فصل سوم احكام محصور ومصدود

فصل سوم  احكام محصور ومصدود

 1 ـ محصور

814 1 ـ به كسى كه بعد از مُحرم شدن مريض شود و نتواند اعمال عمره يا حج را انجام دهد، «محصور» مى گويند و داراى احكام خاصى است كه بيان مى شود.

حصول بيمارى و حصر قبل از احرام حج

815 اگر كسى بعد از اعمال عمره تمتع و قبل از احرام براى حج، محصور شود اگر حج بر وى مستقر بوده، احتياط آن است كه براى حج اِفراد و عمره مفرده بعد از آن، نائب بگيرد.

كسى كه براى او «حصر» رخ مى دهد چند حالت دارد:

حصول بيمارى و حصر قبل از رسيدن به مكه

816 اگر كسى در عمره به سبب مريضى، نتواند بعد از احرام خود را به مكه معظّمه برساند، بايد قربانى نمايد؛ و بنابر احوط و مشهور، مكان ذبح آن مكه معظّمه است به اين صورت كه قربانى را به آنجا مى فرستد و شخصى را وكيل مى نمايد و وقت ذبح را مشخص مى نمايد تا بعد از اين كه ذبح توسط وكيل انجام شد، تقصير نمايد.
817 3 ـ اگر كسى در حج بعد از احرام نتواند به سبب مريضى خود را به وقوف عرفات و مشعر برساند، بايد قربانى نمايد و مكان ذبح ـ بنابر احوط و مشهور ـ «منى» است و زمان ذبح نيز بنابر احوط روز عيد است و ترتيبى كه در فرض قبل، مطرح شد در اين فرض نيز رعايت مى شود.

تذكر:

818 بعد از تقصير همه محرّمات احرام غير از امور زناشويى بر چنين شخصى حلال مى شود و چنانچه شخصى كه حجِ واجب بر عهده اش بوده درسال آينده حج را با طواف نساء انجام ندهد، بر او امور مربوط به زناشويى حلال نمى شود؛ و اگر در سال آينده قدرت بر حج نداشته باشد، بعيد نيست كه استنابه كافى باشد؛ و شخصى كه حج او مستحبى بوده با نائب گرفتن در خصوص طواف نساء، آن امور بر او حلال مى شود.

حصول بهبودى نسبى بعد از فرستادن قربانى

819 كسى كه در حج، محصور شده و قربانى فرستاده اگر مريضى او بهبودى يابد و گمان كند يا احتمال دهد كه مى تواند حج را درك نمايد، واجب است خودش را برساند و چنانچه هر دو موقف يا يكى را به نحوى كه گذشت، درك نمايد، حج او صحيح است و اگر نتواند هر دو موقف يا يكى را ـ به نحوى كه گذشت ـ درك نمايد به وسيله عمره مفرده از احرام خارج مى شود البته در صورتى كه ـ بنابر احتياط ـ قبل از فوت حج، به وسيله ذبحِ قربانى، از احرام خارج نشده باشد.

كسى كه واجبات منى را نتواند انجام دهد

820 اگر كسى مريض شود و فقط مناسك منى را نتواند انجام دهد، حكم محصور بر او جارى نمى شود، بلكه براى رمى و قربانى نائب مى گيرد
و خودش حلق يا تقصير مى نمايد و به مكّه معظّمه رفته و مناسك آنجا را بجا مى آورد.

مريضى كه اعمال مكه را نتواند انجام دهد (بعد از منى)

821 اگر كسى بعد از درك وقوف عرفات و مشعر و اعمال منى، فقط اعمال مكه را نتواند بجا آورد، ظاهر اين است كه واجب است جهت انجام اعمال مكه نائب بگيرد و بعد از عمل نائب، همه محرّمات احرام حتى امور زناشويى، بر او حلال مى شود.

حكم حج سال آينده محصور

822 شخصى كه محصور شده اگر استطاعتش تا سال بعد باقى بماند يا از سالهاى پيش حج بر او واجب شده باشد، به وسيله فرستادن قربانى و بيرون آمدن از احرام، حج از او ساقط نمى شود و بايد در سال بعد به حج برود.

2 ـ مصدود

823 «مصدود» كسى است كه بعد از مُحرم شدن براى عمره يا حج، از انجام دادن اعمال، منع شود و راهى ديگر نداشته باشد و داراى احكام خاصى است كه به يارى خداوند متعال بيان خواهد شد.

اقسام مصدود

شخص مصدود و ممنوع از اعمال داراى چند حالت است:

824 1 ـ مصدود از عمره: در جاى خود به نيّت خروج از احرام قربانى نمايد و از احرام خارج شود و بنابر احتياط حلق يا تقصير را به آن ضميمه نمايد.

825 2 ـ مصدود از حج: چنانچه قبل از موقف عرفات و مشعر براى او
ممنوعيّت حاصل شود، وظيفه اش آن است كه در همان محل (محل ممنوعيت) قربانى نمايد و بنابر احتياط حلق يا تقصير هم بنمايد.

ميزان تحقق و عدم تحقق مصدوديّت

826 كسى كه از يكى از دو موقف (عرفات و مشعر) ممنوع شود در صورتى كه بر موقف ديگرى قدرت داشته باشد، بنابر اظهر حكم مصدود بر او جارى نمى شود و در صورت كلّى هر گاه حج صحيح از مكلّف صورت گيرد به هر نحوى كه باشد اگر چه به گونه اضطرارى آن، حكم مصدود بر او جارى نمى شود.

827 3 ـ اگر از اعمال منى بعد از وقوف عرفات و مشعر، ممنوع شود حج او صحيح و تمام است و براى رمى و بقيه اعمال نائب مى گيرد و پس از آنكه نائب عمل را انجام داد به وسيله سر تراشيدن از احرام خارج مى شود و اگر همان سال نتوانست نائب بگيرد سال بعد نائب مى گيرد و بعيد نيست كه به وسيله قربانى در همين سال از احرام خارج شود هر چند بايد در سال بعد نائب بگيرد.

828 4 ـ كسى كه بعد از اعمال منى از اعمال مكّه ممنوع شود اگر خودش نتوانست بجا آورد نائب بگيرد؛ و اگر در همان زمان نتوانست نائب بگيرد، تا آخر ذى الحجة نائب بگيرد؛ و اگر آن هم ممكن نشد، در سال آينده نائب بگيرد و در خروج از احرام در همين سال به وسيله قربانى مثل مساله قبلى است.

829 5 ـ كسى كه بعد از اعمال مكّه در مكه باشد و از بيتوته در منى و رمى جمرات ممنوع شود، حج او تمام است وبراى رمى در صورت امكان همان سال نائب مى گيرد و در صورت عدم امكان، در سال بعد نائب مى گيرد.

نوع قربانى

830 1 ـ در تمامى موارد مصدوديّت، قربانى شتر يا گاو يا گوسفند كافى است.
831 2 ـ مصدودى كه نتواند قربانى نمايد، در احرام باقى مى ماند و در اينجا قربانى جايگزين ندارد و بايد اگر چه به قرض گرفتن هم باشد آن را تهيّه و ذبح نمايد و از احرام خارج شود.

832 2 ـ كسى كه قربانى همراه خود برده و مصدود شود، كشتن همان قربانى كافى است و قربانى ديگرى بر او واجب نمى شود.

كسى كه حج خود را فاسد كرده و بعد از آن مصدود شود

833 كسى كه حج خود را فاسد كرده و بعد از آن مصدود شود، لازم است علاوه بر قربانى جهت خارج شدن از احرام، كفّاره اِفساد حج را نيز بدهد و حج را در سال آينده بجا آورد اگر چه حج فاسد شده مستحبى باشد؛ و احوط آن است كه يك حج قضايى كافى نيست و بايد بنابر احتياط دو حج بجا آورد، بلكه در صورت استقرار وجوب حج، وجوب تعدّد حج خالى از وجه نيست و در غير صورت استقرار وجوب حج، فقط يك حج افساد عقوبتى لازم است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS