عمل پنجم حج و عمل دوّم منى: قربانى

عمل پنجم حج و عمل دوّم منى: قربانى

 زمان و مكان قربانى كردن

704 1 ـ قربانى در روز عيد در زمين «منى» انجام مى شود.

705 2 ـ قربانى بايد ـ بنابر احتياط ـ بعد از رمى صورت گيرد، ولى اگر از روى فراموشى يا عمدا قبل از رمى صورت گيرد، كافى است.

706 3 ـ اگر به علت تغيير محل، ذبح در «منى» ممكن نباشد و تأخير انداختن آن و لو تا آخر ماه ذى الحجه موجب عسر و حرج نوعى باشد، در اين صورت ذبح در خارج از «منى» ـ با مراعات اقربيت به منى ـ مانعى ندارد.

ترك قربانى كردن

707 1 ـ اگراز روى فراموشى يا عذر ديگرى، ذبح يا نحر را در روز عيد ترك نمود، لازم است بنابر احتياط تا آخر ايام تشريق(1) آن را بجا آورد؛ و اگر عذر او ادامه پيدا كرد، مى تواند تا آخر ماه ذى الحجه تأخير نمايد و كافى خواهد بود.

708 2 ـ كسى كه عمدا ذبح را ترك نموده، به دستور مسأله بالا عمل نمايد.

709 3 ـ اگر كسى به جهتى ـ مثلاً به اعتقاد اين كه گوشت تلف مى شود ـ

1 ـ يازدهم، دوازدهم و سيزدهم ماه، ايام تشريق ناميده مى شود.
قربانى نكرد و تقصير نمود و اعمال حج را انجام داد، بايد قربانى نمايد و اعاده حلق يا تقصير لازم نيست و اعمال مكه معظّمه را احتياطا اعاده كند.

710 4 ـ كسى كه براى ذبح وكيل گرفته و با اعتقاد به اين كه او ذبح را انجام داده، حلق يا تقصير نمود و اعمال حج را انجام داد، و بعد فهميد كه وكيل ذبح نكرده بايد ذبح را انجام دهد و اعاده حلق يا تقصير لازم نيست.

مشخّصات قربانى

711 1 ـ قربانى بايد ـ به ترتيب افضليّت ـ «شتر» يا «گاو» يا «گوسفند» باشد. شتر بايد سال پنجم را تمام كرده باشد و داخل در سال ششم شده باشد؛ و گاو و بز ـ بنابر احتياط ـ داخل سال سوم باشند؛ و احتياط واجب آن است كه گوسفند يك سالش تمام و داخل در سال دوّم شده باشد.

712 2 ـ قربانى بايد از هر جهت سالم باشد؛ پس قربانى كور، يك چشم، شَل، گوش بريده ولو به مقدار كم، يا قربانى شاخ شكسته از اندرون، يا اخته شده، يا بسيار پير و بيمار، كفايت نمى كند.

713 3 ـ احوط آن است كه قربانى ـ علاوه بر آنكه مشهور فرموده اند كه در گُرده هاى او «پيه» باشد ـ به نحوى باشد كه او را در عرف، لاغر هم نگويند.

714 4 ـ احتياط مستحب آن است كه قربانى «تخم كوبيده» هم نباشد و قربانى كه گوشش سوراخ يا شكافته شده يا «رگ ماليده» باشد عيبى ندارد و نيز احتياط مستحب آن است كه قربانى طورى نباشد كه به طور مادرزادى، شاخ و دم نداشته باشد.

715 6 ـ شرايطى كه براى قربانى ذكر شده، بايد احراز شده، و بدون احراز نمى توان بنابر سالم بودن آن گذارد.

اگر بعد از ذبح بفهمد كه قربانى شرايط را دارا نبوده

716 1 ـ اگر سن قربانى از آنچه كه بيان شد كمتر باشد، كفايت نمى كند؛ و اگر بعد از ذبح بفهمد كه قربانى سنّ لازم را نداشته، بايد قربانى ديگرى ذبح نمايد.

717 2 ـ اگر قربانى را به عقيده اين كه سالم است خريدارى نمود و ذبح كرد و بعد معلوم شد كه معيوب است، كفايت نمى كند.

718 3 ـ اگر قربانى را به عقيده اين كه چاق است ذبح كرد بعد فهميد كه لاغر است، كافى است و نياز به ذبح ديگر نيست.

719 4 ـ هر گاه گمان به لاغر بودن قربانى داشت ولى به اميد چاق بودن، آن را ذبح كرد و قصد او اطاعت دستور خداوند متعال بود و بعد معلوم شد كه چاق بوده، كافى است.

اگر قربانى بعد از خريد، مريض يا معيوب شود

720 1 ـ هر گاه قربانى سالم و بى عيبى خريد و قبل از ذبح، مريض يا معيوب شد، ذبح آن كافى نيست و لازم است تعويض نمايد.

721 توجه: شرايطى كه ذكر شده، فقط براى قربانى است و براى كفّاره لازم نيست.

كفايت ذبح قربانى غير واجد شرايط با عدم تمكن از سالم

722 شرايطى كه براى قربانى ذكر شد، همه آن در صورت تمكّن و قدرت است و كسى كه نتواند قربانى را به اين شرايط تهيّه نمايد، هر چه براى او ممكن باشد، همان كافى است و بنابر احتياط ـ به نحوى كه ذكر خواهد شد ـ روزه هم بگيرد.

كسى كه پول دارد ولى قربانى نيابد

723 كسى كه پول قربانى را دارد ولى قربانى گيرش نمى آيد، بايستى پول آن را نزد شخص امينى بگذارد كه تا آخر ماه ذى الحجة با آن پول قربانى خريده و ذبح نمايد؛ و چنانچه ماه ذى الحجة گذشت، نبايد ذبح نمايد تا سال بعد و احوط آن است كه در صورت تأخير از ذى الحجه همان سال، هم سال بعد ذبح نمايد و هم ده روز روزه بگيرد.

كسى كه نه قربانى دارد و نه پول آن را

724 1 ـ كسى كه نه قربانى دارد و نه پول آن را، به جاى آن بايد ده روز روزه بگيرد؛ به اين ترتيب كه سه روز آن را پى در پى در حج بگيرد، يعنى روز هفتم و هشتم و نهم ذى الحجة را روزه بگيرد و اين سه روز را مى تواند پس از شروع به اعمال عمره تمتّع از اوّل ماه ذى الحجة روزه بگيرد و بايد پى در پى باشد و هفت روز ديگر را بعد از بازگشت در وطن روزه بگيرد؛ و اظهر آن است كه لازم نيست هفت روز پى در پى باشد و نيز لازم نيست روزه در خود وطن باشد بلكه اگر در جايى قصد اقامت نمود، كافى است.

725 2 ـ كسى كه بايد در حج به جاى قربانى روزه بگيرد، اگر نتواند روز هفتم را روزه بگيرد، روز هشتم و نهم را روزه هم بگيرد و روز ديگر را بعد از بازگشت از منى روزه بگيرد؛ لكن چنانچه روز هشتم را هم نتوانست، روز نهم را روزه نگيرد و هر سه روز را بعد از برگشتن از منى روزه بگيرد و احتياط آن است كه پس از بازگشت هر چه زودتر روزه ها را بگيرد و بدون عذر تأخير ننمايد هر چند تا آخر ذى الحجة ـ بنابر اقوى ـ تأخير آن جايز است.

726 5 ـ اگر كسى كه قدرت بر تهيه قربانى ندارد، در حج سه روز روزه نگرفت تا ماه تمام شد، بايد خودش يا نايبش در سال بعد قربانى ذبح نمايد و روزه كافى نيست.

727 6 ـ اگر كسى پول قربانى ندارد ولى متاعى زايد بر شأن داشته باشد حتّى اگر لباس باشد بايد آن را بفروشد و قربانى تهيه نمايد.
728 7 ـ كسى كه مى توانسته روزه بگيرد ولى نگرفته، بر ورثه وى واجب است از طرف وى قضا نمايد.

شراكت در قربانى

729 كسى كه نمى تواند به تنهايى قربانى تهيه نمايد و مى تواند با مشاركت ديگرى آن را تهيه نمايد، احتياط آن است كه بين شركت در قربانى و روزه گرفتن جمع نمايد.

شرايط ذابح

730 1 ـ ذبح ـ چه در قربانى و چه در كفّاره ـ لازم نيست توسط خود شخص صورت گيرد بلكه جايز است كه در حال اختيار هم ديگرى را نائب قرار دهد، هر چند توسط خودش مستحب است.

731 2 ـ كسى كه ذبح به او واگذار مى شود، لازم نيست مؤمن باشد ولى بايد ذبح را به گونه صحيح انجام دهد.

732 3 ـ كسى كه براى ذبح نائب مى شود نيّت او از طرف منوبٌ عنه، كافى است و لازم نيست منوب عنه هم نيّت كند.

مصرف قربانى

733 احتياط آن است كه در صورت امكان، مقدارى از قربانى را به فقير مؤمن صدقه دهد، يا به وكيل او بدهد تا به او برساند؛ و يك مقدارى را هديه نمايد؛ و مقدارى را هم خودش بخورد. جدا كردن صدقه و هديه لازم نيست و به صورت مشاع، مى تواند به ترتيب بالا عمل نمايد.

اگر بعد از روزه، بر قربانى قدرت حاصل شود

734 1 ـ كسى كه نه قربانى داشت و نه پول آن را و در حج سه روز روزه
گرفت، سپس قربانى براى او ممكن شد، قربانى بر او واجب نيست و روزه كافى است اگر چه ذبح كردن بهتر است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS