مستحبات، تعقيبات و مسايل متفرقه نماز

مستحبات، تعقيبات و مسايل متفرقه نماز

 

محلّ قنوت در نماز

777. محلّ قنوت در نماز كجا است؟

ج. محل قنوت پيش از ركوع ركعت دوم است.

 

جبران و اعاده قنوت فراموش شده

778. در صورتى كه قنوت را فراموش كند، آيا قابل جبران و اعاده است يا نه؟

ج. اگر پس از آن كه به اندازه ركوع خم شود يادش بيايد، مستحب است بعد از ركوع قضا كند، و اگر در سجده يادش بيايد، مستحب است بعد از سلام، قضا نمايد و احتمال دارد هر جاى نماز كه يادش آمد بتواند قنوت را به جا آورد.

 

جبران قنوتى كه عمدا خوانده نشده

779. در صورتى كه عمدا قنوت را در محل خودش ـ كه ركعت دوم است ـ به جا نياورده، آيا مى تواند بعدا به جا آورد؟

ج. در صورتى كه عمدا قنوت نخواند، قضا ندارد.

 

به ياد آمدن فراموشى قنوت حين سجده

780. اگر حين سجده يادمان آمد كه قنوت نخوانده ايم، چه حكمى دارد؟

ج. مستحب است بعد از سلام نماز، قضا نمايد.

به ياد آوردن فراموشى قنوت بعد از سجدتين يا بعد از نماز

781. اگر بعد از سجده ى دوم يادش آمد كه قنوت به جا نياورده يا بعد از نماز يادش آمد كه قنوت به جا نياورده، چه حكمى دارد؟

ج. احتمال دارد هر جاى نماز كه يادش آمد، بتواند قنوت را به جا آورد.

 

به ياد آوردن قنوت در ركعت سوم

782. اگر در ركعت سوم يادمان آمد كه قنوت را در ركعت دوم نخوانده ايم، نماز چه حكمى دارد؟

ج. چنان چه ذكر شد، احتمال دارد هر جاى نماز كه يادتان آمد بتوانيد قنوت را به جا آوريد.

 

خواندن قنوت در ركعت اوّل

783. اگر سهوا قنوت را در ركعت اوّل به جاى ركعت دوم بخوانيم، چه حكمى دارد؟

ج. احتياطا سجده ى سهو به جا آوريد و اين قنوت كفايت از قنوت در ركعت دوم نمى كند.

 

قنوت در جماعت اهل سنّت

784. گاهى در نماز جماعت اهل سُنّت پس از ركوع، قنوت مى خوانند. تكليف شيعيانى كه در نماز جماعت آن ها شركت كرده اند چيست؟

ج. اگر به قصد ذكر مطلق بگويند، اشكال ندارد.

 

خواندن قنوت به زبان غير عربى

785. آيا مى توان قنوت را به غير از زبان عربى خواند؟

ج. اظهر جواز قنوت به زبان غير عربى است، ولى به هر لغتى كه مى خواند، بايد صحيح بخواند تا وظيفه قنوتى را انجام داده باشد.

ذكرى كه خواندن آن در قنوت نماز مستحب است

786. چه ذكرى در قنوت مستحب است خوانده شود؟

ج. هر ذكرى در قنوت بگويد، اگرچه يك «سبحان اللّه » باشد، كافى است و بهتر است بگويد: «لا اله الا اللّه  الحليم الكريم، لا اله الا اللّه  العلى العظيم، سبحان اللّه  ربّ السموات السبع و ربّ الارضين السبع و ما فيهنّ و ما بينهنّ و ربّ العرش العظيم والحمدللّه  رب العالمين.»

 

خواندن ذكر ديگرى غير از دعا در قنوت

787. آيا غير از دعا مى توانيم در قنوت ذكر ديگرى را بخوانيم؟

ج. خواندن هر ذكرى در قنوت، اگرچه يك «سبحان اللّه » باشد، كافى است.

 

خواندن آيه سجده دار در قنوت

788. اگر در قنوت سهوا آيه ى سجده دار خوانديم، چه حكمى دارد؟

ج. بعد از نماز سجده ى آن را به جا آوريد.

 

ارتفاع مطلوب بالا بردن دست ها در قنوت

789. بالا بردن دست ها در قنوت تا چه ارتفاعى مطلوب است؟ و اگر در قنوت دست ها بالاتر از صورت قرار گيرد، اشكال دارد؟

ج. اشكال ندارد، ولى خوب است دست ها را تا مقابل صورت بلند كند.

 

غلط خواندن ذكر قنوت

790. اگر ذكر و يا دعاى قنوت را غلط بخوانيم، آيا نماز باطل مى شود يا نه؟

ج. اگر عمدا باشد، احتياط در اعاده ى نماز است.

خواندن شعر فارسى در قنوت

791. آيا مى توانيم در قنوت شعرى كه به صورت فارسى مى باشد بخوانيم؟

ج. اگر جهت دعا يا ذكر دارد، مى شود خواند.

 

طولانى كردن بيش از حدّ قنوت

792. طولانى كردن بيش از حدّ قنوت چه حكمى دارد؟

ج. طول دادن قنوت مطلقا مستحب است و حدّى ندارد.

 

برگرداندن نگين انگشتر در هنگام قنوت

793. حكم برگرداندن نگين انگشتر به طرف كف دست در قنوت چيست؟ آيا مستحبّ است يا بدعت محسوب مى شود؟

ج. اصل عمل وارد شده است و در حال قنوت، بدون قصد ورود مانعى ندارد.

 

دخالت اختلافات در قنوت نماز

794. اگر در قنوت نمازهاى يوميّه هنگام گفتن دُعاى «اللهمّ اغفر للمؤمنين» غير از دشمنان خود را قصد كند، اشكال دارد؟

ج. مؤمن نبايد با مومن ديگر از جهت ايمانش مخالف باشد.

 

قنوت نماز وتر و ذكر اسم افراد

795. در قنوت نماز وتر هنگامى كه مى خواهيم براى فرد خاصّى دعا كنيم، آيا به خاطر جهل به اسم مى توانيم او را به صورت ضمير ياد كنيم؟ يا به نحو ديگرى توصيه مى فرماييد؟

ج. به صورت ضمير اشكال ندارد و يا به نحو «اللّهم اغفر للمنظورين من المؤمنين و المؤمنات».

796. در قنوت نماز وتر، آيا كسانى كه به زبان عربى مسلّط نيستند، مى تواند چنين بگويند: «اللهم اغفر لبابا، اللهم اغفر لمحمّد آقا و...»؟

ج. مادامى كه ذكر اسم باشد و غلط به حساب نيايد، اشكال ندارد.

 

فراموشى قنوت نماز غفيله

797. قنوت نماز غفيله را فراموش كردم و در حال ركوع و يا بعد از سجده يادم آمد، وظيفه ام چيست؟ آيا بايد نماز را اعاده كنم؟

ج. اعاده مانعى ندارد، هر چند لازم نيست و تدارك آن رجاءا پس از آن مانعى ندارد.

 

تسبيح حضرت زهرا ـ عليهاالسّلام ـ

 

798. در تعقيبات نماز، به تسبيح حضرت فاطمه زهراء ـ عليهاالسّلام ـ خيلى سفارش شده است؛ آيا دليلى هست كه بايد قبل از ديگر تعقيبات خوانده شود؟

ج. از روايت «قبل أن تُثنِّىَ رجليك» فورى بودن استفاده شده است.

 

تداخل دو نماز مستحبّى

799. آيا دو نماز مستحبّى (مانند نماز نافله مغرب با نماز غفيله يا نماز جعفر طيّار با نماز شب) را مى توان به نحو تداخل به جا آورد؟

ج. اظهر جواز تداخل است در نماز غفيله و نافله ى مغرب (جامع المسائل، ص 249) و نيز هر مورد كه تداخل وارد شده باشد، هم چنين است مثل نماز جعفر ـ عليه السّلام ـ و نوافل ليل و نهار، و در غير آن، تداخل، موافق اصل نيست و به قصد رجا مانعى ندارد؛ در حالى كه قصد اصلى را بر يكى قرار مى دهد.

دست دادن بعد از نماز

800. آيا دست دادن مؤمنين بعد از هر نماز سند روايى دارد و مستحبّ است؟

ج. در خصوص بعد از نماز، روايتى به نظر نرسيده است.

801. آيا دست دادن پس از نماز و فاصله افتادن بين نماز و تعقيبات، موجب از بين رفتن فضيلت تعقيبات مى شود؟ و اگر انسان به ديگران دست ندهد و شبهه بى  احترامى به آنان به وجود آيد، دست دان مقدم است يا ذكر تعقيبات نماز؟

ج. دست دادن در خصوص بعد از نماز وارد نشده است، ولى اين مقدار فاصله بين نماز و تعقيبات مانعى ندارد.

 

چگونگى نماز خواندن مستحبى

802. كيفيت خواندن نمازهاى مستحبى را بيان فرماييد؟

ج. نمازهاى مستحبى زياد است و آن ها را نافله گويند. در بين نمازهاى مستحبى به خواندن نافله  هاى شبانه روز بيشتر سفارش شده كه جهت اطلاع از آن ها به مسأله  ى 638 رساله رجوع شود.

 

كيفيت نماز شب

803. لطفا كيفيت خواندن نماز شب را توضيح دهيد؟

ج. از يازده ركعت نافله  ى شب، هشت ركعت آن بايد به نيّت نافله شب و دو ركعت آن به نيّت نماز «شفع» و يك ركعت آن به نيّت نماز «وتر» خوانده شود و دستور كامل نافله شب در كتاب هاى دعا گفته شده است.

 

روش آسان تر براى خواندن نماز شب

804. آيا براى خواندن نماز شب، روش آسان ترى وجود دارد؟

ج. به اين كه اقتصار بر واجبات آن كند.

هديه ثواب واجبات به ديگران

805. آيا ثواب اعمال واجبى مثل نماز و روزه را مى توان براى ديگران هديه كرد؟

ج. ظاهرا فى  الجمله مى توان هديه كرد.

 

حكم سلام به ائمه بعد از نماز

806. سلام به امامان كه بعد از پايان نماز مى  خوانند، چگونه است؟

ج. بنابر عمومات از روايات عملى است كه انجام آن مطلوب است.

 

اشتباه در تسبيحات حضرت زهرا ـ عليهاالسّلام ـ

807. اگر كسى در تعداد تسبيحات حضرت زهرا اشتباه كرده و مثلاً الحمدللّه  را بيشتر از 33 مرتبه بگويد، چه بايد بكند؟

ج. اشكال ندارد.

 

وظيفه فرزند در قبال نماز نخواندن والدين

808. وظيفه فرزند در قبال نماز نخواندن پدر در زمان حيات و پس از مرگ چيست؟

ج. در زمان حيات دست از ارشاد و نصيحت او برندارد و پس از مرگ هم اگر پسر بزرگ او باشد، احتياطا قضاى نمازهاى پدر بر او واجب است.

 

حكم نماز در صورت قهر بيش از سه روز

809. آيا قهر بيش از سه روز موجب بطلان نماز مى شود و اگر اين قهر موجب آرامش در زندگى شود چه طور؟

ج. موجب بطلان نماز او نمى شود.

 

نافله خوانى به جاى نماز قضا

810. آيا مى  شود به جاى نماز قضا نافله بخوانيم؟ و اگر كسى نماز قضا بر عهده داشته باشد، مى  تواند نافله بخواند؟

ج. مى  تواند نافله بخواند؛ ولى جاى نماز قضا را نمى گيرد.

 

طريق تحصيل حضور قلب در نماز

811. لطفا راه به دست آوردن توجه و حضور قلب در نماز را بيان فرماييد؟

ج. آن چه مهم است اين است كه مراقبت كند كه با اختيار و قدرت حالت حضور قلب را از دست ندهد.

 

قضاى نمازهايى كه حضور قلب در آن ها نيست

812. در انجام واجبات حضور قلب ندارم، آيا اين ها مورد قبول خداوند است؛ چنان چه بهبودى يابم، بايد آن ها را قضا نمايم؟

ج. قضاى آن ها واجب نيست.

 

 

 

 

 

احكام شك و سهو در نماز

 

شك در نماز در اثر ضعف حافظه

813. شكّ در نماز در اثر ضعف حافظه؛ آيا حكم شك هاى ذكر شده در رساله را دارد [منظور شك هاى مبطل است] يا نبايد به آن اعتنا كند؟

ج. فرقى در احكام شكّ بين مورد ضعف حافظه و قوّت آن نيست و اگر كثيرالشكّ باشد، اعتنا نكند.

 

عدم اعتنا به شك در سجده هنگام تشهّد

814. اگر انسان در اثناى تشهّد شك كند كه سجده ى دوّم را به جا آورده يا نه، فرموده ايد نبايد اعتنا كند؛ آيا شكّ در اثناى ذكر مستحبّى تشهّد هم همين حكم را دارد؟

ج. بله، همين حكم را دارد.

 

شك در عدد «ايّاك نعبد و ايّاك نستعين» در نماز امام زمان ـ عليه السّلام ـ

 

815. شكّ در عدد «ايّاك نعبد و ايّاك نستعين» در نماز حضرت بقيّة اللّه  ـ عجّل اللّه تعالى فرجه الشّريف ـ و يا شكّ در تسبيحات نماز حضرت جعفر و امثال آن، چه حكمى دارد؟ خصوصا در صورت نذر و اجاره؟

ج. تا وقتى كه فارغ از محلّ نشده است، بنابر اقلّ بگذارد.

شكّ در يك يا دو ركعت در حال قيام

816. نمازگزار در حال قيام، در يك يا دو ركعت شك مى كند. وظيفه اش چيست؟

ج. بايد صبر نمايد و تامّل كند، و اگر احتمال مى دهد كه با عقب انداختن تامّل، مطلب از ذهنش نمى رود، مى تواند به قرائت به قصد قربت ادامه دهد و بعد تأمّل كند.

 

عدم اعتنا به شك در نافله چهار ركعتى[دو نماز دو ركعتى]

817. اگر در نماز نافله اى كه دو تا دو ركعتى پشت سر هم هستند، شك كند كه در ركعت دوّم از دو ركعت اوّل است يا در ركعت اوّل از دو ركعت دوّم است؛ چه وظيفه اى دارد؟

ج. به شكّش اعتنا نمى كند و مى تواند بنا بگذارد كه در ركعت سوم است و بنا بر اقلّ، افضل است.

 

شك در به جا آوردن سجده دوّم در حال برگشت مجدّد به اوّل تشهد

818. اگر در حال خواندن تشهّد، به جهتى (نسيان ذكر يا شك در محلّ) به اوّل تشهّد برگردد و در اداى سجده دوم شك كند؛ چه تكليفى دارد؟

ج. بايد آن سجده را هم به جا آورد، زيرا به محلّ برگشته و شك كرده است.

 

ادامه دادن نماز در حال شك به اميد اين كه با تفكّر به يقين برسد

819. اگر نمازگزار در نماز، شكى برايش پيش آيد و در حال شك، نماز را به اميد اين كه با فكر كردن به يقين مى رسد ادامه دهد و بعد از ادامه دادن به يك طرف شك يقين پيدا كند؛ آيا لحظاتى كه با شك و ترديد نماز خوانده به اصل نماز لطمه اى نمى زند؟

ج. خير، اشكال ندارد.

شك در وضو بعد از نماز

820. تكليف كسى كه بعد از نماز شك مى كند كه هنگام نماز وضو داشته يا نه چيست؟

ج. نمازى كه خوانده صحيح است.

 

راه حلّ مناسب براى جلوگيرى از حواس  پرتى در نماز

821. كسانى كه در نماز حواس پرتى دارند، وظيفه شان چيست؟ آيا راه حل مناسبى براى جلوگيرى از حواس پرتى وجود دارد؟

ج. اختيارا بايد حواس خود را جمع كند و قبل از خواندن نماز معوّذتين را بخواند.

 

شك زياد در نيّت نماز و غسل

822. در نماز زياد شك مى كنم، هم چنين در غسل و هنگام غسل شك مى كنم كه آيا نيت را درست گفته ام يا نه، چه كنم؟

ج. به اين شك ها نبايد اعتنا كنيد.

 

انجام منافى هنگام از سرگيرى نماز

823. كسى كه در نماز شك باطل كننده برايش پيش آمده و مى خواهد نماز را از سر بگيرد؛ آيا نياز به انجام منافى براى شكستن نماز است؟

ج. خير، نيازى به آن ندارد.

 

شك در صحّت نماز و از سر گرفتن نماز بدون شكستن آن

824. شخصى كه در نماز شك به صحيح بودن نماز مى كند؛ آيا مى تواند بدون شكستن نماز، آن را رها كرده و نماز را از سر بگيرد؟

ج. نمى تواند و بايد به وظيفه شك عمل كند.

شك در مقدّمات و جزييات نماز

825. اگر شك در خارج شدن باد از شكم، درست بودن وضو و شك در درست گفتن تكبيرة الاحرام پيش بيايد؛ تكليف چيست؟

ج. به اين شك ها نبايد اعتنا كند.

 

شك در نيّت نماز

826. اگر نمازگزار در نيّت خود شك كند كه نيّت را درست گفته يا نه؛ چه كار بايد بكند؟

ج. به شكّش اعتنا نكند.

 

شك در اين كه نماز ظهر است يا عصر

827. اگر نمازگزار شك كند كه ركعت آخر نماز ظهر است يا اوّل عصر؛ تكليفش چيست؟ آيا وسعت يا تنگى وقت، در حكم، تأثير دارد؟

ج. بنا مى گذارد كه در نماز ظهر است؛ يعنى به قصد ظهر نماز را تمام كند اگر نماز ظهر را نخوانده باشد و اين در صورتى است كه در وقت مختصّ به ظهر يا مشترك باشد؛ اما در وقت مختصّ به عصر، در صورتى كه قصد امر فعلى داشته، بدون تقييد به عنوان، بلكه مجرّد تطبيق در مقصود، قصد نماز عصر مى نمايد و اتمام مى كند.

 

شك در يك يا دو ركعت در حال قيام

828. اگر نمازگزار در حال قيام شك كند كه يك ركعت خوانده است يا دو ركعت؛ وظيفه اش چيست؟

ج. نمازش باطل است.

شك در انجام ركوع

829. اگر نمازگزار در هنگام گفتن «سمع اللّه » شك كند كه ركوع را انجام داده يا نه؛ تكليفش چيست؟ هم چنين اگر در حال قنوت شك كند كه حمد و سوره را خوانده يا نه؛ چه كار بايد بكند؟

ج. بايد به شكش اعتنا نكند.

 

شك در تعداد سجده

830. اگر كسى در تعداد سجده هاى به جا آورده شك كند؛ تكليفش چيست؟

ج. اگر بعد از محل است اعتنا نكند مثل اين كه در حال تشهّد يا قيام باشد، به خلاف اين كه در حال جلوس و يا حال نهوض براى قيام باشد كه مشكوك را به جا مى آورد.

 

شك در اداى سجده هنگام تشهد

831. اگر نمازگزار در هنگام خواندن تشهد شك كند كه سجده دوم را به جا آورده يانه، چه كار بايد بكند؟

ج. به شك خود اعتنا نكند.

 

شك در تماس مهر با پيشانى

832. اگر نمازگزار بعد از سجده اوّل يا دوم شك كند كه موهاى سر يا چيز ديگرى مانع از رسيدن پيشانى به مهر بوده يا نه؛ وظيفه اش چيست؟

ج. به شك خود اعتنا نكند.

 

شك در ركعات 3 و 4 حين قيام

833. اگر نمازگزار در حين قيام در ركعت 3 و 4 شك كند، و بعد از شك يادش بيايد كه در ركعت قبل يك سجده را فراموش كرده؛ حكمش چيست؟

ج. اظهر بطلان نماز است به جهت عدم احراز ركعتين تامّتين (دو ركعت تمام). (مسأله ى 986 رساله.)

 

ظن به ركعت چهارم بعد از شك بين 3 و 4

834. كسى كه در ركعت سوم و چهارم شك مى كند و بعد از فكر كردن، ظن به چهار برايش حاصل مى شود، اگر احتمال دهد كه سه ركعت خوانده و يك ركعت احتياط با نيّت رجاى تبعيّت از امر واقعى بخواند؛ آيا نماز احتياط خوانده شده بى اثر است يا حرام؟

ج. بدون تبيّن و روشن شدن خطا، بى اثر است.

 

شك در تعداد تسبيحات

835. اگر هنگام خواندن تسبيحات اربعه شك كنم كه دوبار تكرار كرده ام يا سه بار، وظيفه ام چيست؟ در اذكارى كه از محل آن ها نگذشته و شك در صحت آن ها دارم، آيا نياز به اعاده ذكر هست؟

ج. در مورد اوّل اگر قاصد سه مرتبه است يك بار ديگر بگويد و در مورد دوم، نيازى به اعاده ى ذكر ندارد.

 

شك بعد از سلام

836. اگر بعد از سلام نماز سه ركعتى شك كنم در صورتى كه يك طرف شك صحيح نباشد، [مثلاً در نماز مغرب شك بين 2 و 4]؛ آيا نبايد به آن اعتنا كرد؟

ج. در اين صورت نماز باطل است.

 

 

 

 

 

كثير الشكّ

 

تعريف كثير الشكّ

837. كسى كه در سه چيز مختلف در سه نماز پشت سر هم شك مى كند؛ آيا كثير الشكّ است؟

ج. تحقق كثرت عرفيّه بنابر اظهر به اين است كه در سه فرد مثل هم و پشت سر هم سه شك همانند همديگر بنمايد، مثلاً در سه نماز ظهر در ركوع ركعت اوّل هر سه ى آن ها شك كند.

 

مراد از كثير الشكّ بودن

838. آيا مراد از كثير الشكّ بودن، فقط نماز فرادا (واجب) است يا بقيه نمازها مثل نماز مستحبى، جماعت و.... را نيز شامل مى شود؟

ج. اظهر رعايت خصوصيات شك كثير در انتفاى حكم شك است مثل ركوع ركعت اوّلى از فريضه ى صبح.

 

كثير الشكّ شدن

839. آيا كثير الشكّ، در شك سوم نبايد به شك خود اعتنا كند يا در شك چهارم؟

ج. صدق عرفى ملاك است كه بنابر اظهر با شك سوّم محقّق مى شود.

شك در نماز فرادا

840. كسى كه در نماز جماعت شكى برايش پيش نمى آيد ولى در فرادا شك مى كند، اگر معمولاً نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا را به جماعت بخواند؛ براى محاسبه كثير الشّك شدن بايد چه كار كند؟

ج. بايد سه شك متماثل در سه نماز صبح برايش پيش بيايد و اگر احيانا در نمازهاى غير صبح شك كرد، حكم كثير الشّك ندارد.

 

شك در كثير الشّك شدن يا وسواسى شدن

841. شخصى كه نمى داند كثير الشكّ است يا وسواسى، گفته شده كه در هر دو صورت وظيفه اش اين است كه اعتنا نكند. آيا در هر حالتى عدم اعتنا، مختل كننده نماز نيست و هيچ تفاوتى وجود ندارد؟

ج. تفاوتى ندارد.

 

عمل به ظن (گمان)

842. كسى كه در تمام اعمال خود كثير الشّك شده؛ آيا مى تواند به ظن عمل كند؟

ج. بله مى  تواند.

 

وظيفه كسى كه در همه اعمال خود شك كند

843. وظيفه ى كسى كه در همه اعمال عبادى و غير عبادى خود شك هاى مختلفى مى كند؛ چيست؟

ج. اگر واجد شروط كثير الشّك است، به شك هاى خود اعتنا نكند.

 

متوجه شدن كثيرالشكّ

844. كثيرالشكّ اگر در حالى كه شكّ دارد نيّت نماز ظهر كرده يا عصر، مقدارى از نماز را خواند و پس از آن متوجه شد؛ چه وظيفه اى دارد؟

ج. اگر به نيّت ما فى الذمّه و يا وظيفه  ى فعليّه بوده، مانعى ندارد.

 

شك در ركعت 1 و 2 براى كثير الشّك در نماز چهار ركعتى

845. آيا شك بين 1 و 2 براى كثير الشّك، موجب بطلان نماز مى شود؟

ج. خير، بنا را بر دو مى  گذارد.

 

عمل نكردن به مسايل كثير الشّك

846. شخصى در نمازهاى خود شك مى كند و با اين كه مى تواند مسايل شك را ياد بگيرد؛ اما اين كار را نمى  كند؛ و نماز را بر هم مى زند و از سر مى  گيرد؛ آيا نمازهاى او صحيح است؟

ج. باطل كردن نماز حرام است و بايد به وظايف شك عمل كند (مسأله ى 984 رساله)؛ هر چند نمازى كه بعد از ابطال مى  خواند، صحيح است.

 

كثيرالشكى كه هنگام شك، نماز خود را اعاده مى  كند

847. كسى كه كثير الشّك است و در هر بار شك كردن نماز را مى شكند و نماز را دوباره مى خواند و اين حالت براى او عادت شده؛ آيا مى تواند آيه يا كلمه اى را كه شك دارد به قصد قربت مطلق دوباره بخواند تا به تكرار نماز گرفتار نشود؟

ج. مى  تواند.

 

شك زياد در تسبيحات

848. كسى كه هميشه در تسبيحات اربعه شكّ مى كند كه دو بار گفته است يا سه بار، چه كند؟

ج. اعتنا نكند.

خارج شدن از كثير الشّك

849. در خارج شدن از كثير الشّك در نماز فرموده اند: «اگر در سه نماز شك نكند، از حالت كثيرالشكى خارج شده»؛ آيا نمازها بايد يوميّه باشد؟

ج. بايد در خصوصيات مثل همان سه شكى باشد كه كثرت را آورده است.

 

كثير الشّك در نمازهاى دو ركعتى و سه ركعتى

850. آيا كثير الشّك در نمازهاى دو ركعتى و سه ركعتى، نبايد به شك خود اعتنا كند؟ در شك بين 1 و 2 در نمازهاى چهار ركعتى چه طور؟

ج. فرقى نمى  كند.

 

عمل نكردن به وظيفه كثير الشّك

851. فردى هستم كثير الشّك، كه اگر به وظيفه كثير الشّك عمل كنم شيطان مرا وسوسه كرده و احتمال را بر كمتر داده و از اين كه عمل را كمتر انجام داده ام ناراحتم، و اگر به وظيفه كثير الشّك عمل نكنم باز وسوسه مى شوم كه چرا به احكام عمل نمى كنى؟ آيا مى  توانم شك را عادى حساب كنم و بنابر احكام شك عمل كنم؟

ج. اگر كثير الشّك شديد به اين كه در سه عمل متماثل متوالى شك مشابه كرديد نمى توانيد بنابر اظهر حكم كثير الشّك را اجرا نكنيد؛ مگر در امور مطلوبه ى مطلقه مثل اذكار و قرائت قرآن.

 

حواس پرتى مأموم

852. اگر مأموم آن چنان دچار حواس پرتى باشد كه مثلاً در حال «سمع اللّه » نمى داند كه همراه جماعت ركوع كرده يا نه؛ چگونه بايد عمل كند؟

ج. به جماعت ادامه دهد.

 

 

 

 

 

سجده  ى سهو

 

قنوت اشتباه ى

853. اگر در ركعت اوّل اشتباها قنوت به جا آورده شود، آيا سجده ى سهو لازم مى شود؟

ج. احتياطا لازم مى شود.

 

چگونگى خواندن سجده سهو

854. لطفا چگونگى خواندن و اجزاى سجده سهو را ذكر كنيد؟

ج. بعد از سلام نماز فورا نيّت سجده سهو كند و پيشانى را بر چيزى كه سجده بر آن صحيح است بگذارد و بنابر احتياط واجب بگويد: «بسم اللّه  و باللّه  و صلّى اللّه  على محمد و آل محمد» يا «بسم اللّه  و باللّه ، اللهم صل على محمد و آل محمد»، ولى بهتر است بگويد «بسم اللّه  و باللّه  السلام عليك ايها النبى و رحمة اللّه  و بركاته»، بعد بايد بنشيند و دوباره به سجده رود و يكى از ذكرهايى كه گفته شد را بگويد و بنابر اظهر وقتى سر از سجده برداشت، تشهد بخواند و سپس سلام دهد.

 

تكبير قبل از سجده  ى سهو

855. قبل از رفتن به سجده  ى سهو تكبير لازم است يا نه؟ و آن تكبير آيا تكبيرة الاحرام است يا تكبيرِ رفتن به سجده، (مثل تكبير مستحبى قبل از رفتن به سجده)؟

ج. تكبير براى سجده سهو واجب نيست و در استحبابش براى غيرامامِ جماعتى كه قصد اعلام به ديگران را دارد، محل تأمّل است؛ مگر آن كه به اميد مطلوبيّت از طريق فتواى شيخ و بعض متأخّرين بگويد و احكام تكبيرة الاحرام را ندارد.

 

تكرار ذكر سجده  ى سهو

856. آيا مى  شود ذكر سجده  ى سهو را تكرار كرد، يعنى يكى از سه ذكر وارد شده در رساله را تكرار نمود؟

ج. جايز است.

 

تبديل ذكر سجده  ى سهو

857. آيا مى  شود يكى از سه ذكر وارد شده در رساله را در سجده  ى اوّل سجده  ى سهو و يكى ديگر را در سجده  ى دوّم آن خواند؟

ج. جايز است.

 

خواندن دعا در سجده  ى سهو

858. آيا مى توان در ادامه ى ذكر سجده ى سهو دعا بخوانيم، چه طولانى باشد چه كوتاه؟

ج. اذكار و دعاهاى ديگر را هم مى  شود خواند.

 

لزوم انجام سجده سهو در صورت قيام كامل يا نيمه تمام

859. در صورتى كه نمازگزار سهوا قيام كامل يا قيام نيمه تمام نمود، چه وظيفه اى دارد؟ در صورتى كه اين عمل عمدى باشد؛ چه وجهى دارد؟

ج. در مورد اوّل احتياطا سجده ى سهو به جا آورد و در صورت عمد، اگر به قصد جزئيت نباشد و فعل كثير هم نباشد، اشكال ندارد.

پيش آمدن چند مورد سجده  ى سهو در يك نماز

860. اگر در يك نماز بيش از يك مورد سجده سهو پيش آمد؛ آيا خواندن يك سجده سهو كفايت مى  كند؟

ج. خير، تداخل نمى  كند.

 

سجده سهو در نماز مستحبى

861. آيا نمازهاى مستحبى سجده سهو دارند؟

ج. خير.

 

فراموش كرن سجده سهو

862. اگر انسان سجده سهو را فراموش كند و بعد از مدتى متوجه شود، چه كار كند؟ آيا مى تواند بدون شرايط نماز آن را به جا آورد؟

ج. على الاحوط بايد با تمام شرايط نماز آن را به جا آورد.

 

خواندن سوره قبل از حمد

863.اگر سهوا سوره را قبل از حمد بخوانيم، آيا سجده سهو واجب مى شود؟

ج. احتياطا بعد از حمد باز سوره بخواند و سجده  ى سهو هم به جا آورد.

 

 

 

 

نماز احتياط

 

رو برگرداندن قبل از نماز احتياط

864. شخصى در اثر جهل به مسأله پس از سلام نماز و قبل از نماز احتياط صورت را برمى گردانده و پشت به قبله مى كرده؛ آيا نمازهاى او صحيح است؟ و اگر شك دارد كه با اين مقدار صورت برگرداندن، پشت به قبله شده يا نه؛ چه صورتى دارد؟

ج. در صورت اوّل اصل نماز را اعاده مى كند و با شكّ در منافى و به جاى آوردن نماز احتياط، نماز صحيح است.

 

خواندن نماز احتياط با گمان به ركعت

865. در جايى كه بعد از شكّ، گمان به ركعت پيدا كند ـ مثلاً بعد از شكّ سه و چهار، گمان پيدا كرد كه چهار ركعت خوانده است ـ ، آيا مى تواند براى امتثال امر واقعى، نماز احتياط بخواند؟

ج. اگر قبل از شروع در نماز احتياط گمان پيدا كرده است، نماز احتياط بر او واجب نيست.

 

ورود كسى كه بايد نماز احتياط بخواند به نماز ديگر

866. كسى كه در نماز چهار ركعتى شكّ بين سه و چهار و يا شكّ ديگرى كند، و پيش از خواندن نماز احتياط وارد نماز ديگر شود؛ تكليفش چيست؟

ج. اگر نماز دوم مترتّب بر نماز اوّلى نباشد ـ مثل نماز عصر و قضاى نماز صبح ـ اظهر صحّت نماز دوّم است و احوط به جا آوردن نماز احتياط بعد از نماز دوّم و اعاده ى نماز اوّلى بعد از آن است، اما در صورتى كه نماز دوّم مترتّب بر نماز اوّلى باشد ـ مثل ظهر و عصر ـ اگر عمدا اين كار را كرده، نماز دوّم باطل است؛ و اگر سهوا بوده پس خالى از وجه نيست كه از نماز دوّم به نماز احتياط عدول كند، و احتياط در اعاده ى اصل نماز با اين عدول است.

 

حدث در نماز احتياط

867. شخصى بين نماز احتياط حدثى از او سر زده است؛ آيا اعاده ى ركعت احتياط به تنهايى كافى است يا بايد نماز را هم اعاده كند؟

ج. بايد اصل نماز را اعاده كند.

 

گمان بعد از شك

868. اگر نمازگزار بعد از شكى كه براى آن، نماز احتياط لازم است، گمان پيدا كند و طبق گمان عمل كند؛ آيا نماز احتياط بخواند يا نه؟

ج. خير، نخواند.

 

تنگى وقت براى نماز عصر و نماز احتياط ظهر

869. اگر شخصى در نماز ظهر شكى كند كه نماز احتياط دارد، و وقت نماز عصر آن قدر تنگ است كه ممكن نباشد حداقل يك ركعت عصر را پيش از غروب بخواند؛ در اين صورت كدام يك را بايد مقدّم دارد؟

ج. بايد نماز عصر را بخواند و نماز ظهر را بعدا قضا كند.

 

نماز احتياط براى فردى كه خوابيده نماز مى  خواند

870. شخصى كه نماز چهار ركعتى را خوابيده مى  خواند، اگر بين سه و چهار شكّ كند، يك ركعت نماز احتياط بخواند يا دو ركعت نشسته يا به نيّت بستگى دارد؟

ج. دو ركعت نشسته وظيفه  ى او است.

 

خواندن نماز احتياط اضافى

871. بنابر علتى (مثلاً شك در نماز چهار ركعتى در ركعت سه و چهار) نماز احتياط بر نمازگزار واجب شده است، پس از خواندن نماز احتياط فهميد كه نمازش صحيح بوده؛ آيا نماز احتياط اضافى باعث باطل شدن نماز مى  شود؟

ج. خير.

 

 

 

 

نماز قضا

 

قضاى نماز شخص بيهوش

872. شخص مريضى كه سكته كرده و مدّتى بسترى بوده و هيچ گونه قدرتى بر حركت نداشته و به علاوه حواسّش هم به جا نبوده، آيا نماز از او ساقط است يا نه؟

ج. اگر در تمام وقت نماز بيهوش بوده، آن نمازها قضا ندارد.

 

اشتباه در وضو

873. به جهت ندانستن مسأله، وضو را اشتباه مى  گرفتم. آيا نمازهايى كه با آن وضوها خوانده ام بايد قضا نمايم؟

ج. بايد قضا كنيد.

 

اشتباه در وضوى نيابتى

874. كسى كه وظيفه اش وضو به كمك نايب بوده امّا چگونگى وضوى نيابتى را نمى دانسته و وضوى نيابتى را اشتباه انجام داده، آيا نمازهايى را كه خوانده است صحيح است يا بايد قضا نمايد؟

ج. اگر وضو باطل بوده است، بايد قضا كند.

 

نماز با تيمّم و با شرم از غسل

875. هنگامى كه تازه مكلّف شده بودم گاهى جنب مى شدم. ولى چون از خانواده شرم داشتم براى غسل به حمّام نمى رفتم و با تيمّم نماز مى خواندم. اكنون نمازهايى كه با آن حالت خوانده شده است، بايد قضا شود يا خير؟

ج. اگر آن قدر غسل را به تأخير انداخته تا اين كه وقت تنگ شده و ديگر براى غسل وقت نداشته و در اين وقت تيمّم كرده است، نمازهايش قضا ندارد، اگرچه معصيت كرده است؛ و در غير اين صورت بايد قضا شود.

 

نماز در لباسى كه خمس آن داده نشده

876. حكم نماز و عبادات انجام شده در لباس هايى كه از پول خمس نداده تهيه شده اند چيست؟ آيا بايد قضا شود؟

ج. اگر خمس به خود لباس تعلّق گرفته، حكم نماز در لباس غصبى را دارد، كه در رساله مذكور است، و هم چنين اگر آن را به نحو متعارف كه معامله ى به ذمّه است نخريده باشد بلكه با خود پولى كه خمسش را نداده خريده باشد نيز لباس غصبى محسوب مى شود.

 

عدم قضاى نمازهاى افرادى كه شيعه شده اند

877. شخصى از طايفه اهل حق، كه اهل نماز و ساير دستورات شرعى نيستند، شيعه شده است، آيا بايد نمازهايش را قضا كند؟

ج. اگر از اوّل جزو اين فرقه بوده، قضا ندارد.

 

شك در داشتن نماز قضا

878. اينجانب نمى  دانم نماز قضا دارم يا نه، و اصلاً به ياد نمى  آورم. تكليف چيست؟

ج. تكليفى نداريد.

كسى كه در نماز نياز به كمك دارد

879. اگر شخصى در خواندن نماز احتياج به كمك داشته باشد و شخص كمك دهنده به موقع نتواند كمك كند، آيا مى تواند نماز را بعدا به صورت قضا بخواند؟

ج. بايد به هر طورى كه مى تواند به وظيفه ى خود عمل نمايد و نماز را بخواند، و با عمل به وظيفه بعدا قضا ندارد.

 

نماز به نيّت ادا با فرض قضا بودن آن

880. كسى كه نمازى را به نيّت ادا خوانده و بعد متوجّه شده كه نمازش خارج از وقت بوده است، يعنى بايد به نيّت قضا مى  خوانده، آيا بايد دوباره بخواند؟

ج. تكرار ندارد.

 

نماز و روزه ى كسى كه سنّش را با سال شمسى حساب كرده

881. شخصى كه سنّش را با سال شمسى حساب كرده، روزه و نمازهايى را كه انجام نداده، چه حكمى دارد؟ آيا گناهى هم مرتكب شده؟

ج. بايد آن نمازها و روزه ها را قضا نمايد و اگر در يادگيرى كوتاهى كرده، روزه ها كفّاره هم دارد.

 

مريض مسافرى كه يك ماه نماز نخوانده

882. شخصى در بيمارستانى كه تا محلّ خودش بيش از ده فرسخ فاصله دارد، بيش از يك ماه بسترى بوده و نمازهاى يوميّه ى خود را نخوانده است، اكنون نمازها را چگونه قضا كند؟

ج. اگر قصد ده روز در آن جا نداشته، تا سى روز نمازهايش را شكسته و بعد از سى روز، تمام، قضا نمايد.

حكم قضاى مسافرِ بيهوش

883. شخصى كه بيهوش بوده، او را براى مداوا به بيمارستانى واقع در 200 كيلومترى محل بيهوشى بردند و او بعد از به هوش آمدن، نمازهاى يوميّه را نخواند، وظيفه ى او در قضا چگونه است؟

ج. اگر در حالت بيهوشى او را برده اند ـ كه قصد سفر نداشته ـ بايد نمازهايش را در صورت وجوب قضا، به صورت تمام قضا كند.

 

نماز خواندن غلط

884. بعضى از قسمت هاى نماز را غلط تلفّظ كرده ام و نيز اشتباهاتى هم در افعال نماز داشته ام. آيا بايد نمازهايم را قضا كنم؟ و آيا بين كوتاهى كردن يا نكردن فرق هست؟

ج. اگر ركن نماز كم يا زياد شده، مطلقا قضا دارد و در غير اين صورت، بين تقصير و قصور فرق هست؛ ولى چون نوعا تقصير هست، كم كم قضا نماييد.

 

عدم رعايت ترتيب در قضا

885. اگر مطابق مسأله  ى 1119 عمل نكرده باشيم، يعنى در نمازهاى قضا مراعات ترتيب را نكرده باشيم، اكنون كه مطّلع شده ايم بايد به ترتيب مى  خوانديم، وظيفه ما چيست؟

ج. در نمازهايى كه در هنگام ادا بر يكديگر مترتّب هستند ـ مثل ظهر و عصر و مغرب و عشا ـ اگر بدون ترتيب خوانده، بايد دوباره بخواند و در نمازهايى كه فقط ترتُّب خارجى دارند نه شرطى، هر مقدار از آن كه با نمازهاى بعدى ترتيبش حفظ مى  شود، اعاده ندارد، و آن چه كه محفوظ نمى  شود، آن ها را دوباره بخواند.

 

كسى كه نماز قضاى زيادى دارد

886. كسى كه نماز قضا زياد دارد و مقدارى از آن ها ظهر و عصر و مغرب و عشا و اكثر آن ها نماز صبح بوده، آن ها را چگونه قضا كند؟ با توجّه به اين كه مقدار آن ها را هم نمى داند.

ج. هر مقدار از نمازهايى كه يقين دارد قضا شده، بايد قضا كند و اگر تعداد نماز صبح بيشتر بوده، بايد آن ها را بيشتر و به همان مقدار قضا كند و با جهل به نحوه ى قضا شدن آن نمازها، ترتيب واجب نيست. (تفصيل آن در مسأله ى 1119 و 1121 رساله آمده است.)

 

فراموش كردن قضاى يكى از نمازها

887. كسى نمازهاى قضايش را به ترتيب خوانده و بعد متوجه شده كه مثلاً يك نماز صبح را فراموش كرده. آيا بايد فقط همان نماز را قضا كند يا پس از آن نماز، همه ى نمازها را نيز قضا نمايد؟

ج. همان نماز را كه قضا كند كافى است؛ گرچه احتياط مستحب در اين است كه نمازهاى پس از آن صبح را تا صبح بعدى دوباره قضا كند تا ترتيب حفظ شده باشد.

 

قضاى نماز با وضو و غسل جبيره اى

888. كسى كه با وضو يا غسل جبيره اى نماز مى خواند، آيا مى تواند قضاى نمازهاى حال سلامتى را به جا آورد؟

ج. احتياط واجب براى كسانى كه عذر دارند تأخير قضا است تا زمان رفع عذر؛ مگر با علم به باقى ماندن عذر تا آخر عمر يا نااميدى از برطرف شدن عذر يا ترس از آمدن مرگ.

 

تقدّم نماز شب بر نماز قضا

889. اذا كان المكلّف متعلّقا بذمّته عدد من الصّلوات القضائيه و استيقظ فى وقت السّحر، فما هو المحبوب شرعا، ان يشتغل بالصلوات القضائية أو ان يصلّى صلوة اللّيل؟

ج. الأفضل الجمع و لو بأن يصلّى صلوة اللّيل فعلاً و يصلّى القضاء بعدا.

 

اختصاص وقت به نماز قضا

890. چه قدر از اوقات روزانه ام را به نماز قضا اختصاص بدهم و به آن مقيّد باشم؟با توجّه به اين كه بيش از چند سال نماز قضا دارم؟

ج. بايد طورى آن ها را قضا نماييد كه در انجام آن ها كوتاهى نشود.

 

نماز قضا به جاى نماز مستحبى

891. كسانى در شب هاى قدر، به جاى نمازهاى مستحبى، نماز قضا مى خوانند، آيا اين نمازها به جاى نماز مستحبى قرار مى گيرد؟

ج. به جاى آن نمازها قرار نمى گيرد، ولى ثواب نماز خواندن در آن ليالى متبرّكه را دارد.

 

قضاى نماز و روزه هاى كافرى كه مسلمان شده

892. آيا كسى كه كافر بوده و اكنون مسلمان شده، آيا بايد نماز و روزه ى دوران كفرش را قضا كند؟

ج. خير، قضا ندارد.

 

اذان و اقامه در نماز قضا

893. آيا نماز قضا اذان و اقامه دارد؟

ج. بله، استحباب دارد.

قضاى نماز نذرى

894. كسى كه با نذر نماز شب را بر خود واجب كرده است و شب خواب مانده، آيا بايد نمازش را قضا نمايد؟

ج. بله.

 

قضاى كسى كه قرائتش غلط بوده

895. كسى اكنون فهميده است كه قرائت نمازش غلط بوده است. چه مقدار از نمازهايش را بايد قضا نمايد؟

ج. با فرض تقصير، به مقدار يقينى  اش بايد قضا كند.

 

قضاى نماز كسى كه نمى  تواند ايستاده بخواند

896. آيا من كه هم اينك نمى  توانم ايستاده نماز بخوانم، مى توانم نمازهايم را نشسته قضا نمايم؟

ج. اگر نااميد از قدرت در آينده هستيد، مى  توانيد نشسته بخوانيد.

 

كسى كه تعداد نمازهاى شكسته و كامل را نمى داند

897.كسى كه نمى  داند چه مقدار از نمازهاى قضاى پدر و مادرش شكسته و چه مقدار كامل بوده، وظيفه اش چيست؟

ج. به مقدار يقينى شكسته مى  خواند و بقيه را كامل مى خواند.

 

تكرار نماز به دليل عدم حضور قلب

898. آيا انسان مى  تواند به دليل عدم حضور قلب، نمازش را دوباره بخواند؟

ج. بله، مى  تواند رجاءً.

نماز و روزه جاهل به جنابت

899. كيفيت خواندن نماز قضا و روزه قضا براى جاهل به جنابت چگونه است؟

ج. هر مقدارى كه مى  داند با حالت جنابت به جا آورده بايد قضا كند ولى روزه ها اگر جهل به حكم نبوده است، قضا ندارد.

 

جهالت به نماز و روزه

900. اگر كسى از روى جهالت چند سالى نماز نخواند و روزه نگرفته باشد، تكليف چيست؟

ج. بايد آن ها را قضا كند و كفاره ى روزه ها را هم، اگر جاهل مقصّر بوده، بدهد.

 

نماز قضاى زياد داشتن

901. تعداد نمازهايى كه نخوانده ام زياد است و نمى دانم چه قدر است، آيا غير از قضا براى جبران آن ها مى توان كار ديگرى كرد؟

ج. خير.

 

فراوان بودن نماز و روزه قضا

902. اگر نماز و روزه قضا آن قدر باشد كه نتوان جبران كرد، چه بايد بكنيم؟

ج. تا مقدار مقدور را بايد قضا كند و بقيه را وصيت كند.

 

اجير كردن براى نمازهاى قضا شده

903. مقدارى نماز و روزه ى قضا دارم، آيا مى توانم در اين مورد كسى را اجير نمايم؟

ج. خير.

وقت خواندن نمازهاى قضا شده

904. وقت خواندن نمازهاى قضا شده چه وقت مى  باشد؟

ج. وقت خاصى ندارد.

 

نماز و روزه كودكى

905.آيا نماز و روزه هايى كه قبل از بلوغ خوانده شده به جاى از دست رفته  هاى بعد حساب مى  شود؟

ج. خير، نمى  شود.

 

نماز خواندن فرد سنى طبق مذهب شيعه

906. يكى از برادران اهل سنت، مدتى نمازش را طبق مذهب شيعه مى  خوانده است، اكنون كه شيعه شده بايد آن ها را قضا نمايد؟

ج. اگر با قصد قربت بوده قضا ندارد.

 

باطل بودن يكى از نمازهاى قضا

907. كسى نماز قضا را به جا آورد. بعد فهميد يكى از آن ها باطل بوده است، آيا بايد تمام نمازهاى بعد از آن را دوباره قضا نمايد؟

ج. ظاهرا همان يكى را قضا كند كافى است و احتياط اين است كه به مقدار يك شبانه روز را دوباره بخواند.

 

رعايت نكردن ترتيب در نماز قضا

908. كسى كه ترتيب را در نمازهاى قضا رعايت نكرده، وظيفه اش چيست؟

ج. در مرتب، در اداى با علم به ترتيب بايد دوباره قضا كند و هم چنين احوط است در مرتّب در فوات.

نيّت نماز قضا

909. نيّت نماز قضا چگونه بايد باشد؟

ج. نيّت همان نماز را با قصد قربت مى  كند.

 

وصيت به انجام نماز قضا

910. آيا كسى كه نماز قضا دارد، واجب است وصيت كند تا آن را به جا آورند؟

ج. هر مقدار را كه به جا نياورد، بايد وصيت كند.

 

قضاى نماز به جماعت

911. آيا مى  توان نماز قضا را به جماعت خواند؟

ج. بله، مى  توان.

 

جواز خواندن نماز مستحبى براى كسى كه نماز قضا دارد

912. آيا كسى كه نماز قضا دارد مى  تواند نماز مستحبى بخواند؟

ج. بله، مى  تواند.

 

عدم وجوب خواندن نماز قضا قبل از نماز ادا

913. آيا واجب است قبل از نمازهاى ادا، نمازهاى قضايمان را بخوانيم؟

ج. لازم نيست نماز قضا را جلو بيندازد، گر چه مطابق احتياط است.

 

وظيفه  ى كسى كه نمى  داند چه نمازى از او قضا شده

914. من مى  دانم نماز قضا دارم. اما نمى  دانم نماز صبح است يا ظهر يا عصر. وظيفه  ى من چيست؟

ج. يك نماز صبح بخوانيد و يك نماز چهار ركعتى به قصد ما فى الذّمة.

قضاى نمازهاى مستحبى

915. آيا نمازهاى مستحبى قضا دارند؟

ج. نمازهاى مستحبى كه وقت خاص دارند در صورت ترك، قضاى آن ها مستحب است؛ ولى اگر در اثر بيمارى قضا شده باشد، استحباب قضا تاكيد نشده است و اگر قضاى نمازهاى مستحبى را نخواند، مستحب است براى هر نماز فوت شده يك مدّ طعام صدقه بدهد.

 

فوريّت در نماز قضا

916. آيا واجب است، فورا نماز قضايمان را بخوانيم؟

ج. بايد در خواندن آن كوتاهى نكند، ولى واجب نيست فورا آن را به جا آورد.

 

نماز قضاى كسى كه اختلال حواس دارد

917. آيا كسى كه اختلال حواس پيدا كرده، به طورى كه خوب و بد را تشخيص نمى دهد، و نماز نخوانده، بايد نمازهايش را قضا كند؟

ج. تا زنده است ديگران وظيفه اى ندارند و اگر طورى باشد كه قضاكردن بر خود او واجب است، پس از وفات هم بايد برايش قضا كنند وگرنه واجب نيست، مثل جنون.

 

پشت سر هم نخواندن نماز قضا

918. آيا مى توان بر فرض، يك سال فقط نماز قضاى صبح خواند، سال بعد قضاى نماز ظهر و... تا پنج سال؟

ج. اگر ترتيب خاصى را نمى داند به ترتيب شبانه روزى بايد بخواند؛ مگر طورى جاهل باشد كه اصل ترتيب ساقط شود.

ترتيب نماز قضا

919. كسى كه نماز را بدون ترتيب خوانده، (مثلاً يك روز صبح خوانده، يك روز نماز عصر خوانده و...) براى قضاى اين نمازها چگونه بايد عمل كند؟

ج. اگر ترتيب نمازهاى قضا شده معلوم باشد، بايد به ترتيب خوانده شود. (جهت اطلاع بيشتر به مسأله ى 1119 رساله مراجعه شود.)

 

قضاى نمازى كه با تيمم بايد مى  خواند

920. كسى كه عذر داشته و بايد با تيمم نماز مى خوانده، اما الآن عذرش برطرف شده، آيا بايد قضاى نمازهايش را با تيمم به جا آورد يا با وضو؟

ج. با وضو بايد قضا كند.

 

قضاى نماز مسافر

921. كسى كه نمازش در سفر قضا شده، چگونه بايد نمازش را قضا كند؟

ج. بايد شكسته قضا كند.

 

قضاى كسى كه نمازهاى شكسته را كامل خوانده

922. بنده نمازهايم را، كه در سفر بايد شكسته مى خواندم، به صورت تمام خواندم، آيا بايد آن ها را قضا نمايم؟ در صورت قضا، چگونه قضا نمايم؟

ج. به مسأله  ى 1103 و مسايل بعد آن در رساله مراجعه شود.

 

قضاى نماز كسى كه اختيار دارد به شكسته يا كامل خواندن نماز

923. كسى كه نمازش در جاهايى كه هم مى توان شكسته خواند و هم كامل، قضا شده، بايد نمازش را كامل قضا نمايد يا شكسته؟

ج. احتياطا بايد شكسته قضا كند.

قضاى نماز و روزه  ى سنّى

924. شخصى سنى مذهب شيعه شده است، آيا قضاى نماز و روزه بر او واجب است؟

ج. اگر نمازش را نخوانده و روزه اش را نگرفته، بايد قضاى آن ها را انجام دهد؛ ولى اگر نمازهايش را قبلاً مطابق مذهب خودش يا مطابق مذهب شيعه باقربت خوانده است، بنابر اظهر قضا بر او واجب نيست.

 

مقدّم كردن نماز خود يا پدر

925. كسى كه خودش نماز و روزه ى قضا دارد و نماز و روزه ى پدرش هم به گردن اوست، اوّل نماز خودش را قضا نمايد يا نماز پدر را؟

ج. فرق نمى كند.

 

قضاى نماز كسى كه استمنا كرده

926. فردى كه نمى  دانسته با استمنا، غسل جنابت بر او واجب مى شود، حكم او در مورد نماز و روزه چگونه است؟

ج. نماز و روزه هايى را كه بدون غسل خوانده، بايد قضا كند و اگر جاهل مقصّر بوده، كفاره ى روز را نيز بايد ادا نمايد.

 

اقتدا به كسى كه نمازش را احتياطا قضا مى  كند

927. آيا مأموم مى  تواند به كسى كه احتياطا نمازش را قضا مى كند، اقتدا نمايد؟

ج. اشكال دارد.

 

كسى كه خواب مانده

928. كسى كه براى نماز صبح خواب مانده، آيا گناه انجام داده است؟

ج. اگر تقصيرى نكرده، گناه نكرده است.

 

 

 

 

 

نماز استيجارى

 

واگذار نمودن قضاى نماز توسّط اجير

929. آيا كسى كه براى نماز و روزه ميّت اجير مى شود، مى تواند آن را خودش انجام ندهد و به ديگرى واگذار كند؟ و در فرض جواز، آيا مى تواند به قيمت كمتر از آن چه خودش گرفته، به ديگرى بدهد؟

ج. اگر در اجاره شرط نشده باشد كه خودش انجام دهد، مى شود؛ ولى بايد به قيمت كمتر از اجرت قرار داده شده نباشد؛ مگر اين كه خودش بعض عمل را به جا آورده باشد.

 

حكم اجيرى كه فوت كند

930. پدر اينجانب مقدارى نماز و روزه استيجارى گرفته و قبل از انجام آن ها فوت شده است. آيا بر من، كه پسر بزرگ تر هستم واجب است آن ها را به جا آورم؟

ج. واجب نيست، ولى بر وصى يا وارث است كه بر طبق مسأله ى 1262 رساله عمل نمايند.

 

وظيفه اجير در تقليد

931. آيا بر اجير لازم است سؤال كند كه اجير كننده مقلّد چه كسى بوده است؟

ج. اجير بايد به وظيفه ى خودش عمل كند و سؤال لازم نيست.

932. فردى نماز استيجارى را طبق فتواى مرجع تقليدى كه ترتيب را لازم نمى داند، بدون رعايت ترتيب خوانده است. پس از فوت آن مرجع، تعدادى نماز عشا باقى مانده است. آيا فقط همان مقدار باقى مانده از عشا را تنها بخواند كافى است؟

ج. كفايت مى كند.

 

شخص اجيرى كه عذر پيدا كرده

933. شخصى در حال سلامت اجير شده تا نماز قضا به جا بياورد. اما پس از مدتى معذور گرديد، به طورى كه بايد با تيمم نماز بخواند. وظيفه  ى او چيست؟

ج. بايد صبر كند و بعد از زوال عذر با وضو بخواند بنابر احوط، اگرچه اصل استيجار صاحب جبيره و كسى كه تكليف او تيمم است، بعيد نيست.

 

اجيرى كه نمازها را به جا نياورده

934. شخصى اجير شده تا در مدت معيّنى نماز قضا بخواند. اما اين كار را انجام نداده است، اكنون وظيفه ى او چيست؟

ج. ديگر بدون اذن اجاره كننده نمى تواند بخواند و اگر خواند، استحقاق اجرت ندارد.

 

شرط خواندن نماز در مسجد

935. اگر كسى شرط كند كه نماز استيجاريش در مسجد خوانده شود، آيا واجب است به آن عمل شود؟

ج. بله، واجب است.

 

گرفتن پول براى نماز استيجارى

936. آيا مى توان در برابر نماز استيجارى پول دريافت كرد؟

ج. بله، مى توان.

شرط عدالت در اجير

937. آيا شرط است كه اجير عادل باشد؟

ج. خير، شرط نيست.

 

شرايط اجير

938. كسى كه مى خواهد براى نماز اجير شود، بايد چه شرايطى داشته باشد؟

ج. اجير بايد يا مجتهد باشد يا مسايل نماز را از روى تقليد صحيح، بداند.

 

نيّت نماز استيجارى

939. كسى كه نماز استيجارى مى خواند، بايد چه نيتى كند؟

ج. بايد هنگام نماز، در نيّت خود ميّت را معيّن نمايد؛ ولى لازم نيست اسم او را بداند، پس اگر نيّت كند كه از طرف كسى نماز مى خوانم كه براى او اجير شده ام، كافى است.

 

نماز استيجارى در سفر

940. آيا جايز است در سفر، نماز يا روزه ى استيجارى بگيريم؟

ج. نماز جايز است و روزه جايز نيست.

 

قضاى نماز آيات

941. كسى كه اجير شده تا نماز قضا به جا آورد، بايد چند نماز آيات براى ميّت بخواند؟

ج. اگر ذكرى از نماز آيات نشده، لازم نيست نماز آيات بخواند.

 

قضاى نماز زن توسط زن

942. آيا قضاى نماز زن را حتما زن بايد به جا آورد؟

ج. خير، مرد نيز مى تواند به جا آورد و در بلندخواندن و آهسته خواندن نماز، هر يك بايد به وظيفه خود عمل كنند.

 

قضاى نمازهاى زن توسط مرد

943. آيا مردى كه براى قضاى نمازهاى زن اجير شده، بايد نمازها را بلند بخواند يا آهسته؟

ج. نمازهاى جهريه را بايد بلند بخواند (به مسأله ى 1256 رساله رجوع شود.)

 

اجير گرفتن كسى كه نمى تواند نماز بخواند

944. كسى كه نمى تواند نماز بخواند، آيا مى تواند براى خواندن نمازهايش اجير بگيرد؟

ج. خير، خودش ـ به هر طور ممكن ـ بايد نماز خودش را بخواند.

 

انجام مستحبات توسط اجير

945. آيا كسى كه اجير شده، بايد همه ى مستحبات را به جا آورد؟

ج. اگر با اجير شرط نكنند كه نماز را با چه مقدار مستحبات به جا آورد، مى تواند بدون مستحبات، نماز را بخواند.

 

انجام نماز استيجارى توسط كسى كه نماز قضا دارد

946. آيا كسى كه نماز قضا دارد، مى تواند نماز استيجارى قبول كند؟

ج. بله، مى تواند.

 

تعيين وقت براى نماز استيجارى

947. اگر براى نماز استيجارى وقت تعيين كنند، آيا مى تواند در غير آن وقت نماز را به جا آورد؟

ج. خير، نمى تواند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS