فصل هشتم : كفاره قتل

 

فصل هشتم : كفاره قتل

كفّاره انواع قتل

در قتل عمدى، كفاره جمع بين خصال ثلاث واجب است. و در قتل خطايى و شبيه عمد، كفاره مرتّبه لازم است در صورت مباشرت قتل نه تسبيب به آن؛ و در صورتى كه تسبيب عمدى باشد و صدق كند قتل عمدى، در وجوب كفاره و آن كه كفاره جمع است يا مرتّبه تأمل است.

اختصاص كفاره به قتل مسلم

و فرقى در وجوب كفاره به قتل مسلم نيست بين مرد و زن، و حرّ و عبد، و صبىّ و صبيّه (بلكه جنين بعد از ولوج روح در او)، و مجنون و مجنونه. و در مملوك قاتل عمد خلاف است به حسب نصّ و فتوى، و احوط جمع است بين خصال ثلاثه. و در قتل كافر، چه ذمّى يا مُعاهَد يا غير اينها باشد و قتل عمدى يا خطايى باشد، كفاره لازم نيست.

كشتن مسلمى در دارالحرب عمدا يا خطاءً

اگر مسلمانى را در دار الحرب عمدا به قتل رسانيد با علم به اسلام او، بر او است قصاص و كفاره جمع؛ و در خطأ، ديه و كفاره مرتّبه لازم است، در صورت عدم ضرورت در قتل مثل صورت تترّس كفار به مسلم، بدون فرق بين هجرت بعد از اسلام در آن و عدم آن و عود براى حاجتى يا بدون آن. و اگر اعتقاد پيدا كرد كه كافر حربى است به واسطه بودن در دار الحرب و نحو آن پس كشت او را، قصاص نيست، و احوط ثبوت ديه است اگر چه اظهر عدم ثبوت ديه است، چنان چه اكثر نافى هستند، و كفاره ثابت است.

توزيع كفاره

اگر جماعتى اشتراك در قتل يكى كردند، محتمل است توزيع كفاره، واحوط تعدد است.

دو مورد عدم سقوط كفاره

اگر امر كرد مقتول را به قتل نفس، كفاره ساقط نمى شود بنا بر ثبوت آن در تسبيب.

حكم كفّاره بعد از قصاص

كفاره در عمد، به سبب قبول ديه (به صلح و نحو آن) ساقط نمى شود.

اگر قصاص شد، در وجوب كفاره در متروكات خلاف است، احوط اخراج است با اذن ورثه، و اظهر وجوب است كه متمحض در ماليت كه فعليت پيدا كند در زمان حيات.

اگر قاتل مسلم صبى يا مجنون باشد

و در قتل صبى و مجنون، مسلمان را، احوط ثبوت كفاره و اخراج عتق و اطعام از مال آنها است و تأخير صيام تا زمان كمال يا اخراج اجرت از مال آنها است با اذن ورثه؛ و كفاره اينها خطايى است نه عمدى.

سقوط كفّاره از كافر به واسطه اسلام آوردن

بر ذمّى و حربى واجب است كفاره مثل ساير عبادات ماليّه و بدنيه، و به اسلام ساقط مى شود. و اظهر عدم وجوب بر قاتل نفس است.

قتل مباح القتل بدون اذن امام و نائب

و در قتل مباح القتل (مثل زانى محصن و قاطع طريق و مفسد) بدون اذن امام و نائب، احوط لزوم كفاره است با اثم كه مفروض است.

تصادم دو حامل

و اگر با تصادم دو حامل، هر دو با جنين آنها (بعد از ولوج روح) وفات كردند، بر هر كدام كفاره قتل سه نفر است بناء بر عدم كفاره در قتل نفس و بناء بر استقلال مشترك در قتل، به كفاره؛ و اگر ولوج روح نشده در جنين، اظهر عدم وجوب كفاره [است] بنا بر آنچه گذشت.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS