4. قرائت

4. قرائت

 

منظور از قرائت و ذكر نماز

444. منظور از اين كه بايد قرائت و ذكر نماز صحيح خوانده شود، چيست؟

ج. به مسايل 823 تا 827 رساله رجوع شود.

 

مراد از ذكر در نماز

445. مراد از ذكر در نماز چيست؟

ج. ذكر در كنار قرآن و دعا و كلام آدمى است.

 

معناى قصد مطلق ذكر

446. اين كه گفته مى  شود، عبارتى به قصد مطلق ذكر اشكال ندارد يعنى چه؟

ج. يعنى به قصد ورود در آن محل معيّن نباشد.

 

ملاك در جهر و اخفات

447. ملاك، در جهر (بلند خواندن) و اخفات (آهسته خواندن) چيست؟

ج. ملاك ظهور جوهر صوت و عدم ظهور آن است.

 

لزوم شنيدن صداى خود در نماز

448. آيا شنيدن صداى خود در هنگام قرائت حمد و سوره، ضرورى است؟

ج. در صورتى كه مانعى از شنيدن صدا نباشد، بله لازم است.

وضوح قرائت در حال اخفات

449. آيا وضوح قرائت در حال اخفات لازم است؟ يا در صورتى كه الفاظ از مخرج ادا شوند؛ اما سرعت اداى آن ها بسيار زياد باشد كه وضوحى نداشته باشد كافى است؟

ج. بايد صدق عرفى قرائت حفظ شود.

 

با فرياد خواندن نماز

450. تا چه اندازه بالا بردن صدا در نماز جايز است؟ اگر به صورت فرياد كشيدن درآيد چه طور؟

ج. اگر كسى در خواندن حمد و سوره بيشتر از معمول صدايش را بلند كند، مثل آن كه آن ها را با فرياد بخواند، بنابر احتياط نمازش باطل است.

 

متوجه آهسته خواندن شدن در نماز جهريّه

451. اگر در قسمتى از قرائت حمد و سوره ى نماز جهريّه، متوجه شويم كه داريم آهسته نماز مى خوانيم، چه وظيفه اى داريم؟

ج. از آن جا به بعد را بايد بلند بخوانيد (مسأله ى 819 رساله).

 

متوجه جهر خواندن شدن در نماز اخفاتيه

452. اگر در قسمتى از قرائت حمد و سوره ى نماز اخفاتيه، متوجه شويم كه داريم حمد و سوره را بلند مى خوانيم، چه وظيفه اى داريم؟

ج. از آن جا به بعد بايد آهسته بخوانيد (مسأله ى 819 رساله).

 

آهسته و بلند خواندن نمازهاى قضا

453. آيا در خواندن قضاى نمازهاى ظهر و عصر، مى توان حمد و سوره را بلند خواند؟ يا در قضاى نمازهاى جهريه حمد و سوره را مى توان آهسته خواند؟

ج. نمازهايى كه واجب است قرائت در آن ها بلند خوانده شود، هنگام قضا هم بايد بلند خوانده شود و هم چنين نمازهايى كه واجب است آهسته بخواند، هنگام قضا نيز واجب است آهسته بخواند.

 

قرائت مردى كه نماز قضاى زنى را مى خواند

454. اگر مردى نماز استيجارى زن مرحومه اى را بخواهد بخواند، تكليفش از نظر جهر و اخفات قرائت حمد و سوره چيست؟

ج. بايد مرد، تكليف خودش را رعايت كند (مسأله ى 1256 رساله).

 

قرائت زنى كه نماز قضاى مردى را مى خواند

455. اگر زنى قصد اقامه ى نماز قضاى مرد مرحومى را داشته باشد، تكليفش از نظر بلندى يا آهسته بودن قرائت حمد و سوره چيست؟

ج. زن، به تكليف خودش عمل كند (مسأله ى 1256 رساله).

 

تكليف قرائت ساير نمازها در جهر اخفات

456. در نمازهاى ديگر غير از نمازهاى يوميّه، مانند آيات و عيدين و... تكليف نمازگزاران در بلندى يا آهسته بودن قرائت حمد و سوره چيست؟

ج. مستحب است در آن نمازها بلند بخوانند.

 

نحوه ى قرائت نمازهاى نافله

457. آيا قرائت نافله ى نمازهاى جهرى و اخفاتى بايد مطابق هر نماز باشد يا ضرورتى ندارد؟

ج. ضرورتى ندارد.

 

جهر در نمازهاى جهريّه

458. آيا جهر در نمازهاى جهريّه فقط در قرائت واجب است يا در همه ى اجزاى نماز واجب است؟ در مورد اخفات در نمازهاى اخفاتيه چه طور؟

ج. فقط در قرائت واجب است.

 

كسى كه با اخفات نمى تواند صحيح بخواند

459. شخصى در نمازهاى اخفاتيّه اگر يك كلمه را آهسته بخواند صحيح ادا نمى كند و اگر كمى به جهر بخواند صحيح ادا مى شود، آيا جايز است اين كار را انجام دهد؟ اگر در نمازهاى جهريه براى تلفّظ صحيح آهسته بخواند چه طور؟

ج. در نمازهاى اخفاتيه، تمام كلمات بايد اخفات باشد و در جهريه تمام كلمات بايد جهر باشد، و به شك و وسوسه اعتنا نكند.

 

جواز قرائت بلند حمد و سوره توسط زنان در نمازهاى جهريه

460. آيا زنان مى تواند حمد و سوره ى نمازهاى صبح و مغرب و عشا را بلند بخوانند؟

ج. مى توانند، ولى اگر نامحرم صدايشان را مى شنود، در صورتى كه شنيدن صداى زن حرام باشد، مثلاً ترس فتنه و لذّت بردن در بين باشد، بنابر اظهر بايد آهسته بخوانند.

 

بلند خوانى نماز براى زن جهت جلوگيرى از حواس پرتى

461. آيا براى جلوگيرى از حواس پرتى، زن مى تواند نماز را با صداى بلند بخواند؟

ج. فقط نمازهاى صبح و نماز مغرب و عشا را در صورتى كه نامحرم صداى او را نمى شنود ـ با تفصيلى كه در مسأله قبل ذكر گرديد ـ ، مى تواند بلند بخواند.

 

جواز بلند خوانى قرائت در نماز ظهر جمعه

462. آيا بلند خواندن قرائت در ظهر روز جمعه جايز است؟

ج. بله، مستحب است.

بلند خواندن قرائت نماز ظهر روز جمعه براى زن

463. آيا بلند خواندن قرائت حمد و سوره ى نماز ظهر روز جمعه براى زن نيز جايز است؟

ج. بله.

 

قرائت قرآن و نماز با صداى خوب

464. قرائت قرآن و نماز با صداى خوب به گونه اى كه تحسين شنوندگان را برانگيزد، چه حكمى دارد؟

ج. خوب و مطلوب است.

 

غلط خواندن حمد و سوره در اثر جهل به مسأله

465. اينجانب چندين سال نماز خوانده ام و اكنون متوجه شده ام كه در اثر جهل به مسأله، قرائت حمد و سوره ى نمازم صحيح نبوده است، آيا بايد نمازها را قضا كنم؟

ج. بله، احتياطا بايد قضا كنيد.

 

رعايت لهجه ى عربى در نماز

466. در نقاط مختلف، افراد با لهجه هاى مختلفى صحبت مى كنند و هر چه قدر هم سعى كنند، نمى توانند لهجه خود را عوض كنند و با لهجه ى عربى تلفظ نمايند. آيا لهجه داشتن نمازگزار در قرائت نماز، مشكل ساز است؟

ج. همان مقدار كه صحيح بخوانند كافى است و تلفظ به لهجه  ى عربى لازم نيست.

 

عدم توانايى بر تلفّظ صحيح نماز

467. اگر كسى قادر به تلفظ صحيح و اداى بعضى حروف نماز نباشد، چه تكليفى دارد؟

ج. اگر به هيچ وجه نتواند صحيح آن را ياد بگيرد، هر طور كه مى تواند بخواند و احتياط مستحب در آن است كه نماز را به جماعت به جا آورد.

 

وسواس در قرائت

468. كسى كه در صحّت ذكرهاى نماز، وسواس دارد يا زياد شكّ مى كند و تكرار مى كند، آيا نمازش باطل مى شود؟

ج. تا اخلال به نظم واجب و موالات نشود، اشكال ندارد؛ ولى وسواس جايز نيست.

 

كسى كه نمى دانسته قرائت صحيح چيست

469. اگر كسى در مورد قرائت صحيحِ نماز اطلاعى نداشته و تا كنون نماز را از نظر قرائت غلط مى خوانده و هم اكنون نيز غلط مى خواند، وظيفه اش چه مى باشد؟

ج. بايد قرائتش را درست كند و هر نمازى كه تا حال با قرائت غلط خوانده، بايد قضا نمايد، بنابر احوط.

 

تذكّر به كسى كه نماز را غلط مى خواند

470. آيا لازم است به شخصى كه نماز را غلط مى خواند تذكّر دهيم؟

ج. اگر به جهت ندانستن مسأله باشد، لازم است على الاحوط.

 

غلط خواندن ذكرهاى مستحبّى

471. آيا غلط خواندن يا از مخرج ادا نكردن عمدى ذكرهاى مستحبّى نماز، موجب باطل شدن نماز مى شود؟

ج. بنابر احتياط واجب بايد درست بخواند.

كسى كه نمى تواند قرائت را بدون دندان درست بخواند

472. كسى كه دندانش شكسته يا كشيده شده و نمى تواند قرائت را درست بخواند، آيا لازم است دندان مصنوعى بگذارد تا بتواند نماز را صحيح بخواند يا نه؟

ج. اگر عسر و حرج ندارد، بايد بگذارد.

 

كسى كه نمى تواند قرائت و اذكار را حفظ كند

473. در صورتى كه مريضى نتواند قرائت و ذكرهاى نماز را به حافظه بسپارد و هم چنين قادر نباشد از روى نوشته بخواند، آيا بر اطرافيان واجب است قرائت و ذكرهاى نماز را بلند بخوانند تا وى تكرار كند؟

ج. واجب نيست و مى توانند اجرت بگيرند.

 

مريضى كه به خاطر عمل جرّاحى حنجره، نبايد سخن بگويد

474. شخص مريضى كه حنجره اش را عمل جرّاحى كرده اند و تا مدّتى اصلاً نبايد سخن بگويد، چگونه نماز بخواند؟

ج. نمازش حكم نماز اخرس را دارد كه با اشاره و حركت دادن زبان است و پس از خوب شدن، نمازهايى را كه به اين صورت خوانده، قضا ندارد.

 

كسى كه لوزه عمل كرده و نمى تواند حرف بزند

475. شخصى لوزه اش را عمل كرده است و دكتر به او مى گويد نبايد صحبت كند، در اين صورت ذكرهاى نماز را چگونه بيان كند؟ آيا مى تواند در دلش بگويد و به لفظ نياورد و يا مى تواند نمازها را در وقت نخواند و پس از بهبودى قضا نمايد؟

ج. حكم او مثل أخرس است و اگر به وظيفه عمل كند، قضا ندارد و نمى تواند نماز را در وقت نخواند.

خواندن از روى قرآن كريم در نماز

476. آيا خواندن از روى كتاب قرآن كريم در نمازهاى واجب اشكال دارد؟

ج. قرائت از روى نوشته در حال اختيار بنابر اظهر جايز است؛ اگرچه در فريضه، اولى ترك آن است.

 

تكرار بعضى كلمات

477. تكرار بعضى كلمات حمد و سوره و ذكرهاى نماز جايز است يا نه؟

ج. اگر به حدّ وسوسه نرسد، جايز است.

 

قرائت مجدّد آن چه بدون حضور قلب بوده

478. در قرائت نماز آيا مقدارى كه انسان بدون حضور قلب خوانده، مى تواند دوباره بخواند؟

ج. مى تواند.

 

نحوه ى نماز افراد لال

479. نحوه ى نماز خواندن شخص لال و گنگ چگونه است؟

ج. بنابر احتياط واجب بايد قرائت نماز را از قلب و ذهن خود بگذراند و به اندازه واجب زبان را حركت دهد و اگر ممكن است با انگشت هم به مقدار واجب اشاره كند.

 

سريع خواندنى كه موجب عدم تلفّظ صحيح مى شود

480. اگر انسان نماز خود را سريع بخواند، به گونه اى كه نتواند كلمه اى را درست تلفّظ كند، نمازش چه حكمى دارد؟

ج. باطل است.

سرفه كردن كه تكرار حروف را سبب مى شود

481. شخصى در بين نماز براى صاف كردن گلو، عمدا چند بار سرفه مى كند و اين كار او سبب مى شود كه يك حرف دوباره تكرار شود، آيا نماز او اشكال پيدا مى كند؟ آيا اين كار او تكليفى برايش ايجاد مى كند؟

ج. خير اشكال ندارد و سرفه، توليد حرف نمى كند.

 

پيرانى كه قادر به تصحيح نمازشان نيستند

482. حكم نماز پيرزن ها و پيرمردهايى كه در نمازشان غلط هاى زيادى است و قادر به تصحيح آن ها نيستند، چيست؟

ج. بايد هر طورى كه مى توانند بخوانند و احتياط مستحب آن است كه نماز را به جماعت به جا آورند.

 

خواندن قرائت نماز به زبان هاى ديگر

483. آيا خواندن ترجمه قرائت نماز به زبان هاى ديگر ـ غير از عربى ـ صحيح است؟

ج. خير صحيح نيست.

 

خواندن نماز به زبانى ديگر براى تازه مسلمان در تنگى وقت

484. اگر شخصى در تنگى وقت مسلمان شده باشد و فرصت كافى براى يادگرفتن الفاظ عربى نماز نداشته باشد، آيا مى تواند ترجمه ى نماز را به زبان ديگر بخواند؟

ج. خير، بنابر احتياط مستحب نمازش را به جماعت بخواند يا كسى بخواند و او هم همراه او بخواند يا اگر ممكن است از روى نوشته اى بخواند. و اگر كسى از قرآن هيچ نمى داند، به مقدارى كه واجب است در نماز از قرآن بخواند، تسبيح، تهليل و تكبير بگويد.

نحوه ى تدارك كلمه  ى غلط

485. اگر كسى مثلاً از اوّل سوره «قل هو اللّه » شروع كند و بدون وقف تا آخر بخواند و در اين بين كلمه اى را اشتباه كند، آيا همان كلمه ى غلط و بعد آن را بگويد كافى است يا بايد از اوّل شروع كند؟ به عبارت ديگر آيا مسأله، مبتنى برجواز يا عدم جواز وقف به حركت و وصل به سكون است؟

ج. شروع از اوّل لازم نيست.

 

تكرار مجدد كلمه  ى غلط گفته شده يا تكرار از اوّل آيه

486. اگر كلمه اى در نماز غلط گفته شود، يا در هنگام گفتن آن بدن حركت كند، آيا تكرار همان كلمه كافى است يا بايد از اوّل كلمه آيه يا از اوّل جمله خوانده شود؟

ج. تكرار همان كلمه كافى است.

 

تكرار مجدد كلمه اى كه صحت آن مورد شك است

487. اگر كسى در صحت كلمه اى از نماز شك كند و آن را دو مرتبه بگويد، آيا موجب سجده ى سهو مى شود؟

ج. خير.

 

خواندن آيه يا سوره اى غير از آن چه كه وارد شده است

488. در نمازهايى كه در آن سوره يا آيه خاصى وارد شده است، اگر انسان آن آيه يا سوره را حفظ نباشد، مى تواند آيه يا سوره ى ديگرى بخواند؟

ج. خير، از نوشته بخواند؛ مگر بداند كه آن سوره يا آيه شرط كمال آن نماز است؛ نه شرط اصل مشروعيّت و صحّت آن، كه در اين صورت مى تواند ترك كند يا رجاءً تبديل كند.

حركت دادن اعضاى بدن هنگام قرائت و ذكر

489. آيا حركت دادن سر يا ديگر اعضاى بدن هنگام قرائت و ساير ذكرهاى نماز اشكال دارد؟

ج. تا حدّى كه به طمأنينه نماز خلل وارد نكند، اشكال ندارد.

 

گفتن نيّت به زبان

490. آيا لازم است نيّت را بر زبان جارى كرد؟

ج. خير، لازم نيست.

 

اضافه كردن كلمه «اللعين» در عبارت استعاذه

491. آيا اضافه كردن كلمه ى «اللعين» در جمله «اعوذ باللّه  من الشيطان الرجيم» در ابتداى قرائت نماز، اشكال دارد؟

ج. به قصد مطلق دعا اشكال ندارد.

 

تعيين سوره قبل از «بسم اللّه » گفتن

492. در قرائت سوره، آيا بايد ابتدا سوره را تعيين كنيم و سپس «بسم اللّه » بگوييم؟

ج. در موارد تعيّن مثل عزم مستقر بر جريان طبق عادت ـ كه به منزله ى قصد خاصّ است يا غير آن از موارد تعيّن ـ خير، تعيين سوره لازم نيست و در غير آن ها قصد خصوصيّت لازم است، هر چند خصوصيت حاصل به آن چه بعدا مى خواند ولو اكنون نمى داند.

 

تعيين سوره بعد از گفتن بسم اللّه  الرّحمن الرّحيم

493. اگر انسان اوّل «بسم اللّه  الرّحمن الرّحيم» را بگويد و بعد از آن قصد كند كه چه سوره اى بخواند صحيح است؟ اگر چند سال در تعيين سوره قصد نكرده باشد، وظيفه چيست؟

ج. بايد قصد سوره  ى خاصّ كند يا قصد كند كه بعد از «بسم اللّه »، هر سوره اى را كه مى خواند، اين «بسم اللّه » او باشد كه قصد اجمالى است و هم چنين عزم مستقر بر جريان طبق عادت مستقره به منزله  ى قصد خاص است.

 

گفتن بسم اللّه  به قصد سوره  ى ديگر

494. اگر شخص يقين كند بسم اللّه  را به قصد سوره اى كه شروع كرده نگفته، وظيفه چيست؟ آيا ادامه دهد يا بايد برگردد و از اوّل شروع كند؟

ج. بايد برگردد.

 

شك در تعيين سوره

495. فردى در حالت قرائت سوره ى نماز واجب وقتى شروع به خواندن اوّلين آيه ى سوره كرده، شك مى كند كه آيا «بسم اللّه » را به قصد همين سوره گفته يا نه! آيا برگردد و دوباره بسم اللّه  بگويد يا به شكّ خود اعتنا نكند؟

ج. اعتنا نكند.

 

قصد انشا و حكايت در خواندن حمد و سوره

496. حمد و سوره اى كه در نماز خوانده مى شود، آيا به قصد انشا بايد خوانده شود يا به قصد حكايت؟

ج. بايد به قصد قرائت و قرآنيّت باشد.

 

قصد انشا كردن در جملات امرى

497. اگر كسى در گفتن جملات امرى مانند «اهدنا» و «ربنا آتنا»، «ربنا اغفر لى و لوالدىّ» و امثال آن قصد انشا كند، به نماز آسيب مى رساند؟

ج. اگر قصد قرائت هم داشته باشد، كافى است.

خواندن قرائت نادرى از سوره ى حمد

498. آيا قرائت «صراط الذين انعمت عليهم» به صورت «صراط من انعمت عليهم» و نيز قرائت «و لا الضالين» به صورت «و غير الضالين» جزو قرائات مشهورى است كه در قرائت نماز جايز مى باشد؟

ج. خير، بنابر احوط ملازمت به يكى از قرائات سبعه شود.

 

قرائت ملك يوم الدين

499. آيا قرائت «ملك يوم الدين» در نماز صحيح است؟

ج. ظاهرا جايز است.

 

ذكر بعد از حمد

500. ذكر مستحبى بعد از سوره حمد، «الحمد للّه » است يا «الحمد للّه  رب العالمين»؟

ج. دومى است.

 

گفتن آمين پس از حمد به قصد ذكر

501. آيا گفتن «آمين» بعد از سوره ى حمد به قصد مطلق ذكر، اشكال دارد؟

ج. حرام است و على الاحوط باطل كننده نماز است.

 

گفتن «صدق اللّه » بعد از حمد يا سوره

502. آيا بعد از حمد يا سوره مى توان «صدق اللّه  العلى العظيم» گفت؟

ج. مانعى ندارد.

 

خواندن آياتى از قرآن پس از تمام شدن حمد و سوره ى واجب

503. آيا بعد از تمام شدن سوره حمد و سوره ى واجب، مى توان آيات ديگرى از قرآن يا سوره ى ديگرى خواند؟

ج. كراهت دارد.

كسى كه بعد از نماز ظهر متوجه مى شود حمد و سوره را بلند خوانده

504. اگر كسى بعد از نماز ظهر ملتفت شود كه حمد و سوره را بلند خوانده است، آيا بايد دوباره نمازش را اعاده كند؟

ج. خير، اعاده لازم نيست.

 

قرائت سوره هاى طولانى در نماز

505. آيا قرائت سوره هاى طولانى مانند سوره بقره در نمازهاى واجب، سبب خروج از حالت نماز نمى شود؟

ج. اشكال ندارد؛ مگر اين كه موجب فوت وقت نماز شود.

 

قرائت سوره حمد به جاى توحيد

506. آيا در نمازهاى واجب، مى توان بعد از حمد به جاى سوره، بار ديگر سوره ى حمد را تكرار نمود؟

ج. نمى توان تكرار كرد.

 

حكم نماز كسى كه قرائت را اشتباه خوانده است

507. مدّت ها در «لم يكن له كفوا أحد» لام را مشدّد نخوانده ام، حكم نمازهايم چگونه است؟

ج. احتياطا آن نمازها را دوباره بخوانيد.

 

گفتن «كذلك اللّه  ربّى»

508. شخصى در نمازهاى خود، بعد از هر سوره اى كه مى خوانده است، «كذلك اللّه  ربّى» مى گفته، وظيفه چيست؟

ج. نمازها محكوم به صحّت است، ولى عمدا اين كار را نكند.

گفتن «كذلك اللّه  ربّى» توسّط مأموم

509. آيا مأموم مى تواند بعد از قرائت سوره ى توحيد توسّط امام «كذلك اللّه  ربّى» بگويد؟

ج. ورود آن مربوط به كسى است كه سوره ى توحيد را در نماز مى خواند.

 

تعداد دفعات گفتن «كذلك اللّه  ربى» بعد از سوره ى اخلاص

510. بعد از سوره  ى اخلاص، چند بار مستحب است «كذلك اللّه  ربى» گفته شود؟

ج. يك يا دو يا سه بار.

 

دو سوره اى كه در نماز، يك سوره محسوب نمى شوند

511. دو سوره اى كه در هنگام قرائت نماز بايد با هم خوانده شود چيست؟

ج. بنابر اظهر اگر سوره  ى «ضحى» را مى خواند بايد سوره ى «الم نشرح» را هم به دنبال آن بخواند و اگر سوره ى فيل را خواند سوره  ى قريش را هم بخواند.

 

گفتن يك «بسم اللّه » براى دو سوره  ى «فيل» و «قريش» در نماز

512. در مورد دو سوره  ى «فيل» و «قريش» كه در نماز يك سوره محسوب مى شوند؛ آيا گفتن يك «بسم اللّه  الرحمن الرحيم» كافى است؟

ج. خير، كافى نيست.

 

اولويت بين دو سوره  ى «فيل» و «قريش» در قرائت

513. دو سوره ى «فيل» و «قريش» كه در نماز يك سوره محسوب مى شوند، اولويت قرائت با كدام يك از آن ها است؟

ج. بايد هر دو را با هم به ترتيب بخواند.

نمازهايى كه دو سوره  ى «فيل» و «قريش» در آن ها جدا خوانده شده است

514. كسى نمى دانست دو سوره «فيل» و «قريش» در نماز، يك سوره حساب مى شوند. تكليف نمازهايى كه در آن ها اين دو سوره جدا خوانده شده اند، چيست؟

ج. احتياطا بايد آن نمازها را دوباره بخواند.

 

خواندن سهوى تسبيحات اربعه به جاى حمد و سوره

515. اگر كسى در ركعت دوم، به جاى حمد و سوره، اشتباها تسبيحات اربعه بگويد و در هنگام رفتن به ركوع متوجه شود، چه تكليفى دارد؟

ج. اگر تا به حدّ ركوع نرسيده فهميد، بايد برگردد و حمد و سوره را بخواند و بعد از نماز هم احتياطا سجده سهو به جا آورد و اگر به حدّ ركوع رسيده، سجده ى سهو كافى است.

 

قرائت نماز مطابق قرائت هاى موجود

516. آيا مطابق همه ى قرائت هاى موجود مى توان قرائت نماز را انجام داد؟

ج. بايد مطابق قرائت قرّاء هفت گانه مشهور باشد، بنابر احوط.

 

خواندن بيش از يك سوره در نمازهاى مستحبى

517. آيا مى شود در نمازهاى مستحبى بيش از يك سوره خواند؟

ج. بله، مى شود.

 

حمد و سوره مأمومى كه به ركعت سوم جماعت رسيده

518. كسى كه به ركعت سوم يا چهارم جماعت مى رسد، آيا حمد و سوره نمازهاى جهريّه را بلند بخواند يا آهسته؟

ج. بايد آهسته بخواند.

بلند خواندن بقيه ذكرهاى نماز ظهر و عصر به غير از حمد و سوره

519. آيا به غير از حمد و سوره ى نماز ظهر و عصر بقيّه ى ذكرهاى نماز را مى توان بلند خواند؟

ج. بله، مى توان.

 

آهسته خواندن بقيه ذكرهاى نماز جهريّه

520. آيا در نماز صبح و مغرب و عشا، به غير از حمد و سوره، بقيّه ى ذكرهاى نماز را مى توان آهسته خواند؟

ج. بله، مى توان.

 

آهسته خواندن حمد و سوره ى نمازهاى جهريه به خاطر شرم و حيا

521. آيا كسى مى تواند به خاطر شرم و حيا و يا ترس از ريا، حمد و سوره ى نمازهاى صبح و مغرب و عشا را آهسته بخواند؟

ج. خير، نمى تواند.

 

بلند خواندن حمد و سوره نماز ظهر و عصر براى تعليم

522. آيا كسى مى تواند حمد و سوره نماز ظهر و عصر را به قصد تعليم، بلند بخواند؟

ج. خير، نمى تواند.

 

بلند خواندن برخى از ذكرها جهت اعلام به ديگران

523. اگر كسى برخى از ذكرهاى نماز غفيله يا دهه ى ذى الحجه را براى اعلام به ديگران بلند بخواند، نماز او چه حكمى دارد؟

ج. مانعى ندارد (به مسأله ى 930 رساله رجوع شود).

فراموش كردن حمد و سوره

524. اگر كسى حمد و سوره را فراموش كند و در ركوع به يادآورد، چه بايد بكند؟

ج. بعد از نماز احتياطا سجده ى سهو به جا آورد.

 

غلط خواندن قنوت و ذكرهاى مستحبى

525. آيا غلط خواندن قنوت و يا ذكرهاى مستحبى نماز، مبطل نماز است؟

ج. على الاحوط در حال عمد مبطل است.

 

حكم عدم رعايت تجويد در نماز

526. عدم رعايت تجويد در نماز چه حكمى دارد؟

ج. اشكال ندارد، مگر تا حدّى كه در صحت قرائت لازم است.

 

مقدار ضرورى رعايت تجويد در نماز

527. رعايت چه مقدار از نكات تجويدى براى قرائت نماز واجب است؟

ج. به مسايل 823 تا 827 رساله رجوع شود.

 

عدم تلفّظ حرف از مخرج با صدق حرف مخصوص

528. اگر كسى لفظ ضاء را از مخرج ظاء تلفظ مى كرده است اما در عرف عرب حرف ضاد بر آن صدق مى كرده، آيا نمازش اشكال دارد؟

ج. با صدق آن حرف در عرف عرب صحيح است.

 

اختلاف اهل فن در تلفّظ صحيح

529. اگر بعضى از اهل لغت يك نوع تلفّظ را صحيح بدانند و بعضى ديگر آن را غلط بدانند، آيا مى شود آن را در نماز قرائت كرد؟

ج. اگر مراد اداى مخارج حروف است، لازم است رعايت آن به نحوى كه در عربيّت، صدق حرف مخصوص نمايد و تشخيص آن با عرف لغت صحيح است، و از حيث قرائت كافى است با يكى از قرائات سبعه (هفت گانه) موافق باشد.

 

قراءات سبعه

530. آيا جايز است يك ركعت يا دو ركعت نماز، به دو قرائت از قرائات سبعه خوانده شود؟

ج. تخيير بين قرائات سبعه در نماز استمرارى است، لذا اگر در يك يا دو ركعت به دو قرائت بخواند، جايز است.

 

تلفّظ حركات كسره و ضمّه با لهجه فارسى

531. اگر حركات كسره و ضمه را كه عرب به صورت «او» و «ايى» كوتاه تلفظ مى كند، به صورت فارسى تلفظ كنيم اشكال دارد؟

ج. خير اشكال ندارد.

 

تلفّظ حرف صاد

532. اگر كسى حرف «صاد» را طورى بگويد كه مثلاً از حرف «سين» يا «ثاء» تمايز داده شود، هر چند به طور كامل طبق قرائت عربى نباشد، آيا قرائت او در نماز صحيح است يا خير؟

ج. اگر صدق عربيّت آن حرف باشد، صحيح است.

 

جواز قرائت «صراط» به «س» يا «ص»

533. آيا لفظ «صراط» در قرائت سوره مباركه حمد را مى توان به «س» يا «ص» تلفّظ نمود؟

ج. هر دو صورت آن جايز است، چون طاء و صاد در يك كلمه جمع شده است.

تلفظ «ضاد»

534. در علم تجويد براى تلفظ «ضاد»، چند قول ذكر شده است. به كدام قول عمل شود؟

ج. بايد طورى تلفظ كند كه در زبان عربى بگويند «ضاد» را تلفّظ كرده است.

 

مشكل بودن تلفّظ صحيح نماز

535. در صورت مشكل بودن تلفّظ صحيح «ضاد»، وظيفه چيست؟

ج. اگر به هيچ وجه نمى تواند صحيح آن را ياد بگيرد، بايد هر طور كه مى تواند بخواند، و احتياط مستحب آن است كه نماز را به جماعت به جا آورد.

 

رعايت قلقله در حرف دال

536. آيا حتما بايد قلقله را در حرف «دال» در آخر آيات سوره ى توحيد رعايت نمود؟

ج. خير، لازم نيست.

 

تكرار يك حرف از كلمه

537. اگر در قرائت ـ براى احتياط ـ حرف اوّل يا وسط يا آخر كلمه ـ مثل دال احد ـ را تكرار كنيم صحيح است؟

ج. تمام كلمه را تكرار كنيد.

 

مدّ عارضى

538. آيا رعايت مدّ عارضى هم واجب است؟ (مثل كلمه ى «الرّحيم» در حال وقف)؟

ج. واجب نيست.

ميزان مدّ «و لا الضّالين»

539. ميزان كشش در كلمه ى «و لا الضّالين» چه قدر است؟

ج. به حدّ عرفى كافى است.

 

انجام ندادن مدّ «و لا الضّالين»

540. اگر كسى در نماز سهوا و از روى فراموشى مدّ واجب در «و لا الضّالين» را انجام ندهد، نمازش چه حكمى دارد؟ و اگر حكم را نمى دانسته يا مى دانسته و متوجّه نبوده چه بايد كرد؟

ج. اگر قبل از رفتن به ركوع ملتفت شده، بايد تدارك كند و بعد از آن سوره را بخواند؛ و اگر بعد از ركوع فهميده، نمازش صحيح است و احتياطا بعد از سلام سجده ى سهو به جا آورد، مگر در صورت جهل به حكم كه چون نوعا جاهلِ مقصّرند، نماز را اعاده كنند.

 

عدم وجوب ادغام در «يرملون»

541. مدت پانزده سال است كه در «يرملون» ادغام نمى كنم، آيا بايد تمام نمازهايم را در اين مدت اعاده يا قضا نمايم؟

ج. در «يرملون» ادغام واجب نيست، پس قضا و اعاده لزوم ندارد، اگرچه احتياط خوب است.

 

رعايت موارد وقف در سوره هاى نماز

542. آيا بايد در سوره هايى كه در نماز مى خوانيم موارد وقف را رعايت كنيم؟

ج. خير، لازم نيست.

ميزان مجاز براى توقف بر روى يك كلمه

543. تا چه اندازه توقف بر روى يك كلمه، به صحت نماز اشكال وارد مى كند؟

ج. تا حدّى كه به موالات آن جمله اخلال نرساند، اشكال ندارد.

 

تبديل «ة» به «ها» در هنگام وقف

544. در اذان شنيده مى شود كه مؤذّن «حى على الصلوة» را «حى على الصلوة» (با هاء) مى خواند آيا اين كار درست است؟

ج. در حال وقف بايد با هاء بگويد.

 

محل وقف در سوره قدر

545. در اين قسمت از سوره  ى مباركه قدر: «باذن ربّهم من كل امر سلامٌ» وقف بر روى «أمرٌ» صحيح تر است يا بر روى «سلامٌ»؟

ج. وقف بر امر صورت پذيرد.

 

تلفظ «كفوا» با همزه و بدون واو

546. آيا تلفظ «كفوا احد» با همزه و بدون واو صحيح است؟

ج. بله، صحيح است.

 

تلفظ كلمه  ى «يوم» با ضمّه

547. كسى كه كلمه  ى «يوم» را با ضمّه تلفظ كرده، با وجود اين كه مى توانسته صحيح آن را تلفظ كند؛ اما جاهل به مسأله بوده است، آيا نمازهاى او صحيح است يا بايد دوباره اعاده كند؟

ج. نمازهاى او اشكال داشته است.

 

منظور از «وقف به حركت» و «وصل به سكون»

548. منظور از «وقف به حركت» يا «وصل به سكون» چيست؟

ج. معناى وقف به حركت آن است كه زير يا زِبَر يا پيش آخر كلمه اى را بگويد و بين آن كلمه و كلمه بعدش فاصله دهد و معناى وصل به سكون آن است كه زير يازبر يا پيش كلمه اى را نگويد و آن كلمه را به كلمه بعد بچسباند (جهت اطلاع بيشتر به مسأله ى 826 رساله رجوع شود).

 

«وصل به سكون» يا «وقف به حركت» در نماز

549. اگر در نماز «وصل به سكون» يا «وقف به حركت» عمدا يا سهوا اتفاق بيفتد، نماز چه حكمى پيدا مى كند؟

ج. وصل به سكون در نماز ـ بنابر اظهر ـ جايز است و وقف غير عمدى بر حركت، وضعا صحيح است و نماز اعاده ندارد و احوط، آن است كه بدون عذر، وقف به حركت ننمايد.

 

وصل به سكون و وقف به حركت در تمام نماز

550. احكامى كه درباره ى وصل به سكون و وقف به حركت در رساله آمده، آيا فقط در قرائت نماز است يا در تشهّد و سلام و اذكار و ادعيه هم هست؟

ج. فرقى نمى كند.

 

ملاك در وقف

551. آيا منظور از وقف، مكث كردن و نفس تازه كرده است يا مكث كردن تنها كفايت كند؟

ج. مناط دوّمى است.

 

رعايت تجويد براى ذكر ركوع و سجده

552. آيا رعايت تجويد در ذكر ركوع و سجده واجب است؟

ج. تا حدّ صحت كلمه لازم است.

رعايت تجويد در ذكرهاى مستحبى

553. اگر كسى بخواهد ذكرى مستحب را در نماز بگويد، آيا بايد نكات تجويدى در آن ذكر را رعايت كند؟

ج. بنابر احتياط واجب، در حال عمد تا حدّ صحت كلمه لازم است رعايت كند.

 

خواندن تسبيحات اربعه با «بسم اللّه »

554. شخصى از روى عدم آگاهى، حدود 4 سال تسبيحات اربعه را با «بسم اللّه  الرحمن الرحيم» خوانده است، حكم نمازهاى او چگونه است؟

ج. چون به قصد مطلق ذكر كه جايز است بوده، نمازهاى او اشكال نداشته است.

 

تعداد دفعات لازم گفتن تسبيحات اربعه

555. به نظر حضرتعالى، چند بار لازم است تسبيحات اربعه گفته شود؟

ج. بنابر اقوى اگر يك مرتبه هم تسبيحات اربعه گفته شود كافى است؛ ولى سه مرتبه تسبيحات اربعه گفتن فضيلت بيشترى دارد و موافق احتياط است.

 

شك در تعداد تسبيحات اربعه گفته شده

556. اگر كسى در تعداد تسبيحات اربعه ى گفته شده شك كند، تكليفش چيست؟

ج. اگر شك در محل باشد و در دو و سه بار شك كند، يك بار ديگر بخواند.

 

سهوى گفتن تسبيحات اربعه بيش از سه مرتبه

557. اگر تسبيحات اربعه سهوا بيشتر از 3 مرتبه گفته شود، تكليف چيست؟

ج. اشكال ندارد.

عمدى گفتن تسبيحات اربعه بيش از 3 مرتبه

558. اگر تسبيحات اربعه عمدا بيش از 3 مرتبه گفته شود، به نماز اشكال وارد مى شود؟

ج. خير.

 

بلند خواندن تسبيحات اربعه

559. آيا امكان دارد تسبيحات اربعه را در نماز مغرب و عشا، بلند خواند؟

ج. خير.

 

گفتن «انّ اللّه » به جاى «الا اللّه » در تسبيحات اربعه

560. بنده به خاطر عدم آگاهى و يادگيرى غلط، در تسبيحات اربعه به جاى «الا» به صورت، «... و لا الا انّ اللّه  و اللّه  اكبر» تلفّظ مى كردم، تكليف اينجانب نسبت به نمازهاى گذشته ام چيست؟

ج. آن نمازها باطل بوده است، بنابر احوط.

 

خواندن حمد و سوره در ركعت سوم

561. اگر كسى در ركعت سوم نماز مشغول حمد و سوره شده و در وسط يا انتهاى سوره متوجه شود، چه بايد بكند؟

ج. اگر عادت او خواندن تسبيحات اربعه در ركعت سوم بوده، بايد حمد را رها كند و از ابتدا تسبيحات اربعه را بخواند و بعد از نماز، احتياطا سجده ى سهو هم به جا آورد. (جهت اطلاع بيشتر به مسأله 835 و 836 مراجعه شود).

 

جواز قرائت حمد و سوره به جاى تسبيحات اربعه

562. آيا خواندن حمد و سوره به جاى تسبيحات اربعه در ركعت سوم و چهارم جايز است؟

ج. اشكال ندارد حمد را به جاى تسبيحات مى خواند و سوره را به قصد اين كه قرائت قرآن در نماز جايز است.

 

كسى كه مى خواهد به جاى تسبيحات اربعه، حمد بخواند

563. اگر كسى قصد داشته باشد در نماز مغرب يا عشا به جاى تسبيحات اربعه سوره ى حمد را بخواند، تكليفش در بلند خواندن يا آهسته خواندن سوره حمد چيست؟

ج. بر مرد و زن واجب است در ركعت سوم و چهارم نماز، حمد را آهسته بخواند و بنابر احتياط واجب «بسم اللّه » آن را هم آهسته بخواند.

 

عدم قرائت حرف «واو» در تسبيحات اربعه

564. نمازگزارى در تسبيحات اربعه، «واللّه  اكبر» را بدون «واو» مى گفته است، آيا نمازش صحيح بوده است؟

ج. احوط اين است كه نماز را اعاده كند، زيرا يك مرتبه خواندن تسبيحات بنابر احتياط واجب است.

 

حداقل ذكر ضرورى ركوع و سجود

565. حداقل مقدار ضرورى ذكر ركوع و سجود چه مقدار است؟

ج. بايد به مقدارى باشد كه مصداق مطلق ذكر باشد.

 

به كار بردن ذكر ركوع و سجده به جاى هم

566. اگر كسى عمدا يا سهوا ذكر ركوع و سجده را به جاى يكديگر به كار برد، اشكال دارد؟

ج. سهوا اشكال ندارد و هم چنين عمدا اگر به قصد مطلق ذكر باشد، اشكال ندارد؛ ولى عمدا به قصد ذكر خاصّ جا به جا نگويد.

گفتن يك «سبحان اللّه » در ركوع و سجده ها

567. اگر كسى عمدا در ركوع و سجده ها يك «سبحان اللّه » بگويد، آيا نمازش صحيح است؟

ج. بله.

 

گفتن اذكار بلند شدن از ركوع و سجده براى كسى كه نشسته نماز مى خواند

568. گفتن ذكر «سمع اللّه  لمن حمده» و «بحول اللّه  و قوته أقوم و أقعد»، براى كسى كه نشسته نماز مى خواند چه صورتى دارد؟

ج. چنان چه بعد از ركوع و سجودش به قصد رجا بگويد، مانعى ندارد به خصوص ذكر «سمع اللّه  لمن حمده».

 

غلط خواندن دعا و ذكر در ركوع و سجود

569. اگر در ركوع و سجود پس از ذكر واجب، دعا و ذكرى به غلط خوانده شود، به نماز صدمه مى زند؟

ج. اگر سهوا نباشد، اشكال دارد.

 

به فارسى دعا كردن در ركوع و سجود

570. آيا در ركوع يا سجود پس از ذكر واجب، مى توان به فارسى دعا كرد؟

ج. دعا يا ذكر خداوند متعال به هر لغتى كه مخصوص نمازگزار باشد، در بين نماز، اگرچه به عربى نباشد، مانعى ندارد؛ ولى خلاف احتياط است، ولى بنابر احتياط واجب ذكرهاى مستحبى ركوع، سجود و تشهد را به غير عربى نخواند.

 

گفتن ذكر ديگر به جاى ذكر برخواستن از ركوع

571. آيا گفتن «ربّنا فلك الحمد» به جاى «سمع اللّه  لمن حمده» صورت شرعى دارد؟

ج. به قصد مطلق ذكر اشكال ندارد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS