 

مقدور نبودن رسيدگى به حساب در ابتداى سال خمسى

132. شخصى داراى مغازه ‏اى است و براى او ممكن نيست سر سال به حساب خود رسيدگى كند، تكليف خمس او چيست؟

ج. بايد به حاكم شرع رجوع و با او مصالحه كند.

 

مغازه ‏دارى كه درآمدش اندك است

133. مغازه‏ دارى كه درآمد مغازه‏اش بيشتر از هزينه زندگى او نيست، آيا بايد سال خمسى داشته باشد؟

ج. اگر چيزى زايد ندارد، خمس ندارد.

كيفيت محاسبه خمس مغازه ‏دارها

134. مغازه ‏دارى كه سرمايه مغازه ‏اش از پول خمس نداده تهيه شده و اكنون مى ‏خواهد سال خمسى قرار دهد و مال خود را حلال كند، چگونه حساب كند كه به امرار معاش او صدمه وارد نشود؟

ج. سرمايه، در حدّ نياز و شأن خمس ندارد و نسبت به آن چه متعلّق خمس بوده از مرجع تقليد خود يا نماينده‏ ى او مهلت بگيرد.

 

مغازه‏ دارى كه جنس نسيه خريده است

135. مغازه دارى مقدارى جنس به صورت نسيه خريدارى كرده و هنوز پول آن را نپرداخته و سال خمسى او فرا رسيده است، حساب خمس او چگونه است؟

ج. پس از خريد، جزو سرمايه او است، كه در حدّ شأن او خمس ندارد.

 

اجناسى كه سر سال خمسى افزايش قيمت يافته

136. در حساب‏رسى سال، اجناسى موجود است كه قيمت آن افزايش يافته است ولى تا به فروش نرود، سودش قطعى نيست. در صورت فرا رسيدن حساب سال خمسى، آيا قيمت تمام شده (خريد) منظور مى ‏شود يا قيمت روز؟

ج. قيمت روز ميزان است، اگر فروش آن ممكن است.

 

تعمير مغازه

137. آيا تعمير مغازه كه جزو سرمايه است از مؤونه حساب مى ‏شود؟

ج. بله، از مؤونه حساب مى ‏شود.

 

 

 

 

ابزار كار و سرمايه كسب

 

خمس سرمايه

138. آيا تخميس سرمايه بايد از آغاز كسب باشد يا بعد از گذشتن سال محاسبه مى ‏شود؟

ج. اصل سرمايه خمس ندارد؛ ولى واجب است خمس سودى كه از آن‏ها مى ‏برد بدهد.

 

خمس اتومبيل و تراكتور

139. گفته شده است به ماشينى كه مربوط به كسب و كار انسان است خمس تعلق مى ‏گيرد و بايد خمس آن را بدهد در حالى كه اين فرد آن قدر ندارد كه خمس آن ماشين يا تراكتور را بدهد و اگر بخواهد به نحو اقساط هم بدهد كه به امرار معاش وى لطمه و صدمه وارد مى ‏شود چه كار كند؟

ج. به آن ماشين يا تراكتور خمس تعلق نمى ‏گيرد.

 

پولى كه براى خريدن ماشين پس انداز مى ‏شود

140. شخصى براى تأمين مخارج زندگى و امرار معاش يك ماشين يا تراكتور از پس‏انداز درآمدش مى‏خرد و اگر بخواهد خمس اين پس‏انداز را پرداخت كند نمى‏تواند آن ماشين را بخرد، آيا مى ‏تواند خمس پرداخت نكند؟

ج. بله، آن پس انداز خمس ندارد.

فروش خانه مسكونى براى پرداخت بدهى

141. شخصى منزل مسكونى خود را كه چند سال قبل با پول خمس داده شده و مبلغى قرض تهيه كرده، به علت تنگدستى مى‏فروشد كه هم بدهى خود را بدهد و هم مبلغى از آن را سرمايه كسب و كار قرار دهد، آيا بايد خمس اضافه قيمت آن را كه گران شده است بپردازد؟

ج. خير، لازم نيست.

 

خمس تلفن محل كسب

142. آيا تلفن محل كسب در حكم سرمايه است و خمس دارد؟

ج. در حكم سرمايه يا آلات كسب است و خمس ندارد.

 

تأخير پرداخت خمس تا بعد از توانايى پرداخت

143. شخصى خمس سرمايه كسب و تجارتش را نداده و اگر بخواهد خمس آن را بدهد نمى ‏تواند معاش خود و خانواده ‏اش را مطابق شأنش تأمين كند به طورى كه اگر خمس آن را بپردازد نمى ‏تواند با بقيه آن امرار معاش كند، آيا خمس بر او واجب است؟ و اگر بعدا توانايى مالى پيدا كرد و قادر بر پرداخت آن خمس شد، آيا بايد بپردازد؟

ج. اصل سرمايه خمس ندارد، يعنى آن مقدار از سرمايه كه زندگى مطابق شأن او، بدون آن تأمين نمى‏شود خمس ندارد.

 

دادن مزد كارگر از سرمايه و كم كردن آن از سود

144. اگر از سرمايه ‏ى خمس داده شده خرج كارگر را بدهد، خمس را چگونه بايد حساب كند؟

ج. اگر از سرمايه خرج كرده، از ربح (سود) همان سال كسر مى ‏شود.

جنسى كه خريده ولى پول آن را نپرداخته

145. فردى جنسى براى تجارت خريده و قبل از پرداخت پول آن و قبل از رسيدن موعد پرداخت آن، سال خمسى او فرا مى‏رسد. آيا خمس آن اجناس را بايد بپردازد، به ويژه اگر افرايش قيمت در آن اجناس پيدا شده است؟

ج. اگر جزو سرمايه‏ ى لازم او است، خمس ندارد.

 

تبيين معنى «خمس نداشتنِ سرمايه مطابق شأن»

146. منظور از اين جمله: «سرمايه مطابق شأن، خمس ندارد» چيست؟

ج. منظور، شأن زندگى و مخارج خانه و خانواده‏ ى او است نه شأن كسب و كارش، مگر اين كه كمتر از آن موجب شود كه كسبى انتخاب كند كه سبب مهانت و خوارى او باشد، مانند اين‏كه سبب شود تاجر، ميوه فروشى جزيى كند كه در اين‏صورت هم خمس ندارد.

 

ارزش افزوده و ترقّى قيمت سرمايه

147. اگر كالا يا سرمايه ‏اى مخمّس (خمس داده شده) تهيه شود (فرضا يكصد هزار تومان) و در سال بعد ارزش آن معادل يكصد و چهل هزار تومان شود، آيا ارزش افزوده مشمول خمس مى ‏شود، يا جزو سرمايه مخمّس است؟

ج. سرمايه در حدّ شأن زندگى خمس ندارد و ازدياد قيمت در فرض سؤال ـ اگر از تورّم نيست ـ حكم سود سرمايه دارد كه مى ‏تواند در مواردى تكميل سرمايه كند.

 

فروش مقدارى از سرمايه براى تهيه منزل و تعطيلى مغازه به علت كمبود سرمايه

148. براى ساختن منزل مسكونى، مقدارى از سرمايه‏ ى مغازه را هزينه كردم، ولى بعدا به علت كمى سرمايه نتوانستم مغازه را باز كنم، لذا اجناسش را فروختم و مقدارى از آن را براى منزل و بقيّه را براى مايحتاج زندگى هزينه كردم و قسمتى از اجناس مغازه نيز موجود است، به علاوه چند سال قبل از تعطيل شدن مغازه، حساب سال داشتم و بعد به علت ندانستن مسأله و تصوّر اين كه فرد بدهكار، خمس ندارد، حساب مغازه را نكردم، حال تكليف چيست؟

ج. قيمت آن قسمت از اجناس مغازه كه باقيمانده و مورد نياز نيست، هر چند براى اداى دين، خمس دارد.

 

خمس پولى كه بابت سرقفلى مغازه پرداخت مى ‏شود

149. آيا پولى كه شخص بابت سرقفلى مغازه از منافع و درآمد سالش پرداخت كرده، حكم سرمايه را دارد؟ و آيا اين پول خمس دارد؟

ج. بله، حكم سرمايه را دارد و خمس ندارد.

 

ملاك احتساب سرمايه براى سال بعد

150. اگر كسى 51 سرمايه‏ى غير مورد نياز خود را به صورت جنس خمس بدهد، سال بعد مى‏تواند همان مقدار جنس را ملاك قرار دهد يا ملاك قيمت آن است؟

ج. ميزان در وجوب خمس، صدق عنوان ربح (سود) و فايده است.

 

خمس محل كسب كه در مسير خيابان قرار گرفته است

151. اينجانب از درآمد ساليانه خود زمينى براى محلّ كسب خريدارى كردم اكنون سال خمسى‏ام فرا رسيده و زمين مذكور در مسير خيابان قرار گرفته است. آيا اين زمين متعلق خمس است؟ اگر از طرف دولت، زمين در مقابل زمين مذكور واگذار شود، چه حكمى دارد؟

ج. اگر زمين ديگرى جايگزين زمين اولى شود و زمين دوم هم براى محل كسب مورد نياز باشد، خمس ندارد.

تهيه دوباره سرمايه ‏اى كه تلف شده

152. اگر سرمايه تجارت انسان كه مخمَّس (خمس داده شده) بوده در بين سال خمسى مصرف يا تلف شود و در سال آينده سرمايه تهيه كند، آيا خمس دارد؟

ج. خير، خمس ندارد.

 

وسايلى كه از درآمد سرمايه خمس داده نشده (غير مخمَّس) خريدارى شده ‏اند

153. اشخاصى كه سرمايه كسب آن‏ها غير مخمَّس بوده و از درآمد آن لوازم زندگى مورد نياز خود را خريدارى كرده ‏اند، آيا به اين لوازم زندگى خمس تعلق مى ‏گيرد؟

ج. اصل سرمايه ‏ى كسب براى امرار معاش در حدّ شأن خمس ندارد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS