اشيايى كه به آن ها زكات تعلق مى گيرد

اشيايى كه به آن ها زكات تعلق مى گيرد

 

زكات گوسفند

1731. شخصى حدود چهارصد و پنجاه رأس گوسفند دارد كه شش ماه از سال علف صحرا مى خورند و شش ماه ديگر همراه با علوفه صحرا، علوفه دستى نيز به گوسفندان مى دهد (مانند: يونجه خشك شده و جو). آيا به اين گونه گوسفندان زكات تعلّق مى گيرد؟

ج. اگر در تمام سال چرنده بودن بر آن ها صدق مى كند، بايد زكات بدهد.

 

انگورهاى غير قابل كشمش شدن

1732. بعضى از اقسام انگور كه قابل كشمش شدن نمى باشد و اگر خشك شود ارزشى ندارد، ـ يعنى قابل استفاده نيست ـ ، آيا زكات دارد؟

ج. اگر وقتى خشك مى شود، كشمش بر آن صادق نيست، زكات ندارد.

 

زكات غلاّت اربعه به دست آمده از ملك ثلث يا وقفى

1733. اگر غلاّت اربعه كه از ملك ثلث و يا وقفى به دست مى آيد، به حدّ نصاب برسد، زكات دارد؟

ج. زكات در ملك شخصى است نه در ملك نوع، مانند نوع فقرا، واللّه  العالم.

زكات ثلث اموال ميّت

1734. شخصى وصيّت كرده ثلث مال او جهت خيرات مصرف شود. ثلث او 200 نخل خرما است. اگر محصول خرما به حد نصاب برسد، به آن زكات تعلّق مى گيرد؟ آيا بر وصىّ واجب است زكات آن را بدهد يا بر شخص ديگر؟

ج. ظاهرا واجب نيست، مگر اين كه يقين كرده باشد حقوق بر او تعلّق گرفته، ولى وصيت كننده نداده است.

 

عدم تعلّق زكات به نخل وصيّت شده براى امام حسين ـ عليه السّلام ـ

 

1735. شخصى تعدادى نخل خرما براى امام حسين ـ عليه السّلام ـ در حسينيه اى خاص وقف كرده است تا خرج عزادارى شود. اگر محصول آن ها به حدّ نصاب برسد، آيا به آن ها زكات تعلق مى گيرد؟ و در صورتى كه متعلّق زكات باشند؛ آيا بر متولّى است كه پرداخت كند؟

ج. متعلّق زكات نمى  شود.

 

زكات گندم و جوى مخلوط

1736. در بعضى از محلّ ها رسم است كه گندم و جو را درهم و مخلوط مى كارند. پس از چيدن اگر از هم جدا شوند، هيچ كدام به نصاب نمى رسد. امّا مخلوط هر دو ـ كه به آن خلطك مى گويند ـ به مقدار نصاب است و به همين نحو آن را به مصرف مى رسانند. آيا زكات آن واجب است يا نه؟

ج. اگر يكى اندك است كه غلبه با صدق ديگرى است، ملاك محاسبه همان ديگرى است و زكات دارد. ولى اگر آن چه مخلوط شده زياد است و قابل مسامحه نيست، هر كدام نصاب جدا دارد و در فرض سؤال مجموعا زكات ندارد.

عدم تعلّق زكات به زراعت حق ّ الزحمه

1737. آيا كارگران كشاورزى كه سهمى از زراعت را به عنوان دست مزد مى  گيرند، موظّف به دادن زكات آن ها هستند؟

ج. تعلّق نمى  گيرد.

 

تعلق زكات بر تخم زراعت سال آينده

1738. اگر تخمى كه براى زراعت سال بعد از محصول امسال بر مى  دارند، به اندازه ى نصاب باشد، به آن ها زكات تعلق مى  گيرد؟

ج. ظاهرا زكات به آن ها تعلق مى گيرد، مگر اين كه از باب مؤنه، بدل بذر سابق يا مخارج ديگر بردارد. (به توضيح مذكور در مسأله  ى 1495 رساله.)

 

كاشتن گندمى كه خمس و زكات به آن تعلق گرفته است

1739. شخصى گندمى كه به آن خمس و زكات تعلق گرفته، كاشته است. تكليف او نسبت به خمس و زكات محصولى كه به دست مى آورد، چيست؟

ج. بايد از حاكم شرع اجازه بگيرد و با او مصالحه كند.

 

زكات گندمى كه بابت ما الاجاره پرداخت مى  شود

1740. مالكى مقدارى از زمين مزروعى خود را به صورت اجاره به ديگرى واگذار نموده و مال الاجاره از گندم تعيين شده است. اگر گندم مال الاجاره به تنهايى به حد نصاب برسد، آيا زكات دارد؟ اگر همراه با بقيه گندم ها به حدّ نصاب برسد، چه طور؟

ج. در هر صورت زكات ندارد.

 

زكات گندم قرضى باز پس گرفته شده

1741. اگر كشاورزى به شخصى حدود دو تن گندم قرض داده باشد، پس از باز پس گيرى، آيا بايد زكات آن را بدهد؟

ج. بلى اگر در ملك او دانه گندم سفت نشده ـ كه وقت تعلّق زكات است، بايد زكات آن را بدهد ـ و وقت باز پس گرفتن دخالتى ندارد.

 

گندم قرضى زكات داده شده

1742. كشاورزى به كشاورز ديگرى از گندمى كه زكات آن داده شده، به مقدار بيش از حد نصاب قرض مى  دهد، آيا موقع پس گرفتن مى  تواند بگويد گندم زكات داده را به من بده يا نه؟

ج. بله، مى  تواند بگويد؛ مگر اين كه آن چه را گرفته خرج زراعت كرده باشد و بخواهد از باب اخراج مؤنه، عوض قرض را بپردازد.

 

زكات گندم قرض گرفته شده

1743. كشاورزى از كشاورز ديگر، بيشتر از حد نصاب، گندم قرض مى گيرد. آيا اين كشاورز بايد زكات گندم قرض گرفته را بدهد يا خير؟ اگر فرد قرض دهنده، زكات آن ها را داده باشد، چه طور؟

ج. خير، زكات غلاّت بر كسى واجب است كه در وقت تعلّق ملك او بوده است و اگر قرض دهنده ولو از مال ديگر داده ديگر لازم نيست قرض گيرنده بدهد و اگر بداند قرض دهنده مطلقا زكات آن را نمى دهد، نمى  تواند در مقدار زكات تصرّف كند.

 

تعلق زكات به جو كه جهت تغذيه ى حيوانات به كار مى رود

1744. آيا جويى كه جهت غذاى دام و طيور كاشته مى  شود و براى غذاى انسان مورد استفاده قرار نمى  گيرد، زكات دارد؟

ج. بله، زكات دارد.

تعلق زكات بر محصول مشاع

1745. در زمين هايى كه به صورت مشاعى كشت مى  شود، مجموع محصول از حد نصاب بيشتر است، ولى محصول هر يك از افراد، كمتر از حد نصاب مى  باشد، آيا به اين محصول، زكات تعلق مى  گيرد؟

ج. خير، تعلق نمى  گيرد.

 

زكات انگورهاى تازه كه كشمش آن به حد نصاب مى  رسد

1746. اگر انگور را قبل از كشمش شدن بفروشند، در صورتى كه كشمش آن به حدّ نصاب برسد، آيا زكات بر انگورها واجب است يا خير؟

ج. بله، زكات آن بر فروشنده واجب است.

 

واجب شدن زكات قبل از اجاره دادن نخلستان

1747. اگر هنگام عقد اجاره نامه بين مالك نخلستان و مستأجر، زكات بر خرماها واجب شده باشد و خرما هنوز چيده نشده باشند، پرداخت زكات آن بر عهده  ى چه كسى است و به چه نحو بايد پرداخت شود؟

ج. زكات آن بر عهده  ى موجر است كه از عين آن يا قيمت آن ادا كند.

 

به حد نصاب رسيدن محصول خرما همراه با خرماى هديه داده شده

1748. محصول خرماى من به حدّ نصاب نرسيده است، امّا شخصى مقدارى خرما براى من هديه آورده است كه مجموعا با محصول من به حد نصاب مى  رسد، آيا زكات به آن ها تعلّق مى  گيرد؟

ج. خير، تعلق نمى  گيرد.

 

باغ خرماى اجاره اى كه جهت تفريح و ميهمانى استفاده مى شود

1749. مالكى باغ خرماى خود را اجاره مى دهد و فكر مى كند كه مستأجر قصد استفاده از محصول خرما را دارد وليكن مشاهده مى  كند كه مستأجر از باغ، جهت تفريح و برپايى ميهمانى استفاده مى  كند. زكات محصول خرما بر عهده  ى چه كسى مى  باشد؟

ج. بر عهده  ى مستأجر است كه محصول در ملك او شروع به زردشدن يا قرمز شدن نموده است.

 

زكات برنج

1750. در برخى روايات زكات برنج را مطرح كرده اند كه حمل بر استحباب شده است. آيا با وجود اين كه در بعضى مناطق، برنج به طور وسيعى كشت مى شود، آيا حكم به وجوب زكات آن نمى شود؟

ج. خير.

 

فروختن متعلَّق زكات قبل از زمان وجوب

1751. اگر متعلّقات نه گانه زكات قبل از زمان وجوب زكات بر آن ها فروخته شوند، زكات از آن ها ساقط است؟

ج. بله، از فروشنده ساقط مى  شود.

 

مواردى كه در صورت پرداخت زكات، در سال هاى بعد هم زكات دارند

1752. كدام يك از موارد مشمول زكات، در صورت پرداخت زكات آن، در سال هاى بعد هم، اگر به حد نصاب برسند، زكات دارند؟

ج. موارد انعام ثلاثه (شتر، گاو، گوسفند) و نقدين (طلا و نقره).

 

زكات مال التّجاره

1753. آيا مال التّجاره هم زكات دارد؟ زكات آن واجب است يا مستحب؟ مقدار و حد نصاب آن چه قدر است؟

ج. با شرايطى مستحب است كه از جمله اين شرايط، رسيدن به حد نصاب طلا يا نقره در تمام سال است، پس اگر مدتى از حد نصاب كمتر شود، زكات استحبابى ندارد.

 

شمول زكات بر قرض

1754. آيا زكات شامل دين (قرض) هم مى  شود؟ در اين صورت زكات آن بر عهده  ى وام دهنده است يا وام گيرنده؟

ج. اگر كسى طلا و نقره يا چيز ديگرى كه زكات آن واجب است قرض كند و يك سال نزد او بماند، بايد زكات آن را بدهد و بر كسى كه قرض داده، چيزى واجب نيست.

 

زكات ديگرى غير از زكات تسعه و فطره

1755. آيا به غير از زكات موارد نه گانه و زكات فطره، زكات واجب يا مستحبى ديگرى وجود دارد؟

ج. در چيزهايى كه از زمين مى رويد و با پيمانه يا وزن معامله مى شود و از چيزهايى نيست كه مثل سبزى جات زود فاسد مى شود، زكات مستحب است و زكات مال التّجاره هم با شرايطى مستحب است.

 

تعلّق زكات به طلاى مسكوك

1756. آيا به سكّه هايى از قبيل اشرفى، پهلوى، بهار آزادى و... زكات تعلّق مى گيرد؟

ج. بلى، زكات دارد. اگر طلا و مسكوكِ به سكّه رايج باشد.

 

عدم شمول زكات بر اسكناس

1757. آيا زكات كه بر درهم و دينار تعلّق مى  گيرد، شامل اسكناس و سكّه  هاى ريالى نيز مى شود؟

ج. شامل آن ها نمى  شود.

تعلق زكات بر سكّه  هاى طلاى غير رايج

1758. آيا بر سكّه  هاى طلايى كه غير رايج اند، زكات تعلق مى  گيرد؟

ج. خير، تعلّق نمى  گيرد، (مسأله  ى 1507 رساله).

 

رايج بودن سكه بهار آزادى

1759. آيا سكه بهار آزادى زكات دارد يا غير رايج محسوب مى  شود؟

ج. سكّه بهار آزادى زكات دارد و براى رواج آن همين كه در مهريه  ى زنان و جوايز و مانند اين ها كافى است.

 

زكات طلاهاى زرگرى

1760. سرمايه  ى طلا فروشى به صورت شمش يا سكّه مسكوك يا طلاهاى زينتى مانند: گوشواره، انگشترى، سينه  ريز و غيره مى  باشد. اگر مقدارى از سكّه  ها هم چنان بماند و سال بر آن بگذارد، تكليف او نسبت به پرداخت زكات چيست؟

ج. زكات با ساير شروطش لازم است.

 

لزوم سال در سكّه

1761. جوانى هستم كه به واسطه  ى بيمارى مادرزادى، قادر به حركت نمى  باشم و در كنار خانواده زندگى مى  نمايم. حدود يك سال است پول هاى خود را تبديل به سكّه نموده ام تا پس از گران شدن، آن ها را فروخته، درآمدى از آن راه داشته باشم. اگر به حدّ نصاب برسد، زكات به آن تعلّق مى  گيرد؟ اين معامله از نظر شرع چه صورتى دارد؟

ج. در آن چه كه سال معتبر است، در بين سال اگر تبديل شود، وجوب پرداخت زكات ثابت نيست و اين معامله مانعى ندارد.

زكات طلاى مسكوكى كه چند سال پرداخت نشده است

1762. طلايى است مسكوك كه مقدار آن بيش از حدّ نصاب مى باشد و چندين سال است زكات آن داده نشده است، آيا نسبت به تأخير در پرداخت زكات سال هاى گذشته، اشتغال ذمّه است يا فقط معصيت كرده و با پرداخت زكات فعلى، تدارك مى شود؟ اگر از چهل دينار يك دينار را بايد بدهد، در صورتى كه به پول رايج، به قيمت در آورده و پرداخت نمود و آن يك دينار در ملك او باقى ماند، آيا باز هم نصاب زكات، نسبت به چهل دينار باقى است؟ پس از پرداخت زكات، اگر در سال هاى بعد، بقيه طلا كه باز هم بيش از حدّ نصاب است باقى  مانده، آيا مجدّدا مشمول حكم زكات مى  شود؟

ج. نصاب اوّل طلاى مسكوك كه بيست مثقال شرعى است، اگر زكات آن ـ كه نصف مثقال شرعى است ـ پرداخت نشده تا چند سال فقط يك زكات بر او است. و اگر پرداخت شد و از عين و به قدر نصاب نماند، چيزى بر آن نيست و اگر از قيمت پرداخت شد، پس تا مقدار نصاب محفوظ و باقى است، بايد در سال هاى آينده زكات همان قدر نصاب را بدهد و تكرار نمايد. و اما اگر بيش از نصاب داشت، در هر سال تكرار مى  شود تا به مرز نصاب اوّل برسد؛ هر چند در اين سال ها اداى زكات نكند. فقط غلاّت اربعه، اگر زكات آن ها داده شد، ديگر، در سال هاى ديگر اگرچه نصاب، باقى باشد زكات نيست.

 

خمس و زكات سكّه  ى هديه شده

1763. اگر هديه، سكّه طلا باشد به آن خمس تعلّق مى  گيرد يا زكات؟

ج. بنابر احتياط واجب به زايد بر مؤونه خمس تعلّق مى گيرد و اگر به حدّ نصاب برسد، بعد از گذشت 11 ماه هلالى و داخل شدن ماه دوازدهم زكات هم دارد.

سكّه  ى هديه داده شده

1764. آيا به سكّه  هاى طلايى كه به عنوان هديه به شخصى داده  اند، زكات تعلّق مى گيرد؟ در صورت شمول زكات، آيا مى  توان آن مبلغ را به حساب دولت واريز نمود و زكات را از ماليات دولتى محاسبه نمود؟

ج. زكات تعلّق مى  گيرد و نمى  توان محاسبات دولت را داخل در زكات نمود.

 

پول هاى كاغذى

1765. آيا بر پول هاى كاغذى، زكات تعلّق مى گيرد؟

ج. زكات ندارد، ولى خمس در زايد بر مؤونه واجب است.

 

تعلق زكات به طلاى سفيد (پلاتين)

1766. آيا به طلاى سفيد كه در اصل اسم آن پلاتين است، زكات تعلق مى گيرد؟

ج. مادّه پلاتين غير از طلا است و به همين جهت زكات ندارد.

 

سكه  هايى كه به صورت دستبند و زيورآلات درآمده

1767. آيا به سكه  هاى طلاى قديمى كه به صورت دستبند يا خلخال بوده و سال ها استفاده  ى زينتى از آن ها شده، زكات تعلق مى گيرد؟

ج. اگر معامله با آن سكه ها رايج باشد، زكات دارد؛ ولى اگر طورى شود كه معامله با آن به عنوان مسكوك رايج نباشد، زكات ندارد.

 

تعلق زكات بر سكه  هاى طلاى قديمى

1768. اگر سكه  هاى طلاى قديمى، وجه رايج نباشد، بلكه خودش به مانند يك جنس مورد معامله قرار بگيرد و قيمت آن كم و زياد شود، متعلق زكات است يا خير؟

ج. خير.

تعلق زكات بر زيورآلاتى كه شوهر مى خرد

1769. آيا بر طلا و زيور آلاتى كه شوهر براى همسر خود مى  خرد، زكات تعلق مى  گيرد؟

ج. خير.

 

پرداخت زكات طلاى مسكوك به پول رايج

1770.اگر چهل مثقال مسكوك طلا موجود باشد، يك مثقال زكات آن است، اگر اين يك مثقال را به پول رايج حساب كند و پرداخت نمايد، آيا در سال بعد نيز بر اين چهل مثقال طلا، زكات واجب مى شود؟

ج. بله، واجب مى  شود.

 

زمينى كه با كانال مشروب مى شود

1771. زمينى به وسيله آب درّه اى مشروب مى  شود كه از چند كيلومتر دورتر به وسيله كانال به آن جا متصل مى شود. آيا در زكات، مانند مشروب شدن به آب نهر مى باشد؟ حكم همين مسأله را درباره قنات نيز بيان فرماييد.

ج. در جهت زكات، مانند مشروب شدن به آب نهر است كه در سال اوّلى كه حفر كانال و اين علاج را كرده اند، زكات آن نصف عشر است و در سال هاى ديگر عشر است و همين طور است در آبيارى به وسيله قنات.

 

زكات طلاى مسكوكى كه چند سال پرداخت نشده است

1772. سكه  هاى طلايى بيش از حد نصاب موجود مى باشد كه چندين سال است زكات آن ها داده نشده است. با توجه به تأخير پرداخت زكات در سال هاى گذشته، به ازاى هر سال بايد زكات پرداخت نمايد يا اين كه يك بار پرداختن كافى است؟

ج. اگر به يك بار زكات دادن از حدّ نصاب ناقص مى شود، يك بار واجب است و اگر ناقص نشود، به ازاى هر سالى كه ناقص نشود زكات واجب است.

بذر غلاّت

1773. تخمى كه زكات آن را داده  اند، آيا در سال هاى بعد مى  توانند همان مقدارى كه در سال پيش زكات آن را پرداخته  اند، از محصول بردارند و زكات آن را ندهند يا اين كه بايد در سال هاى بعد زكات آن مقدار تخم را بدهند؟

ج. قيمت آن را از محصول كم مى  كنند و هم چنين ساير مخارج را و سپس ملاحظه مى  كنند به حدّ نصاب هست يا خير.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS