5. ركوع

5. ركوع

 

گفتن اعظيم به جاى عظيم

572. اگر كسى در ركوع نماز به جاى «عظيم»، «اعظيم» بگويد، چه حكمى دارد؟ و نمازهايى را كه به اين صورت خوانده، چه حكمى دارد؟

ج. اگر سهوا بوده مانعى ندارد و اگر به علت جهل بوده، صحيح نيست و بايد نمازهايى كه به اين صورت خوانده شده، به تدريج قضا كند.

 

عوض كردن ذكر ركوع يا سجود

573. اگر شخصى در حال ركوع و يا سجود به جاى «سبحان ربى الاعلى و بحمده» و يا «سبحان ربى العظيم و بحمده» بگويد «سبحان ربّنا الاعلى» و يا «سبحان ربنا العظيم»، آيا صحيح است؟

ج. اگر به قصد ورود نگويد، صحيح است.

 

قصد ركوع پس از خم شدن و قيام متّصل به ركوع

574. در مسأله ى 841 توضيح المسائل است كه اگر قصد ركوع بعد از خم شدن به وجود آمد، بنا بر اظهر كافى است، با توجّه به اين كه: قيام متصل به ركوع، ركن است، چگونه اين نماز صحيح است؟

ج. منظور از قيام متّصل به ركوع آن است كه از حال قيام به ركوع برود و در فرض مسأله، اين حالت حاصل است و انحنا، مقدّمه ركوع است و قصد مقدمّيت لازم نيست.

 

شك در ركوع يا سجود از كسى كه با اشاره نماز مى خواند

575. بيمارى كه ركوع و سجود را با اشاره انجام مى دهد در صورتى كه شك كند در حال ركوع است يا سجده، تكليف چيست؟

ج. بنا بگذارد كه در حال ركوع است.

 

فراموشى ركوع و تذكّر در سجده ى اوّل

576. اگر در سجده ى اوّل يادش بيايد كه ركوع را فراموش كرده، وظيفه چيست؟

ج. بنابر احتياط واجب برگردد و ركوع را به جا آورد و بعد از نماز سجده ى سهو به جا آورد و نماز را هم اعاده كند.

 

اضافه كردن ركوع

577. اگر در يك ركعت از نماز، سهوا، دو ركوع به جا آوريم، چه حكمى دارد؟

ج. نماز باطل مى شود.

 

مستحبات ركوع

578. چه چيزهايى در ركوع، مستحب است؟

ج. به مسأله ى 852 و 853 رساله رجوع شود.

 

سر از ركوع برداشتن قبل از تمام شدن ذكر ركوع (سهوا)

579. اگر نمازگزار قبل از تمام شدنِ ذكر ركوع، سهوا، سر از ركوع بر دارد، نمازش چه حكمى دارد؟

ج. اشكال ندارد.

سر از ركوع برداشتن قبل از تمام شدنِ ذكر ركوع (عمدا)

580. اگر نمازگزار قبل از تمام شدن ذكر ركوع، عمدا، سر از ركوع بردارد، نمازش چه حكمى دارد؟

ج. نمازش باطل مى شود.

 

گفتن ذكر ركوع، قبل از آن كه به مقدار ركوع خم شود

581. اگر قبل از آن كه به مقدار ركوع خم شود و بدن آرام گيرد، سهوا ذكر ركوع را بگويد، نمازش چه حكمى دارد؟

ج. بعد از آرامش بدن ذكر را دوباره بگويد.

582. اگر قبل از آن كه به مقدار ركوع خم شود و بدن آرام گيرد، عمدا ذكر ركوع را بگويد، نمازش چه حكمى دارد؟

ج. اگر به آن اكتفا كند يا به قصد خصوصيت باشد، نمازش باطل مى شود.

 

حركت بدن در حال ركوع بر اثر عبور و مرور مردم

583. اگر در هنگام ركوع بر اثر عبور و مرور، شخص نمازگزار، حركت كند و از جايش تكان بخورد، نمازش چه حكمى دارد؟

ج. اگر بدن از حال آرام بودن خارج شده است، بايد بعد از آرام گرفتن بدن دوباره ذكر را بگويد؛ ولى اگر كمى حركت كند كه از حال آرام بودن خارج نشود، اشكال ندارد.

 

حركت بدن در حال ركوع، به خاطر ناهموارى مكان

584. اگر كسى به هنگام ذكر ركوع، سهوا، به خاطر ناهموارىِ مكانى كه در آن مكان ايستاده، پايش را جا به جا كند، چه حكمى دارد؟

ج. بايد ذكر ركوع را دوباره بگويد.

ذكر ركوع

585. آيا در ركوع، هر ذكرى كه بگويد كافى است؟ يا اين كه حتما بايد ذكر خاصّى بگويد؟

ج. كافى بودن هر ذكرى كه خواست بگويد در ركوع خالى از وجه نيست. ولى احتياط مستحب آن است كه سه مرتبه «سبحان اللّه » يا يك مرتبه «سبحان ربى العظيم و بحمده» بگويد.

 

شك در ذكر ركوع

586. كسى كه بعد از ركوع نمى داند كه ذكر ركوع را گفته است يا نه؟ چه بايد بكند؟

ج. به شكش اعتنا نكند.

 

شك در صحيح ادا نكردن ذكر ركوع

587. كسى كه در صحيح ادا كردن الفاظ اذكار ركوع، بعد از ركوع يا در هنگام ركوع، شك كند، چه بايد بكند؟

ج. به شك خود اعتنا نكند.

 

شخص بيمارى كه نمى تواند به مقدار ذكر ركوع، در ركوع باقى بماند

588. اگر شخصى بر اثر بيمارى، نتواند به مقدار ذكر، در ركوع بماند، چه بايد بكند؟

ج. در صورتى كه بتواند پيش از آن كه از حدّ ركوع بيرون رود ذكر را بگويد، بايد ذكر را در آن حال تمام كند.

 

گفتن اذكارى بعد از گفتنِ ذكر ركوع

589. اگر در ركوع، بعد از گفتن ذكر ركوع، اذكار ديگرى را بگوييم، چه حكمى دارد؟

ج. اشكال ندارد.

مقدار تكرار ذكر ركوع

590. اگر در ركوع، ذكر «سبحان ربى العظيم و بحمده» را دو بار يا چهار بار بگويد، چه حكمى دارد؟ آيا حتما اين ذكر را بايد يك مرتبه يا به مقدار معيّنى بگويد؟

ج. اشكال ندارد، ولى مستحب است به عدد فرد بگويد.

 

معناى انجام دادن ركوع و سجده با اشاره

591. به جا آوردن ركوع و سجده با اشاره يعنى چه؟

ج. يعنى با سر اشاره نمايد (مسأله ى 848 رساله).

 

انجام دادن ركوع با اشاره

592. در چه موردى مى تواند ركوع را با اشاره به جاى آورد؟

ج. در صورتى كه هرگز ـ حتى با تكيه ـ نتواند براى ركوع خم شود (به مسأله ى 848 و 849 رساله رجوع شود).

 

شك در انجام ركوع قبل از رفتن به سجده

593. كسى كه قبل از رفتن به سجده شك كند كه آيا ركوع را به جا آورده است يا نه؟ چه بايد بكند؟

ج. بايد ركوع را به جا آورد.

 

شخصى كه در حال قيام نمى داند ركوع را به جا آورده يا نه

594. كسى كه در حال قيام بعد خواندن حمد و سوره يا در ركعت سوم و چهارم، بعد از تسبيحات اربعه، شك كند كه آيا ركوع را به جا آورد يا نه، چه بايد بكند؟

ج. بايد ركوع را به جا آورد.

فراموشى ركوع و تذكّر آن بعد از نماز

595. كسى كه ركوع را فراموش كند و بعد از نماز متوجه شود، چه بايد بكند؟

ج. بايد نماز را دوباره بخواند.

 

فراموشى ركوع و تذكّر آن بعد از انجام دو سجده

596. كسى كه ركوع را فراموش كند و بعد از انجام دو سجده، متوجه شود، چه بايد بكند؟

ج. بايد نماز را دوباره بخواند.

 

ركوع كسى كه قامت و قد خميده اى دارد

597. كسى كه خلقت اوليه اش خميده بوده يا در اثر كهولت سن و يا بيمارى، قدّ خميده اى دارد، براى انجام ركوع چه بايد بكند؟

ج. تا امكان راست ايستادن، هر چند با تكيه دادن به چيزى ولو فى الجمله را دارد، قيام قبل از ركوع را بايد به جا آورد و در غير اين صورت به مقدارى بيشتر منحنى و خم مى شود به طورى كه از حدّ ركوع خارج نشود و اگر اين هم ممكن نشد، به همان حالت نيّت ركوع مى كند و با سر اشاره مى كند.

 

كسى كه نمى تواند به اندازه ى ركوع خم شود

598. اگر كسى بر اثر بيمارى و يا در اثر كهولت سن، نتواند به اندازه ى ركوع خم شود، چه بايد بكند؟

ج. بايد به چيزى تكيه دهد و ركوع كند، و اگر موقعى هم كه تكيه داده نتواند به طور معمول ركوع كند، بايد به هر اندازه مى تواند خم شود و اگر به هيچ صورتى نتواند خم شود، بايد با سر اشاره نمايد. (جهت اطلاع بيشتر به مسأله 848 رساله رجوع شود).

ركوع شخص جالس

599. كسى كه نشسته نماز مى خواند، براى ركوع بايد به چه اندازه اى خم شود؟

ج. به اندازه اى كه مسمّاى ركوع حاصل شود، منحنى مى شود و تحقق آن بنابر احوط به اين است كه صورت او به نزديكى محل سجودش برسد.

 

مقدار خم شدن در ركوع

600. در ركوع به چه اندازه اى بايد خم شويم؟

ج. بايد به اندازه اى خم شد كه بتوان دست را به زانو گذاشت.

 

مقدار خم شدن در ركوع براى كسى كه دست او بلندتر از ديگران است

601. كسى كه دست او بلندتر از ديگران است، كه اگر مقدارى خم شود، به زانو مى رسد، به چه مقدار بايد خم شود؟

ج. بايد به اندازه معمول خم شود.

 

مقدار خم شدن در ركوع نماز وتيره

602. در نماز وتيره و يا نماز احتياطِ نشسته، چه مقدار لازم است خم شويم؟

ج. مثل ركوع فرد نشسته كه قبلاً ذكر شد.

 

ركوع نماز مستحبى در حال حركت

603. كسى كه مشغول خواندن نماز مستحبى در حال حركت است، جهت ركوع چه مقدار لازم است كه سر خود را خم نمايد؟

ج. به حدى كه ايماء و اشاره ى با سر صدق كند.

قرار دادن دست ها بر سر زانو در حال ركوع

604. آيا لازم است در ركوع، دست ها بر سر زانوها گذاشته شود؟

ج. خير، لازم نيست (مسأله ى 839 رساله).

 

دفع حيوانِ مزاحم در حال ركوع

605. اگر در حال ركوع، دست را از زانو برداريم و حيوان مزاحمى مثل پشه يا مگس را از خود دور كنيم، چه حكمى دارد؟

ج. اشكال ندارد.

 

كسى كه لوزه اش را عمل كرده و نمى تواند خم شود

606. اگر كسى كه لوزه اش را عمل كرده است و در صورت خم و راست شدن، احتمال خونريزى و يا ضرر بدهد وظيفه چيست؟

ج. اگر عاجز از ركوع و سجود است به جهت خوف ضرر، اگرچه جلوسى باشد و فقط متمكّن از قيام است، اكتفا به قيام و ايماء كه متمكن از غير اين ها نيست مى نمايد؛ و اگر متمكن از قيام نيست هر چند با تكيه بر چيزى، نشسته نماز مى خواند و براى ركوع و سجود، ايما و اشاره مى كند و در صورت عدم تمكّن از جلوس، نوبت به صلاة استلقاءً (نماز به پشت خوابيده) و با ايماء مى رسد وگرنه، اضطجاع (خوابيدن به پهلو) با ايماء وظيفه ى اوست.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS