احكام قَسَم

احكام قَسَم
    « 86 » انسان مى تواند با قسم خوردن، انجام كارى را كه مطلوب شارع است و يا ترك كارى را كه نهى شده است، بر خود واجب كند.
    « 87 » اگر قسم بخورد كارى را انجام دهد يا ترك كند، مثلاً قسم بخورد كه روزه بگيرد يا سيگار نكشد، چنانچه عمداً مخالفت كند، بايد كفاره بدهد، يعنى يك بنده آزاد كند يا ده فقير را سير كند يا آنان را بپوشاند، و اگر نتواند آنها را انجام دهد، بايد سه روز روزه بگيرد.
    « 88 » قسم چند شرط دارد :
    1 ـ كسى كه قسم مى خورد بايد بالغ و عاقل باشد و از روى قصد و اختيار قسم بخورد، پس قسم خوردن بچه، ديوانه، مست و كسى كه مجبورش كرده اند درست نيست، و همچنين است اگر در حال عصبانيت بدون قصد قسم بخورد.
    2 ـ كارى را كه قسم مى خورد انجام دهد، بايد حرام و مكروه نباشد و كارى را كه قسم مى خورد ترك كند، بايد واجب يا مستحب نباشد و قسم بر ترك امرى كه راجح است، هرچند دنيوى باشد، منعقد نمى شود، و متعلق قسم با رجحان به طور قطع كفايت مى كند ولى انعقاد قسم در امر متساوى الطرفين، يعنى مباح، مبنى بر احتياط است.
    3 ـ به يكى از اسامى خداوند عالم قسم بخورد كه به غير ذات مقدس او گفته نمى شود، مانند « خدا » و « اللّه » ، و نيز اگر به اسمى قسم بخورد كه به غيرخدا هم مى گويند ولى به قدرى بر خدا اطلاق مى شود كه هروقت كسى آن اسم را بگويد ذات مقدس حق درنظر مى آيد ، مثل آن كه به « خالق » و « رازق » قسم بخورد، صحيح است .

    4 ـ قسم را به زبان بياورد، و اگر بنويسد يا در قلبش آن را قصد كند، صحيح نيست، ولى شخص لال اگر با اشاره قسم بخورد، صحيح است.
    5 ـ عمل كردن به قسم براى او ممكن باشد، و اگر موقعى كه قسم مى خورد ممكن بوده ولى بعداً تا آخر وقتى كه براى قسم معين كرده عاجز شود، يا برايش مشقت داشته باشد، قسم او از وقتى كه عاجز شده بهم مى خورد.
    « 89 » اگر پدر، فرزند را از قسم خوردن نهى كند و يا شوهر، همسرش را از قسم خوردن نهى نمايد، قسم آنان صحيح نيست، بلكه اگر پسر بدون اذن پدر، و زن بدون اذن شوهر قسم بخورد، قسم آنان نيز منعقد نخواهد شد.
    « 90 » اگر انسان قسم بخورد كه كار واجب يا مستحبى را انجام دهد، و يا معصيت يا مكروهى را ترك كند، بايد به مفاد قسم عمل كند و مخالفت آن كفاره دارد.
    « 91 » تخلّف از قسم در صورت اضطرار يا فراموشى كفاره ندارد.
    « 92 » اگر انسان بدون اين كه تصميم قلبى بر انجام يا ترك كارى داشته باشد قسم بخورد، مثلاً در مكالمات روزمره بگويد : به خدا چنين شد يا چنين نشد ، اين گونه قسم موجب كفاره نيست ولى اگر راست باشد مكروه است، و اگر دروغ باشد گناه است.
    « 93 » اگر براى از بين بردن حق مسلمانى قسم بخورد حرام است، و اگر براى اين كه خودش يا مسلمان ديگرى را از شر ظالمى، نجات دهد قسم دروغ بخورد اشكالى ندارد، بلكه گاهى واجب مى شود.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS