احكام تيمّم

احكام تيمّم

ميزان اثبات ضرر داشتن با نظر پزشك

1109. آيا نظريّه ى پزشك مبنى بر ضرر داشتن استعمال آب براى وضو و نماز از نظر شرعى، مجوّز براى تيمّم مى شود يا نه؟

ج. اگر انسان مكلّف از گفته ى پزشك، احتمال ضرر بدهد، بايد تيمّم كند.

ترس از رفتن به حمام

1110. آيا شخص جنب مى تواند به بهانه ى اين كه در صبح از حمام مى ترسد، تيمّم بدل از غسل نمايد؟

ج. اگر غسل كردن در غير حمام ممكن نباشد و يا كسى كه او را همراهى كند ندارد، در صورتى كه خوف عقلايى باشد وظيفه او تيمّم است.

تيمّم با خجالت از غسل

1111. آيا شخص جنب مى تواند به بهانه ى اين كه از نزديكان خود يا همسرش خجالت مى كشد، تيمّم بدل از غسل نمايد؟

ج. نمى تواند، ولى اگر غسل را تا آخر وقت تأخير انداخت و تيمّم كرد، اعمالش صحيح است و قضا ندارد.

تيمم بر آجر و كوزه و آسفالت و...

1112. آيا تيمم بر روى آجر، كوزه، آسفالت، گچ، ديوار كاه گل و كاشى صحيح است؟

ج. تيمم بر آسفالت صحيح نيست و تيمم بر آجر و كوزه و نيز سنگ گچ و سنگ آهك قبل از پخته شدن صحيح است، ولى اگر پخته شده باشد و چيز ديگرى براى تيمم ندارد، احتياطا هم به اين ها و هم به مانند گِل يا غبار تيمم نمايد و كاه گل نيز اگر خشك شده باشد و كاه مخلوط بدان نيز به قدرى كم باشد كه در خاك از بين رفته حساب شود، تيمم بر آن صحيح است.

تيمم بر موزاييك و سنگ فرش

1113. آيا تيمّم بر موزاييك و سنگ فرش صحيح است؟

ج. صحيح است.

تيمّم كسى كه يك دستش قطع شده است

1114. كسى كه يك دست او به گونه اى قطع شده است كه حتّى ذراع آن هم باقى نمانده و دست ديگرش سالم مى باشد، چگونه تيمّم كند؟

ج. با دست سالم به زمين بزند و بر پيشانى مسح كند و سپس ظاهر آن دست را به زمين بكشد و احوط اين است كه در صورت امكان از ديگرى هم كمك بگيرد به اين صورت كه ديگرى دست به زمين بزند و بر پشت دست قطع شده مسح كند كه در صورت امكان، هر دو كار را بكند.

تيمم كسى كه هر دو دستش قطع شده است

1115. وظيفه ى كسى كه هر دو دستش قطع گرديده و فقط ذراع هر دو دست باقى است، در تيمّم چيست؟

ج. پيشانيش را به زمين بكشد و احوط اين است كه ديگرى هم دو دست خود را به زمين بزند و پيشانى آن فرد را مسح كند.

تيمّم كسى كه دستش شكسته است

1116. فردى به علّت شكستگى يك دست، نمى تواند هر دو دست را در موقع تيمّم به پيشانى بكشد، چگونه تيمّم كند؟

ج. بايد در آن چه نمى تواند،كسى ديگر او را تيمّم بدهد.

1117. اگر تمامى دست شخصى گچ گرفته شده و نصف انگشتان بيرون باشد و به علّت شكستگى، دست را نتواند حركت دهد، چگونه تيمّم نمايد؟

ج. آن مقدار كه گچ گرفته شده بايد دست را روى آن كشيد و در آن چه كه خود نمى تواند، بايد از ديگران كمك بگيرد.

كيفيّت تيمّم دادن به وسيله ى نايب

1118. كيفيّت تيمّم دادن نايب را، بيان فرماييد؟

ج. خود مكلّف نيّت مى كند و احوط لزوم نيّت مباشر و نايب هم هست و نايب دست عاجز را به زمين مى زند و با آن او را مسح مى دهد. لكن احوط اين است كه اگر دست زدن به زمين براى مكلّف ممكن است و مسح ممكن نيست، هم خودش به زمين دست بزند و هم به وسيله ى نايب و اگر زدن دست به زمين براى او ممكن نيست اما مسح ممكن است، هم خودش مسح كند و هم به وسيله نايب مسح نمايد.

تيمّم بدل از چند غسل

1119. كسى كه نمى تواند غسل كند، اگر چند غسل واجب با عناوين مختلف بر او واجب شد، آيا مى تواند به نيّت همه ى آن ها، يك تيمّم نمايد؟

ج. اگر غسل جنابت هم بين آن ها است، يك تيمّم كافى است، و اگر غسل جنابت نبود يك تيمّم به نيّت همه مى كند و اگر از وضو هم عاجز است يك تيمّم هم بدل از وضو مى كند.

تيمّم بدل از غسل هاى مستحب

1120. كسى كه نمى تواند غسل كند، آيا براى غسل هاى مستحب ـ مثل غسل جمعه و غسل زيارت و ديگر غسل هايى كه روايتى بر آن وارد شده ـ مى تواند به نيّت غسل مورد نظر، تيمّم كند؟

ج. مورد تأمّل و اشكال است و احوط به جا آوردن به امّيد مطلوبيت است، البته با آن تيمّم نبايد كارهايى كه مشروط به طهارت است انجام داد، على الاحوط.

وضو بعد از تيمّم بدل از غسل

1121. اگر كسى بدل از غسل تيمّم كند، آيا براى نماز و... وضو بگيرد؟

ج. اگر تيمّم بدل از غسل جنابت باشد، وضو لازم ندارد و در غير اين صورت لازم دارد.

1122. اگر بدل از غسل، تيمّم كند و بعد كارى كه وضو را باطل كند پيش آيد، در صورتى كه نتواند براى نمازهاى بعدى هم غسل كند وظيفه او چيست؟ آيا وضو بگيرد يا تيمّم نمايد؟

ج. اگر تمكّن از وضو دارد، بايد على الاحوط وضو بگيرد و تيمّم بدل از غسل هم بكند و اگر متمكّن از وضو نيست، يك تيمّم بكند به قصد مافى الذمّه، مردد بين اين كه بدل از غسل باشد يا بدل از وضو، اين در صورتى است كه غسل واجب او براى جنابت بوده و اگر براى غير جنابت بوده، دو تيمّم مى كند؛ يكى بدل از وضو و يكى بدل از غسل، احتياطا.

موارد باطل شدن تيمّم بدل از وضو

1123. مواردى كه سبب باطل شدن تيمّم بدل از وضو مى شوند كدام است؟ آيا همانند موارد ابطال وضو هستند؟

ج. چيزهايى كه وضو را باطل مى كند، تيمّم را هم باطل مى كند و هم چنين بعد از زايل شدن عذرى كه موجب تيمّم شده است، تيمّم باطل مى شود.

شخصى كه آب سرد براى او ضرر دارد

1124. شخصى كه به علّت بيمارى، براى وضو و غسل نمى تواند از آب سرد استفاده كند و آب گرم در دسترس نداشته باشد، چنان چه تيمّم نمايد و نماز بخواند، تكليف او بعد از امكان استفاده از آب گرم چيست؟

ج. در فرض سؤال اگر تيمّم او مشروع بوده نمازى كه با آن خوانده صحيح است ولى با دست يابى بر آب گرم تيمّم باطل شده و براى نمازهاى بعد، بايد تحصيل طهارت كند (وضو يا غسل كند).

ورود به مسجد با تيمّم

1125. شخص جنب كه نمى تواند غسل كند، آيا مى تواند با تيمّم وارد مسجد شود و نمازش را به جماعت يا فرادا بخواند؟

ج. اگر براى تنگى وقت تيمّم كرده يا با داشتن آب براى نماز ميّت يا خوابيدن تيمّم كرده، نمى تواند وارد مسجد شود و در غير اين موارد تا وقتى كه تيمّم و عذر او باقى است مى تواند، و در صورت اخير با باطل شدن تيمّم بايد فورا از مسجد خارج شود.

تيمّم براى رفع كراهت خواب

1126. شخص جنب كه به جهت رفع كراهتِ خواب تيمّم مى كند، آيا بايد بدل از غسل نيّت كند؟ يا هنگام تيمم عنوان ديگرى را نيّت نمايد؟

ج. نيّت تيمّم بدل از غسل براى رفع كراهت خوابيدن مى كند.

تمكين از همسر در صورت معذور بودن از غسل

1127. زنى در زمستان نمى تواند غسل نمايد، آيا تمكين بر او واجب است؟ تكليفش چيست؟

ج. تمكين از زوج او واجب است و تكليف او تيمّم است.

حدّ جستجو براى يافتن آب

1128. اگر چنان چه مهندسى اعلام كند در دو مترى اين مكان آب در زير زمين است و بايد چاه بكنيد، آيا براى وضو لازم است به اين قول عمل كنيم يا اين كه به اندازه كندن دو متر جست و جو را ادامه دهيم و در صورت عدم وجود آب، تيمم كنيم؟

ج. اگر قول او اطمينان آور باشد و كندن چاه هم مشقت نداشته باشد، بايد چاه بكند.

نماز كسى كه نمى تواند وضو بگيرد و تيمم كند

1129. كسى كه نه مى تواند وضو بگيرد و نه مى تواند تيمم كند، چگونه بايد نماز بخواند؟

ج. نماز ادا از چنين فردى كه در تمام وقت نماز از وضو و تيمم معذور است ساقط است؛ اگرچه احتياط در اين است كه بدون وضو و تيمم نماز را بخواند؛ ولى قضاى آن نمازها را بايد انجام دهد.

موارد صحت تيمم بدل از غسل

1130. تيمم بدل از غسل، در چه مواردى صحيح است؟

ج. در تمام مواردى كه تيمم بدل از وضو صحيح است، تيمم بدل از غسل نيز صحيح است.

خواندن نماز با تيمم بدل از غسل

1131. در صورت جنابت و عدم دسترسى به آب، چند روز با تيمم بدل از غسل مى توان نماز خواند؟

ج. حدّ و مرز و مقدار شرعى ندارد و ميزان وجود عذر است هر چند ـ به تعبير روايت ـ ده سال طول بكشد.

وجوب غسل پس از تيمم

1132. كسى كه به جاى غسل واجب، تيمم بدل از غسل انجام مى دهد و فكر مى كند با تيمم، وجوب غسل ساقط شده است، نمازى كه خوانده چه حكمى دارد؟

ج. تنها تا وقتى كه عذر او باقى بوده، آن تيمم كافى بوده است و آن فكر اثرى در مسأله ندارد.

تيمم با لباس نجس

1133. آيا تيمم با لباس نجس، باعث بطلان تيمم مى شود؟

ج. خير.

تماس مستقيم بين خاك و دست

1134. آيا در تيمم حتما بايد تماس مستقيم بين دست ها و خاك ايجاد شود يا اگر خاك در پلاستيك باشد، مى شود تيمم كرد؟

ج. بايد مانعى براى تماس با خاك نباشد.

نماز خواندن با لباس نجس

1135. در صورتى كه آب در دسترس نبوده و تيمم بكنيم، آيا با لباس و بدن نجس، مى شود نماز خواند؟

ج. بدون اضطرار با لباس نجس نمى شود نماز خواند و بايد آن را بيرون آورد و با ساتر و پوشش پاك نماز خواند، ولى در صورت وجود نجاست بدن تا ممكن است بايد نجاست را كم نمود و با همان بدن نجس نماز خواند.

رطوبت و خيسى اعضاى تيمم

1136. آيا در وقت تيمم، رطوبت و خيسى اعضاى تيمم اشكال دارد؟

ج. خير.

غسل يا وضو اگر وظيفه تيمم باشد

1137. در صورتى كه وظيفه انسان تيمم باشد و او بر خلاف وظيفه وضو يا غسل كند، آيا غسل و وضوى او اشكال دارد؟

ج. موارد، مختلف است، مثلاً اگر عذر او تنگى وقت باشد و وضو يا غسل به نيت نماز بگيرد، غسل و وضوى او باطل نيست يا در بعض موارد ديگر مثل اين كه جواز تيمم از باب رخصت باشد نه عزيمت و توضيح آن در جامع المسائل آمده است.

زدن يا گذاشتن دست بر سنگ

1138. آيا در وقت تيمم زدن دست ها بر سنگ لازم است يا مى توان باصرف تماس دست بر سنگ تيمم نمود؟

ج. بنابر احتياط واجب، زدن دست لازم است.

طهارت اعضاى تيمم و خاك

1139. آيا در صحت تيمم، طهارت اعضاى تيمم و يا طهارت خاك شرط است؟

ج. بله، شرط است.

انگشتان دست در تيمم

1140. آيا انگشتان دست در تيمم حكم كف دست را دارند و مى توان قسمتى از كف و قسمتى از انگشتان را روى دست ديگر كشيد يا حكم كف دست را ندارند و اگر انگشتان روى پشت دست ديگر كشيده شد، تيمم باطل است؟ و آيا انگشت شصت نيز حكم كف دست را دارد؟

ج. تمام انگشتان حكم كف دست را دارند.

موارد اشتراك و تفاوت چيزهايى كه بر آن مى توان سجده و تيمم كرد

1141. لطفا موارد اشتراك و تفاوت چيزهايى را كه مى توان بر آن سجده يا تيمم نمود، بيان فرماييد.

ج. تيمم فقط بر مصاديق زمين جايز است، ولى سجده بر گياهانى كه خوردنى و پوشيدنى نيست هم جايز است.

معلوليّت انگشتان

1142. اگر انگشتان كسى معلوليت داشته باشد، به گونه اى كه هنگام ضربه زدن جهت تيمم تمام انگشتان با سطح خاك و سنگ تماس پيدا نكند، وظيفه او چيست؟

ج. به هر طورى كه مى تواند كف دست را به زمين بزند يا بگذارد و علاوه بر آن پشت دست را هم به قصد وظيفه واقعيّه به زمين بزند.

تيمم براى انجام امور مستحب

1143. براى انجام امور مستحب، آيا تمام عذرهايى كه مجوز تيمم است بايد وجود داشته باشد يا بدون آن عذرها نيز مى توان تيمم كرد و مثلاً با تيمم نماز شب خواند يا شب با تيمم خوابيد و....؟

ج. بدون آن عذرها جايز نيست، مگر در مورد نماز ميّت و خوابيدن.

امام جماعت شدن با تيمم

1144. آيا فردى كه به واسطه عذرى با تيمم نماز مى خواند مى تواند امام جماعت شود؟

ج. بله، مى تواند.

اشتراك و اختلاف موانع وضو و تيمم

1145. آيا تمام موانعى كه براى وضو مطرح است مثل كرم، چربى، رنگ خودكار يا... كه مانع رسيدن آب به پوست مى شود، براى تيمم نيز مطرح است و بايد آن ها را قبل از تيمم برطرف نمود؟

ج. براى انجام تيمم اگر در پيشانى يا پشت دست ها يا در كف دست مانعى باشد، مثلاً چيزى به آن ها چسبيده باشد، بايد برطرف نمايد.

اگر محل تيمم به اندازه دو دست نباشد

1146. اگر محل تيمم به اندازه اى كوچك باشد كه نتوان دو دست را بر روى آن زد و غير از آن نيز چيز ديگرى در دست نباشد، چه بايد كرد؟

ج. احتياطا ضربه را با تعاقب (دو مرتبه و هر مرتبه يك دست و پى در پى) انجام دهد و بعدا نمازش را اعاده كند.

مقدار كشيده شدن دست به پيشانى

1147. در كشيدن دو دست به پيشانى، آيا كشيده شدن كف دست كافى است يا انگشتان نيز تا آخر بايد به پيشانى كشيده شود؟

ج. انگشتان نيز بايد كشيده شود.

تيمم جبيره اى

1148. آيا تيمم جبيره اى صحيح است؟ و در صورت صحّت، نحوه آن چگونه است؟

ج. اگر پيشانى يا پشت دست ها زخم است و پارچه يا چيز ديگرى را كه بر آن بسته نمى تواند باز كند، بايد دست روى آن بكشد. و نيز اگر كف دست زخم است و پارچه يا چيز ديگرى را كه بر آن بسته نتواند باز كند، بايد دست را با همان پارچه به چيزى كه تيمم به آن صحيح است بزند و به پيشانى و پشت دست ها بكشد و اگر كف دست به سبب شكستگى يا عارضه ديگرى به طورى در ميان گچ باشد كه قابل برداشتن نيست، براى تيمم از ديگران كمك بگيرد.

خواندن نماز با تيمم داخل وقت يا با وضو خارج از وقت

1149. اگر انسان مردد شد بين اين كه تمام نماز را با تيمم داخل وقت بخواند يا يك ركعت از آن را با وضو، خارج از وقت بخواند، كدام يك را انتخاب كند؟

ج. مى تواند بنابر اظهر هر كدام را خواست انجام دهد، ولى احتياط مستحب در تيمم و خواندن تمام نماز در وقت است. و اگر با تيمم هم تمام نماز را نمى تواند در وقت بخواند، بايد بنابر احوط بلكه اقرب وضو بگيرد و يك ركعت نماز را در وقت با وضو بخواند.

يقين به نبودن آب و كشف خلاف

1150. اگر كسى يقين كند كه آب در دسترس ندارد و نمازش را با تيمم به جا آورد، اما بعد از آن معلوم شود كه آب در دسترس داشته است وظيفه او چيست؟

ج. چنان چه بدون آن كه به دنبال آب برود تيمم كرده و بعد از نماز متوجه شده كه اگر جستجو مى كرد آب پيدا مى شد، بايد بنابر احتياط واجب نماز را اعاده نمايد، اما اگر بعد از جستجو آب پيدا نكند و با تيمم نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد در جايى كه جستجو كرده آب بوده، نماز را احتياطا اعاده كند، گر چه واجب نبودن اعاده خالى از وجه نيست.

مقدار كارآيى تيمم

1151. كسى كه به واسطه عذرى تيمم نموده است، تا وقتى كه عذر او باقى است؛ چه اعمال ديگرى كه نياز به طهارت دارد را مى تواند با تيمم انجام دهد؟

ج. با تيمم مشروع براى هر غايتى كه انجام شده است، تا وقتى كه عذر او باقى است در غايات ديگر مى تواند داخل شود، و احتياج به تجديد تيمم ندارد و توضيح بيشتر در مسأله ى 609 رساله ذكر شده است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS