حجّ اِفراد

 

فصل چهارم : حجّ اِفراد

كيفيّت حج افراد

صورت حج افراد براى [ شخص ] مختار اين است كه احرام از ميقات در ماههاى حج اگر ميقات، اقرب به مكّه از منزل او باشد، يا از آن محلى كه جايز است براى او احرام از آنجا به حج مىنمايد، كه عبارت از منزلِ اقربِ از ميقات به مكّه باشد يا غير آن، اگر چه به سبب عذر از نسيان يا غير آن باشد كه عود به ميقات ممكن نشود؛ پس از احرام مى رود به عرفات و وقوف آنجا را انجام مى دهد؛ پس از آن مىرود به مشعر و وقوف آنجا را انجام مى دهد؛ پس مىرود به منى و مناسك منى را انجام مى دهد؛ پس از آن مىآيد به مكّه يا تأخير مى اندازد تا آخر ذى الحجّه و طواف بيت را انجام مىدهد و دو ركعت طواف را به جا مى آورد و سعى بين صفا و مروه مى نمايد و طواف نساء را به جا مىآورد و دو ركعت آن را به جا مىآورد. و كلام در تقديم طواف و سعى بر وقوفين، مذكور خواهد شد.

عمره مفرده و رابطه آن با حج افراد

و بعد از احلال از حج، بر او است عمره مفرده به شرطى كه مذكور مىشود. و احرام عمره را از ادنى الحل و اقرب به مكّه، يا از ميقات، به جا مىآورد، و خصوصيّات ديگر آن مذكور مى شود، ان شاء اللّه تعالى.و حج افرادى در وجوب به استطاعت يا نذر، و در صورت مندوب بودن، ارتباط با عمره مفرده ندارد، پس در وجوب يا استحباب از هم مفترق مى شوند.

و عمره مفرده در صورت وجوب آن بعد از حج افرادىِ واجب، موقّت به ماههاى حج نيست، و اين مستلزم صحّت است در غير اشهر حج، و ملازم عدم وجوبِ مبادرت به آن نيست.

اگر احرام عمره را در غير محل به جا آورد، پس از آن رفت به محل احرام عمره، بايد استيناف احرام نمايد.

ميزان وجوب حج قران و افراد

و افراد و قران، فريضه كسانى است كه از اهل مكّه باشند و كسانى كه بين ايشان و مكّه كمتر از مسافت فرض تمتّع كه «12 ميل» از هر طرف يا «48 ميل» باشد، بر حسب دو قولى كه مختار از آنها در محلش مذكور است.

عدول از حج افراد به عمره تمتّع

در جواز عدول از حج افراد به عمره تمتّع، براى كسى كه هر دو يعنى حج افراد و عمره مفرده بر او واجب شده باشد، در حال اختيار، تأمّل است. و هم چنين تحقّقِ اضطرارِ مسوِّغِ عدولِ مذكور، مورد تأمّل است.و احوط عدم تقديم عمره مفرده بر حج افرادى است در حال اختيار.

و هم چنين در جواز تمتّع براى غير نائى كه موظّف به تمتّع در حجّةالاسلام نيست، و در عدول از حج افراد كه موظّف به آن است به تمتّع، تأمّل است. و هم چنين در لزوم هدى بر او بر تقدير تمتّع جايز. و در محل خودش مذكور مى شود ان شاء اللّه تعالى.و در حج افراد، لازم است نيّت به نحو مذكور در حج تمتّع؛ و لازم است وقوع آن تماما در ماههاى حج، و اينكه عقد احرام از ميقات خودش كه بر آن عبور مى نمايد در صورتى كه اقربيّت ميقات نمايد يا از منزل اهل خودش اگر اقرب از ميقات باشد. و در ملاحظه اقربيّت به مكّه يا عرفات، تأمّل است و در محلش مذكور مى شود ان شاء اللّه تعالى.

و در صورت فوت حج از مُحرم به حج افرادى در همان سال، پس حكم انقلابِ حج به عمره، يا قلب آن، يا بطلان، استفاده مى شود از آنچه ذكر خواهد شد ان شاء اللّه تعالى.

و احرام اهل مكّه، از مكّه براى حج و از ادنى الحل براى عمره است.

فرق قران با افراد

اظهر در افتراق قران از افراد، امتياز آن به سوق هدى است؛ و اينكه احرام حج قران، حاصل مىشود به هر كدام از تلبيه و اشعار و تقليد، و منحصر به تلبيه ـ مثل دو قسم ديگر از احرام حج ـ نيست.اگر تلبيه كرد در محل احرام، مستحب است اشعار يا تقليد؛ و دور نيست استحباب تلبيه بعد از احرام با اشعار يا تقليد؛ و اظهر عدم وجوب زايدِ بر آنچه با آن، احرام منعقد مى شود است.

نحوه اِشعار

و كيفيّت «اشعار»، اين است كه بعد از بستن پاى شتر، آن را بخواباند بر پاها در حالى كه رو به قبله خوابيده باشد، و بشكافد كوهان آن را با آهنى از طرف راست آن و آن طرف را آلوده به خونش نمايد. و در صورت كثرت شترها، داخل شود بين دو عدد از آنها و از طرف راست اوّلى و چپ دوّمى بشكافد بنا بر احوط در ترتيب مذكور.

نحوه تقليد

و «تقليد» اين است كه آويخته نمايد نعلى را كه تازه نباشد و در آن نماز خوانده باشد، به گردن شتر؛ و اين تقليد مختصّ به گاو و گوسفند است كه در آنها اشعار نيست، و مشترك بين آنها و شتر است.

فروض جواز تقديم طواف بر وقوفها

جايز است براى مفرد و قارن، به جا آوردن طواف مندوب قبل از وقوفها؛ بلكه جايز است تقديمِ طوافِ واجب بر وقوفها در حال اختيار. و جايز نيست براى متمتّع در حج تمتّع تقديم طوافْ بدون عذر، بر رفتن به سوى منى؛ و جايز است با عذرى كه مثل خوف حيض يا كبر سن و عجز باشد. و هم چنين جايز است تقديم طواف نساء با عذر، بر خروج به سوى منى.

و احوط براى حاجّْ در افراد و قران در صورت تقديم طواف مندوب يا واجب بر وقوفها، تجديد تلبيه است بعد از صلاه طواف؛ و در صورت اراده تمتّع در صورت جواز آن از مفرد و قارن، [ نيز احوط ] اتمام ساير اعمال عمره است و تحلّل به تقصير بعد از سعى است. و در صورت احتمال عدم صحّت تمتّعْ از قارن، احوط اتيان به عمره مفرده بعد از حج است و عدم اكتفاء به آنچه سابق بر حج به جا آورده شده است. و هر چه به جا آورد به عنوان احتياط، قصد عمل به وظيفه فعليّه نمايد.

عدول از حجّ افراد به عمره مفرده

جايز است در حال اختيار، عدول از حج افراد به عمره مفرده براى كسى كه در ابتداءْ تمتّع براى او، جايز و مشروع باشد، مثل آفاقى يا قريب در غير حج واجب. و اظهر اقتصار بر صورت عدمِ قصدِ فسخ است در ابتداى احرام حج؛ و احوط عدم عدول است بعد از تلبيه مسبوقه به طواف به نحو متقدّم.

جواز عدول از حج افرادى به عمره مفرده در حال اختيار، و از عمره مفرده در ماههاى حج به عمره تمتّع، محل تأمّل و احتياط است.

جايز نيست براى قارن، عدول از حج به عمره تمتّع در حال اختيار، و در صورت هلاكِ هدى قبل از مكّه و عدم ابدال، جواز آن محتمل است.

مفترقات تمتع از افراد و قران

عمره و حج تمتّع، مفترق هستند از افراد و قران: به ارتباط بين حج و عمره و عدم انفكاك بين آنها در تمتّع به خلاف آن دو؛ پس جايز است انفكاك در مندوب و در واجب با اختصاص موجب از استطاعت يا نذر يا استيجار، بخصوص يكى از عمره و حج افراد يا قران؛و به تقدّم عمره در تمتّع بر حج، و تأخّر آن از حج در افراد و قران؛

و به اعتبار وقوع عمره تمتّع در ماههاى حج، و عدم اعتبار توقيتى در دو قسم ديگر اگر چه واجب فورى باشد بعد از اتمام حج؛

و به اعتبار ايقاع حج با عمره تمتّع در يك سال، به خلاف دو قسم ديگر كه غير فوريّت عمره در عمرةالاسلام بعد از انجام حج در آنها نيست مگر آنكه از قِبل مكلّف لازم بشود ايقاع در يك سال. و در غير واجب، ترك عمره جايز است، و حج تمتّع واجب مى شود با شروع در عمره تمتّع اگر چه مندوب باشد؛

و به عدم جواز خروج متمتّع از مكّه مگر با احرام، مگر با خروج قبل از يك ماه. و در اينكه حرام يا مكروه است خروج مذكور، خلاف است؛ و جايز است براى غير متمتّع، خروج، بدون تحريم يا كراهت.و به اينكه محل احرام حج براى متمتّع، مكّه است، و براى مفرد و قارن، ميقات يا منزل ايشان است به نحوى كه در محلش مذكور شد، مگر آنكه از اهل مكّه باشند كه احرام از مكّه مى نمايند مثل متمتّع بر نحو مذكور؛

و به اينكه احرام عمره متمتّع، از ميقات است؛ و احرام عمره مُفرِد، ميقات است در صورت مرور به آن؛ و اگر در حرم بود، احرام از ادنى الحل مى نمايد اگر چه از اهل آنجا نباشد؛ و خروج براى احرامِ به ميقات واجب نيست بر حسب نقل اجماع؛

و به اينكه متمتّع، قطع تلبيه مى نمايد در عمره در وقت مشاهده بيوت مكّه، و مفرِد قطع تلبيه مى نمايد در وقتى كه مشاهده كعبه بنمايد اگر از مكّه براى احرام خارج شده بوده؛ و گرنه در صورت دخول حرم، قطع مى نمايد تلبيه را. و تفصيل آن مذكور مى شود ان شاء اللّه تعالى.

و به اينكه طواف نساء، مكرّر نيست در تمتّع، بلكه در حجِ آن، فقط واجب است مگر بنا بر قولى؛ و در قران و افراد، مشهورْ ثبوت طواف نساء در هر يك از حج و عمره آنها است؛

و به اينكه مفرد و قارن مىتوانند در حال اختيار، تقديم نمايند طواف و سعى حج را بر وقوفها بنا بر مشهور بر وجه مقدّم؛ و متمتّع نمى تواند تقديم نمايد، چنانچه گذشت؛

و به اينكه براى مفرد و قارن، تأخير دو طواف و سعى بين آنها را از يوم نحر و نفرْ و اتيان به آنها در تمام ذى الحجّه جايز است، و در متمتّع دو قول است در تحريم و كراهت؛

و [ به اينكه ] جايز است براى مفرد و قارن، طواف ندبى بعد از دخول مكّه؛ و براى متمتّع بعد از احرام حج، دو قول است؛

و به اينكه عقد احرام براى متمتّع، منعقد نمى شود بدون تلبيه؛ و در غير او، منعقد مى شود به هر يك از اشعار و تقليد؛ پس اگر به يكى از اينها يا به تلبيه، عقد احرام نمود و سوق هدى نمود، قارن است، و گرنه مفرد است.و به اينكه هدى بر متمتّع واجب است، و در غير [ آن ]، واجب نيست حتى اينكه هدىِ قران، واجب بالاصل نيست و به اشعار يا تقليد متعيّن مى شود براى ذبح. و در قران، معتبراست سياق و جايز نيست ابدال، و اكل و قسمت در آن واجب نيست؛ و اگر گم شد، مجزى است از قارن، و اين امور در [ هدى ] تمتّع نيست؛

و به اينكه عدول به تمتّع جايز است و از تمتّع اختيارا جايز نيست، به خلاف افراد كه عدول از آن مى شود و به آن نمى شود، و در قران، مطلقِ دو قسم عدول نيست.

وفرق است بين قران و افراد در عقد احرام و در هدى و در عدول، و بين دو نوع از عمره در موضع احرام و در موضع قطع تلبيه و در طواف نساء. و تفصيل مذكورات در فروق با بيان مختار، در محل انسب به هر كدام از آنها مذكور مى شود ان شاء اللّه تعالى.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS