فصل چهارم احكام نيابت

فصل چهارم احكام نيابت

 177 هر گاه بر كسى حجّ واجب شود، لازم است خودش شخصا حجّ بجا آورد؛ ولى به جهت آنكه بعضى افراد قدرت بدنى بر حجّ ندارند يا اين كه حجّ بر آنها واجب شده و وفات نموده اند، نائب گرفتن لازم مى شود.

در چه مواردى نائب گرفتن، لازم است
178 1 ـ شخص زنده در دو صورت واجب است نائب بگيرد:
الف ـ كسى كه توانايى بدنى انجام حج را ندارد؛ و ديگر شرايط استطاعت را داراست و مى تواند نائب بگيرد.
ب ـ كسى كه حج بجا آورده، ولى حجّ او به دليلى صحيح واقع نشده و بر عهده وى باقى مانده و قدرت رفتن به حجّ را ندارد.

تذكّر:

همان گونه كه گذشت اگر به كسى كه قدرت بدنى بر حج ندارد، حج بذل شود، بنابر احوط بايد نائب بگيرد.
179 2 ـ نائب گرفتن براى شخصى كه وفات كرده نيز، در دو صورت واجب است:
الف ـ كسى كه توانايى بدنى انجام دادن حجّ را نداشته و مى توانسته نائب بگيرد و نگرفته تا وفات كرده است.
ب ـ كسى كه حجّ بر عهده او ثابت شده و حجّ بجا نياورده باشد تا اينكه وفات كرده باشد.

انجام حج از طرف ديگرى بدون اجرت (حجّ تبرّعى)

180 الف ـ در مواردى كه نائب گرفتن لازم شده است، اگر كسى بدون اُجرت و بدون اين كه از طرف او اجير شود از طرف آن شخص حجّ بجا آورد، كافى است و حجّ از عهده آن شخص ساقط مى شود.
181 ب ـ به صورت كلّى نيابت از طرف شخصى كه وفات كرده مانعى ندارد، چه با اجرت باشد و چه بدون اجرت، چه نيابت در حجّ واجب باشد و چه مستحب.
182 پس انجام دادن حجّ از طرف ديگران حتّى بدون اجرت و بدون اجير شدن از طرف آنها، در موارد ذيل صحيح است:
183 1 ـ انجام حج از طرف حضرت ولىّ عصر أرواحنا فداه مانع ندارد و احتياط آن است كه از طرف خود بجا آورد و ثواب آن را براى آن حضرت اهدا نمايد.
184 2 ـ انجام دادن حج از طرف معصومين عليهم السلام و فرزندان ايشان ـ مانند حضرت زينب عليهاالسلام وحضرت اباالفضل عليه السلام و حضرت على بن الحسين عليه السلام و... ـ صحيح است.
185 3 ـ از طرف فردى كه وفات كرده و معلوم نيست كه حجّ بر او واجب بوده يا نه، جايز، بلكه مطلوب است كه حج بجا آورده شود.
186 4 ـ از طرف فردى كه زنده است ولى توانايى بدنى بر حجّ ندارد و بايد نائب بگيرد ـ بنابر اظهر ـ به صورت تبرّعى جايز است، ولى اگر با اذن او باشد احوط است.
187 5 ـ از طرف فردى كه وفات كرده و حجّ بر او واجب بوده، انجام دادن حجّ بدون اجرت از طرف او كافى است و حجّ از عهده وى ساقط مى شود.
188 6 ـ از طرف فردى كه زنده است ولى حجّ بر او واجب نشده، انجام حج مستحبّى مانعى ندارد.

با انجام حج تبرّعى بر ورثه نائب گرفتن لازم نيست
189 در مواردى كه بر ورثه لازم بوده نائب بگيرند، اگر كسى حجّ را از طرف ميّت، بدون اجرت بجا آورد بر آنها لازم نيست كه نائب بگيرند و مقدار هزينه حجّ كه از اصل مال يا ثلث بايد برداشته مى شد، در جاى خود باقى مى مانَد و حكم اموال ديگر ميّت را دارد.

مورد عدم صحت نيابت در حج
190 از طرف فردى كه زنده است وحج بر او واجب شده و خودش مى تواند حجّ انجام دهد، نيابت صحيح نمى باشد.

انجام عمره مفرده تبرّعى
191 انجام عمره مفرده به صورت تبرّعى (بدون اجرت) از طرف هر كسى زنده يا ميّت، كوچك يا بزرگ، عاقل يا غير عاقل، جائز است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS