صيغه‏ ى عقد

صيغه‏ ى عقد

 

نحوه خواندن عقد دايم و موقت

53. نحوه خواندن عقد چگونه است؟ آيا خود فرد مى ‏تواند آن را بخواند؟

ج. نحوه خواندن عقد در مسأله‏ ى 1882 و 1883 به تفصيل ذكر شده است و خود فرد نيز مى ‏تواند آن را بخواند.

 

عدم اشتراط عربى خواندن صيغه

54. در صورت جواز متعه اهل كتاب در كشورهاى غربى، آيا صيغه‏ ى عقد بايد به زبان عربى خوانده شود يا همان توافق بين دو نفر بر زمان و مهريه‏ ى معلوم (در قالب هديه) كفايت مى ‏كند؟

ج. بايد صيغه خوانده شود، هر چند كه عربى خواندن صيغه شرط نيست.

 

عقد كسى كه زبان عربى بلد نيست

55. كسى كه قادر به خواندن صيغه عقد به زبان عربى نباشد، در چه صورتى عقد او صحيح است؟

ج. بنابر اظهر، ترجمه صيغه عقد به فارسى يا زبان ديگر با وجود قدرت بر عربى كافى است و احتياط مستحب، عربى بودن صيغه است و براى كسى كه نمى ‏تواند صيغه عربى را بخواند و يا وكيل بگيرد، قطعا ترجمه كافى است.

قصد انشاء در عقد

56. قصد انشا هنگام خواندن صيغه ‏ى عقد به چه معناست؟ و آيا شخص عقد كننده، حتما بايد فرق اخبار و انشا را بداند؟

ج. يعنى قصد كند كه به سبب اجراى صيغه مى ‏خواهد عقد زوجيّت را ايجاد كند و ميزان همين قصد است، نه توجه به فرق بين اخبار و انشا.

 

صيغه عقد به زبان غير عربى

57. آيا خواندن صيغه عقد به زبان‏هاى غير عربى جايز است؟

ج. بنابر اظهر، ترجمه صيغه عقد به فارسى يا زبان ديگر با وجود قدرت بر عربى كافى است. (جهت اطلاع بيشتر به مسأله ‏ى 1884 رساله رجوع شود.)

 

اكراه به ازدواج

58. خانمى خانه ‏دار هستم، قبل از ازدواج با شوهرم به مرد ديگرى علاقه‏مند بودم، ولى مرا با تهديد به ازدواج با اين مرد كه شوهرم هست وادار كردند و چون راه به جايى نمى ‏بردم، لاجرم زمان عقد هنگامى كه عاقد از من وكالت مى ‏گرفت، در قلبم نيّت همان نامزد اوّلى را كردم و در ظاهر بله به دوّمى به حساب آمد. حال نمى ‏دانم وضعيّت زندگى و بچه‏ هاى من چگونه است؟

ج. شما اگر بعد از عقد هم به عقدى كه واقع شده رضايت داده باشيد، به طورى كه نيّت مذكور خطورى بيش نبوده، ازدواج بين شما و شوهرتان نافذ و تمام است. اما اگر توريه كرده و اساسا عقد بدون قصد واقع شده باشد، عقد شما اشكال دارد.

 

وكالت در عقد

59. آيا يك نفر مى ‏تواند اصاله و وكاله عقد را به فارسى يا عربى اجرا كند؟

ج. بله، مى ‏تواند.

معاطات در نكاح

60. آيا مى ‏توان در نكاح نيز مانند ساير عقود قايل به معاطات شد؟

ج. خير نمى ‏شود.

 

عدم اطّلاع عقد كننده از شرايط و معناى صيغه

61. اگر عاقد از شرايط نكاح و معناى صيغه آگاهى نداشته باشد، آيا عقد نكاح صحيح است؟

ج. محلّ تأمل است، پس خلاف احتياط است. (مسأله‏ ى 1884 رساله)

 

اجراى عقد بدون انقضاى عقد موقّت

62. كسى كه بدون انقضاى عقد موقّت يا بخشيدن بقيّه مدّت، عقد دايم اجرا كند و بعدا متوجّه شود، آيا عقد دايم او باطل است؟

ج. بله، باطل است.

 

تكرار صيغه عقد

63. اگر صيغه عقد توسط چند نفر خوانده شود تكرار صيغه، ضررى به صحّت آن نمى ‏زند؟ اگر صيغه توسط يك نفر ولى چند مرتبه خوانده شود، چه حكمى دارد؟

ج. اشكال ندارد.

 

اختلاف مرجع زوجين در تعدّد موجب و قابل

64. مرد، مقلّد مرجعى است كه مثلاً تعدّد موجب و قابل را شرط مى ‏داند و زن از مجتهدى تقليد مى ‏كند كه اتّحاد موجب و قابل را كافى مى ‏داند. در اين جا طبق نظر كدام يك از اين دو مرجع بايد عمل كرد؟

ج. طبق نظر مرجع مرد عمل كنند.

وكالت ضمن عقد نكاح

65. آيا شوهر، مى ‏تواند، زن را وكيل كند كه هر موقعى كه خواست از زوج جدا شود؟

ج. خير، ولى مى ‏تواند زن را وكيل كند كه از طرف زوج طلاق دهد.

66. آيا قرار دادن شرط وكالت طلاق در عقد ازدواج براى فرد ثالث صحيح است؟

ج. مانعى ندارد.

 

لزوم صحت قرائت صيغه

67. در مواقعى كه صيغه عقد توسط وكيل جارى مى ‏گردد، اگر او ضمن اجراى صيغه بعضى از حروف را اشتباهى به كار ببرد، آيا غلط بودن اين حروف صحّت عقد را با مشكل رو به رو مى ‏كند؟

ج. بله، مشكل مى ‏شود.

 

حضور نداشتن يكى از زوجين در عقد

68. در زمان اجراى صيغه عقد، اگر يكى از زوجين حضور نداشته باشد، آيا عقد صحيح است؟

ج. اگر زوجين كاملاً مشخص شوند، عقد صحيح است.

 

جارى كردن صيغه‏ ى عقد به صورت غير حضورى

69. اگر صيغه عقد به صورت غير حضورى، به وسيله‏ ى تماس تلفنى، فيلم ويديويى و... توسط زوجين يا وكيل آن‏ها اجرا شود، عقد حاصل صحيح است يا خير؟

ج. در صورت مشخص شدن كامل دو زوج، عقد صحيح است.

 

واجب بودن الفاظ مخصوص در عقد

70. چه لزومى دارد كه صيغه عقد با ادا كردن الفاظ مخصوص جارى شود، در حالى كه مى ‏توان از طريق حالات و حركات زوجين از قصد و رضايت آن‏ها مطّلع شد؟

ج. بايد صيغه ‏ى صحيح خوانده شود.

 

شروط محضر جهت ازدواج

71. در اين زمان براى ثبت ازدواج در دفاتر رسمى شروطى را الزاما قيد كرده و مرد را ملزم به رعايت آن شروط مى‏ نمايند. آيا اين شرايط در خواندن عقد دخالت دارد؟ اگر عقدى بدون اين شروط و خارج از محضر خوانده شود و در محضر صرفا اين شروط امضا شود، آيا الزام ‏آور خواهد بود؟

ج. اگر آن شروط ضمن عقد لازمى ذكر شود و بدون الزام به توافق زوجين برسد، آن شروط اعتبار دارد.

 

كراهت پسر يا دختر به ازدواج

72. ولىّ شرعى، پسر يا دخترى را پيش از بلوغ با رعايت عدم مفسده، به ازدواج ديگرى در مى ‏آورد. آيا كراهت پسر يا دختر از اين ازدواج پس از بلوغ اثرى دارد و موجب خيار فسخ مى ‏شود؟

ج. كراهت آن‏ها پس از بلوغ اثرى ندارد و اختيار فسخ ندارند؛ مگر اين‏كه به بيّنه اثبات كنند كه هنگام عقد مفسده داشته است.

 

ملاك ساقط شدن اذن ولى در باكره

73. آيا شرايط اذن پدر يا جدّ پدرى در عقد دختر باكره با ازاله ‏ى بكارت دختر [به دليل طبّى، تجاوز به عنف يا به دليل ارتكاب زنا [ساقط مى ‏شود؟ يعنى آيا ساقط شدن اذن، مترتّب بر ازدواج رسمى و معتبر اجتماعى و همسردارى و متعاقبا طلاق يا فوت است؟ يا خير، مترتّب بر ازاله ‏ى بكارت است؟

ج. ميزان در سقوط اذن، ازاله ‏ى بكارت به جماع است.

اذن پدر در ازدواج دايم و موقت

74. آيا اذن پدر در ازدواج باكره شرط است؟ و آيا فرقى بين ازدواج دايم و موقّت وجود دارد؟

ج. بنابر احتياط واجب تكليفا واجب است و فرق نمى ‏كند.

 

اجازه مادر در عقد

75. اگر پدر فوت كند، آيا مادر مى ‏تواند اجازه ‏ى صيغه ‏ى دخترش را بدهد؟

ج. مادر ولايت ندارد و اگر جدّ پدرى هم ندارد، در بالغه رشيده احتياج به اذن نيست.

76. دختر باكره با اذن پدر ازدواج كرده و قبل از دخول مطلّقه شده، اگر دوباره بخواهد ازدواج كند، آيا باز هم اذن پدر لازم است؟

ج. بله، احتياطا.

 

لزوم رضايت طرفين در عقد نكاح

77. پدرى دختر 13 ساله‏ ى خود را به مرد 40 ساله، بدون مشورت او نامزد كرده و مبلغى از خواستگار گرفته است. موقع عقد دختر مخالفت كرده، ولى پدر با تهديد و كتك او را به عقد مجبور كرده است. عاقد هم از پدر طرفدارى كرده و با گرفتن بله به طور جبر و اكراه صيغه را جارى كرده است. حكم چنين عقدى چيست؟

ج. اگر زن را به ازدواج مجبور نمايند و بعد از خواندن عقد راضى شود و بگويد به آن عقد راضى هستم، عقد صحيح است.

 

اجبار دختر به عقد

78. تزويج دختر بالغه‏ ى رشيده به اجبار به صورتى كه قطعا راضى نيست، چه حكمى دارد؟ آيا پدر شرعا مى ‏تواند چنين كارى كند؟

ج. پدر نمى ‏تواند و دختر بايد عقد را اجازه كند.

79. در فرض فوق اگر زوجه بعد از چند سال به اين ازدواج راضى شود، چه حكمى دارد؟

ج. اگر طيب خاطر منظور است، آن شرط صحت نيست؛ بلكه اگر در اين حد راضى بوده كه روابط زناشويى ايشان شرعى باشد، همان براى اجازه‏ ى عقد كافى است.

80. در فرض فوق حكم فرزندانى كه از اين ازدواج پيدا شده ‏اند چيست؟

ج. با فرض مزبور مثل سايرين هستند.

 

دعوت به ازدواج موقت بدون اذن ولىّ

81. با توجه به كثرت جوانانى كه امكان ازدواج ندارند و از طرق نامشروع به ارضاى خويش مى ‏پردازند، آيا مى ‏توان به صورت كلى و بدون هيچ قيد و شرطى (حتى اذن ولى)، از آنان به ازدواج موقت دعوت كرد؟

ج. اذن پدر دختر باكره، تكليفا لازم است.

 

موارد سقوط اذن ولى در ازدواج باكره

82. اذن ولى در چه شرايطى از دختر باكره، ساقط مى ‏شود؟

ج. اگر پدر و جد پدرى غايب باشند، به گونه‏ اى كه نشود از آنان اذن گرفت و ازدواج براى دختر لازم باشد، يا در ازدواج نكردن ضرر يا مشقت شديدى باشد و هم‏چنين اگر پدر يا جد پدرى از ازدواج با كسى كه هم‏كفو اوست، با وجود تمام مقدمات و شرايط ممانعت كنند و او نيز به ازدواج تمايل دارد و ازدواج هم به مصلحت او باشد، با اجتماع تمام شرايط مى‏ تواند ازدواج نمايد.

 

رضايت ولى در امر ازدواج فرزند صغير

83. در عصر و زمان ما، ولايت پدر (ولى) در امر ازدواج بر فرزند صغيرش تا چه حدى است؟

ج. تا حدى كه براى فرزند مصلحت داشته باشد و مفسده ‏اى نداشته باشد.

 

اعتماد به گفته‏ ى دختر مبنى بر رضايت والدينش نسبت به ازدواج

84. آيا اگر دختر گفت پدر و مادرم به ازدواج من راضى هستند، مى ‏شود به گفته او، بدون اذن پدر يا جدّ پدرى او ازدواج كرد؟

ج. اگر به صداقت او اطمينان حاصل شود، مانعى ندارد.

 

ازدواج دخترى كه به سن رشد رسيده

85. آيا دخترى كه به سن رشد رسيده و پدر و پدر بزرگ ندارد، مى ‏تواند خودش ازدواج كند؟

ج. چنان چه به مصلحت او باشد، اشكالى ندارد.

 

تفاوت رضايت بر دوستى با رضايت بر ازدواج

86. آيا اگر دختر و پسرى همديگر را دوست داشته باشند و پدر پسر و دختر نيز به اين دوستى راضى باشند، براى اجراى عقد كفايت مى ‏كند؟

ج. خير.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS