شرايط مستحقّين زكات

شرايط مستحقّين زكات

 

پرداخت زكات به معتاد

1827. آيا مى شود زكات را به افراد فقير معتاد به ترياك داد؟

ج. اگر صرف در كشيدن ترياك مى كند، در ابتداى معتاد شدن نمى تواند به او بدهد؛ ولى اگر معتاد شده است، عدم پرداخت مبنى بر حرمت ادامه اعتياد است، و اگر صرف در ضروريات خود و عيالش مى كند، پرداخت زكات به او مانعى ندارد و هم چنين اگر ندانيم كه آن را چه مى كند.

 

ميزان فقر

1828. معيار در فقر افراد چيست؟ آيا شخصى كه مثلاً حدود پانصد تومان پول ندارد، ولى از لحاظ خوراكى چندان در مضيقه نيست، مى توان به او زكات داد؟

ج. فقير و مستحقّ زكات است.

 

كسى كه در صورت فروش ملكش غنى است

1829. شخصى داراى باغى است كه اگر بفروشند غنى مى شود؛ ولى به طمع گران ترشدن نمى فروشد. آيا مى توان به او زكات داد؟

ج. اين شخص فقير نيست.

دادن زكات به داماد يا عروس

1830. در چه صورتى شخص مى تواند زكات مال را به داماد يا عروس خود بدهد؟

ج. در صورتى كه فقير باشند.

 

خرج زكات براى تحصيل فرزند

1831. در صورت فقر پسر، پدر مى تواند زكات را براى تحصيل فرزند در دانشگاه يا حوزه به پسر خود پرداخت نمايد؟

ج. در اين جهت با ديگران فرقى ندارد.

 

پرداخت زكات به پسر فقير

1832. پدر اينجانب حدود هفتاد سال سن دارد و شغل او كشاورزى است. بنا به اقرار خودش زكات را خوب حساب نكرده است، يعنى دقيق زكات تسعه (نه گانه) را نداده و يقين دارد به عهده او زكات تسعه هست. هم چنين ردّ مظالم به عهده او است. آيا اكنون براى برى ء الذّمه شدن مى  تواند يك جا همه را حساب كند و به پسر فقير خود بدهد و پسر براى خود زن بگيرد؟ آيا اجازه مى  فرماييد پدرم موارد مذكور را خرج عروسى برادر فقيرم كند؟

ج. شايد بتواند، مگر اين كه احتياط اين است كه به شخص مستحقّ شريف بدهد و او بذل كند به پسرش كه مى خواهد ازدواج كند.

 

دادن زكات به ربيبه

1833. آيا انسان مى  تواند مقدارى از زكات را كه مديون است به ربيبه  ى خود پرداخت نمايد؟

ج. ظاهرا مى تواند.

دادن زكات به افرادى كه گاهى اوقات نماز مى خوانند

1834. آيا به يك خانواده  ى مسلمان شيعه كه بعضى از افراد اين خانواده گاهى نماز مى  خوانند و گاهى نمى  خوانند، مى  توان زكات داد؟

ج. اگر به قدر ضروريات آن ها بدهد، اشكال ندارد، (مسأله  ى 1537 رساله).

 

پرداخت زكات به فقير سنى مذهب

1835. آيا زكات را مى توان به فقير سنى مذهب پرداخت نمود؟

ج. خير، نمى  توان، (مسأله  ى 1534 رساله).

 

گرفتن زكات از يك فرد سنى مذهب

1836. آيا فقير شيعه مى تواند از يك نفر سنى، زكات بگيرد؟

ج. بله، مى تواند.

 

ترجيح بين فقراى محل زراعت و محل سكونت

1837. كشاورزى در شهر سكونت دارد و جهت زراعت به روستايى در 25 كيلومترى آن شهر مى رود. هم در آن روستا و هم در شهر محل سكونت خود، افراد مستحقّ وجود دارند. او زكات زراعتش را به كدام دسته از فقرا بدهد بهتر است؟

ج. اگر در شهر خودش مستحق پيدا شود، مى تواند زكات را به روستا ببرد؛ ولى مخارج بردن به آن محل را بايد خودش بدهد، و اگر زكات تلف شود، ضامن است؛ مگر آن كه به درخواست حاكم شرع برده باشد.

 

محاسبه بدهى بدهكار از زكات

1838. شخص فقيرى به بنده بدهكار است و توانايى پرداخت بدهى خود را ندارد. آيا مى  توانم بدهى او را از زكات مالم حساب كنم و ديگر از او طلب نكنم؟

ج. بله، مى توانيد اين كار را بكنيد.

دادن زكات به پدر و مادر

1839. در چه صورت زكات فرزند به پدر و مادرش مى رسد؟

ج. فرزند نمى تواند زكات خود را در محدوده  ى نفقه واجبه، به آن ها بدهد، و در غير آن مانعى ندارد.

 

عدم جواز پرداخت زكات غير سيد به سيد

1840. آيا جايز است غير سيّد كفارات و مظالم و صدقات خود را به سيّد بدهد؟

ج. احتياط مستحب است كه به سيّد ندهند؛ ولى زكات جايز نيست.

 

ممنوعيت دريافت زكات غير سيّد توسط سيّد

1841. آيا سيّد مى تواند از غير سيّد زكات بگيرد؟

ج. كسى كه سيّد است، نمى  تواند از غير سيّد زكات بگيرد. (مسأله  ى 1542 رساله).

 

پرداخت زكات در قالب هديه به بستگان

1842. شخصى كه زكات بايد بپردازد، اگر فرزند، داماد يا يكى از بستگانش طلبه باشد، آيا مى تواند به صورت هديه، لوازم خانه يا كتاب مورد نياز او را خريده و از زكات خود محاسبه نمايد؟

ج. ظاهرا از غير واجبات، واجب النّفقه مى تواند اداى زكات كند و لازم نيست بگويد زكات است.

 

افرادى كه منكر زكات  اند

1843. اگر كسانى باشند كه زكات نمى دهند و وقتى با آن ها بحث مى كنيم، زكات را قبول ندارند، آيا آن ها كافر و نجس اند؟ معاشرت با چنين افرادى چه حكمى دارد؟

ج. اگر منكر اصل زكات هستند، كافر و نجس اند. (با توضيح مذكور در مسأله ى 110 رساله.)

 

نانى كه از گندم زكات نداده پخت شده است

1844. آيا نانى كه از گندم زكات نداده، پخته شده است را مى توان خورد؟

ج. اگر زكات آن را از مال ديگر بدهند، مى توان خورد.

 

نماز خواندن در لباسى كه از مال زكوى تهيه شده است

1845. آيا با مال زكوى مى توان لباس خريد و در آن لباس نماز خواند؟

ج. اگر با عين پولى كه زكات آن را نداده  اند لباس بخرد تا زمانى كه از پول ديگرى زكات آن را نداده اند، نماز خواندن در آن لباس حرام و بنابر احتياط باطل است.

 

نماز خواندن در خانه  ى كسى كه زكات پرداخت نمى كند

1846. اگر كشاورزانى باشند كه درآمد آن ها از طريق زراعت است و لكن زكات پرداخت نمى  كنند و با اين درآمد خانه و مسكن تهيه كرده  اند، نماز خواندن در خانه  ى آن ها چه حكمى دارد؟

ج. نماز خواندن در آن خانه اشكالى ندارد.

 

عقد ازدواج كسانى كه زكات پرداخت نمى  كنند

1847. اگر كسانى زكات پرداخت نكنند و با عين مال زكوى، ازدواج كرده  اند، عقد آن ها چه حكمى دارد؟

ج. عقد آن ها صحيح است.

گفتن اين كه مال پرداختى به فقير، زكات است

1848. چيزى را كه انسان بابت زكات به فقير مى دهد، آيا لازم است به او بگويد كه زكات است؟

ج. خير، لازم نيست.

 

پرداخت معادل زكات از فرش هاى خانه

1849. آيا كسى مى تواند معادل زكاتى كه بر او تعلّق گرفته از فرش هاى خانه اش به مسجد محل بدهد و براى خودش فرش نو تهيه كند؟

ج. ظاهرا مى  تواند از باب قيمت بدهد؛ اگر متولّى شرعى راضى شود. (به مسأله  ى 1550 رساله مراجعه شود.)

 

دريافت زكات و خرج آن براى عيال سيّده

1850. اگر شخص غير سيّدى زكات بگيرد، مى تواند خرج عيالش كه سيّده مى باشد، نمايد؟

ج. بله، مى تواند.

 

مصرف يا تعويض پول جدا شده بابت زكات

1851. آيا پولى كه بابت وجوه شرعيه ـ مانند زكات اموال و فطره ـ ، جدا و تعيين شده را مى توان مصرف نمود و يا با پول ديگر تعويض نمود؟

ج. نمى  توان آن را مصرف كرد؛ ولى تعويض آن اشكال ندارد، در موردى كه تفاوتى در تعلّق اغراض عقلائيه ندارد و مستحقّين راضى هستند.

 

فروش مال زكوى و پرداخت پول آن

1852. آيا مى توان مال زكاتى را فروخت و سپس به مقدار زكات از پول آن جدا كرده و پرداخت نمود؟

ج. بله، مى  توان، (مسأله  ى 1550 رساله).

 

خريد و فروش مال زكوى

1853. آيا خريد و فروش مال زكوى جايز است؟ در اين صورت زكات آن بر عهده فروشنده است يا خريدار؟

ج. جايز نيست، مگر بعد از جداكردن مقدار زكات يا اداى آن از مال ديگر وگرنه معامله نسبت به آن مراعى است.

 

پرداخت وجه به نيّت زكات يا مظالم

1854. شخصى علم اجمالى دارد كه زكات يا مظالم بر عهده  اش است. حال كه مى  خواهد وجهى را به مستحقّ بدهد، به چه نيّت اين كار را انجام دهد؟

ج. به نيّت امر فعلى و ما فى الذمّه.

 

دادن زكات پدر به فرد مستحقّى كه مدّ نظر پدر نبوده است

1855. پدرى زكات مالش را جدا كرده و مى خواهد به فرد خاصى بدهد. آيا پسر بدون اذن او مى تواند زكات را به فرد مستحقّ ديگرى بدهد؟

ج. خير، نمى تواند اين كار را بكند.

 

پرداخت زكات سال هاى متمادى در يكجا

1856. آيا پيرمرد كشاورزى كه تا كنون زكات نداده، مى تواند زكات همه ى سال هايش را يك جا حساب كند و بپردازد؟ اگر در حال حاضر قدرت بر اين كار نداشته باشد چه كند؟

ج. بله، بايد تمام آن ها را بدهد؛ هر چند به تدريج باشد يا اگر ندارد، آن را وصيت كند.

نيّت در هنگام پرداخت زكات فطريه  ى عقب افتاده

1857. اگر پرداخت زكات فطره چند روز به تعويق بيفتد، هنگام پرداخت آن نيّت ادا داشته باشيم يا نيّت قضا؟

ج. اگر كنار هم نگذاشته، احتياط مستحب آن است كه بعدا قضا كند؛ ولى اظهر اين است كه زكات فطره ديگر بر او واجب نيست، ولى معصيت كرده است.

 

اولويت بين پرداخت زكات يا بدهى متوفّى

1858. اگر فرد متوفّى بدهكار باشد و مال زكوى نيز داشته باشد، امّا اموال ديگر او به قدرى نيست كه كفاف بدهى او را بدهد، پرداخت زكات او در اولويت قرار دارد يا بدهى او؟

ج. چون زكات اوّلاً به عين مال تعلق مى گيرد به همين جهت اولويت لزوميه دارد، (مسأله  ى 1478 رساله).

 

پرداخت مبلغ زكات پنجاه سال پيش

1859. شخص متوفّى پنجاه سال پيش وصيت كرده كه مبلغ معينى را بابت زكات بدهند ولى ورثه عمل نكرده اند. حال كه مى  خواهند عمل كنند، همان مبلغ را بدهند يا ارزش امروزى آن را حساب كنند؟

ج. احتياطا بايد در مابه التفاوت آن با حكم شرع مصالحه كنند.

 

تصرف ورثه در اموال ميتى كه زكات بر آن ها واجب شده است

1860. آيا ورثه مى  توانند در اموال ميتى كه زكات بر آن ها واجب شده، تصرّف كنند؟ در صورت تصرّف آيا بر ذمّه آن ها است كه جبران كنند؟

ج. قبل از اخراج زكات يا كنار گذاشتن آن نمى  توانند در آن تصرف كنند و اگر كردند، ضامن هستند.

جمع  آورى خمس و زكات توسط حاكم اسلامى

1861. آيا حاكم اسلامى مى  تواند نسبت به جمع  آورى خمس و زكات اقدام نمايد و در اين راه خشونت به خرج دهد؟

ج. مى تواند طلب الزامى كند.

 

توانايى حكومت اسلامى در تغيير نصاب زكات

1862. آيا حكومت اسلامى مى  تواند بنا به مصالح جامعه نصاب زكات را بيشتر يا كمتر وضع كند؟

ج. نصاب خاص، شرط عنوان زكات است.

 

فلسفه تشريع و اهداف زكات

1863. فلسفه  ى تشريع زكات و اهداف آن را با توجه به آيات و روايات، بيان فرماييد؟

ج. رسيدگى به فقيران و رفع حاجت آن ها و نموّ مال و زيادى در عمر و مصالح ديگر از جمله حكمت هاى تشريع زكات است.

 

تغيير مصارف و متعلّقات زكات توسط حاكم اسلامى

1864. آيا حاكم اسلامى مى تواند برخى از متعلّقات يا مصارف زكات را بنابر مصالح جامعه كم يا زياد نمايد؟

ج. خير.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS