اذان و اقامه

« اذان و اقامه »
    « 33 » براى مرد و زن مستحب است پيش از نمازهاى يوميه اذان و اقامه بگويند، اما احتياط مستحب اين است كه اقامه ترك نشود مخصوصا در نماز صبح و مغرب و براى كسى كه به جماعت نماز نمى خواند؛ ولى پيش از نماز عيد فطر و قربان، مستحب است سه مرتبه بگويند : « اَلصّلاة » ؛ و همچنين براى اين كه به ديگران اعلام شود كه وقت نماز داخل شده است، استحباب اذان بعيد نيست؛ و گفتن اذان و اقامه در غير اين موارد به قصد ورود در شرع حرام است.
    « 34 » مستحب است در گوش راست بچه اى كه به دنيا آمده اذان و در گوش چپش اقامه بگويند.
    « 35 » اذان هيجده جمله است : « اللّه اَكْبَر » چهار مرتبه ؛ « اَشْهَدُ اَنْ لااِلهَ اِلاَّ اللّه » ، « اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّدا رَسُولُ اللّه » ، « حَىَّ عَلَى الصَّلاة » ، « حَىَّ عَلَى الفَلاح » ، « حَىَّ عَلى خَيرِ الْعَمَل » ، « اللّه اَكْبَر » ، « لااِلهَ اِلاَّ اللّه » هريك دو مرتبه .
و اقامه هفده جمله است يعنى دو مرتبه « اللّه اكبر » از اول اذان و يك مرتبه « لااِلهَ الاَّ اللّه » از آخر آن كم مى شود ، و بعد از گفتن « حَىَّ عَلى خَيرِ الْعَمَل » بايد دو مرتبه « قَدْقامَتِ الصَّلاة » اضافه نمود .
    « 36 » بعيد نيست مستحب بودن اقرار به ولايت اميرالمؤمنين على بن ابيطالب عليه السلام در اذان مستحبى، در صورتى كه به نيّت مطلوب بودن گفته شود ، به عبارات مختلفى كه در « نهايه » و « فقيه » و « احتجاج » نقل شده است كه « اَنَّ عَلِيّا وَلِىُّ اللّه » و يا « عَلِىٌّ اَميرُ المُؤمِنين » و يا به عبارت « اَشْهَدُ اَنَّ عَلِيّا وَلِىُّ اللّه » باشد ، و اما اقرار به ولايت اگر چه در غير اذان باشد خوب است ، پس احتياج به دليل مخصوص ندارد؛ و كاملترين عبارتى كه در اينجا گفته مى شود آن است كه اقرار به خليفه بودن يا وصى بودن حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام و ائمه طاهرين عليهم السلام در آن باشد.
    « 37 » در پنج نماز، اذان ساقط مى شود :
    اول : نماز عصر روز جمعه در صورتى كه با نماز جمعه با هم خوانده شود .
    دوم : نماز عصر روز عرفه كه روز نهم ذى حجه است در صورتى كه با نماز ظهر جمع شود .
    سوم : نماز عشاء شب عيد قربان، براى كسى كه در مشعر الحرام باشد در صورتى كه با نماز مغرب جمع شود و بنا بر احتياط در اين سه صورت كه گفته شد بايد اصلاً اذان نگويند نه اين كه مستحب نباشد و گفتن آن بى اشكال باشد؛ ولى در جايى كه نماز عصر را با نماز ظهر با هم مى خوانند خوب است براى نماز عصر اذان گفته نشود.
    چهارم : نماز عصر و عشاء زن مستحاضه.
    پنجم : نماز عصر و عشاء كسى كه نمى تواند از بيرون آمدن بول و غائط خوددارى كند. و در اين پنج نماز در صورتى اذان ساقط مى شود كه با نماز قبلى فاصله نداشته باشد، يا فاصله كمى بين آنها باشد و اگر فاصله پيدا كرد يا نافله بين آنها خوانده شد، بنا بر اظهر اذان گفتن به استحباب خود باقى است .
    « 38 » اگر براى نماز جماعتى اذان و اقامه گفته باشند؛ كسى كه با آن جماعت نماز مى خواند، مى تواند براى نماز خود اذان و اقامه نگويد .
    « 39 » اگر براى خواندن نماز جماعت به مسجد رود و ببيند جماعت تمام شده، تا وقتى كه صف ها به هم نخورده و جمعيت متفرق نشده بنا بر اظهر لازم نيست براى نماز خود اذان و اقامه بگويد، در صورتى كه براى جماعت اذان و اقامه گفته شده باشد .
    « 40 » در جايى كه عده اى مشغول نماز جماعتند، يا نماز آنان تازه تمام شده و صف ها به هم نخورده است، اگر انسان بخواهد فُرادى ( به تنهايى ) يا با جماعت ديگرى كه بر پا شده نماز بخواند، با سه شرط اذان و اقامه از او ساقط مى شود بنا بر اظهر؛ اول آن كه براى آن نماز، اذان و اقامه گفته باشند. دوم آن كه نماز جماعت باطل نباشد. سوم آن كه نماز او و نماز جماعت در يك مكان باشد و بنا بر احتياط بايد طورى باشد كه ملحق به صف بشود ، پس اگر نماز جماعت داخل مسجد باشد و او بخواهد در بام مسجد نماز بخواند، مستحب است اذان و اقامه بگويد.
    « 41 » كسى كه اذان و اقامه ديگرى را مى شنود مستحب است هرقسمتى را كه مى شنود بگويد ولى از « حَىَّ عَلَى الصَلاة » تا « حَىَّ عَلى خَيرِ العَمل » را به جاى هركدام « لاحَوْلَ وَ لاقُوَّةَ اِلاّ بِاللّه الْعَلِىِّ الْعَظِيم » مى گويد .
    « 42 » كسى كه اذان و اقامه ديگرى را شنيده ، چه با او گفته باشد يا نه ، مى تواند براى نماز خود اذان و اقامه نگويد .
    « 43 »اقامه بايد بعد از اذان گفته شود و اگر قبل از اذان بگويند صحيح نيست .
    « 44 » اگر كلمات اذان و اقامه را بدون ترتيب بگويد ، مثلاً « حَىَّ عَلَى الْفَلاح » را پيش از « حَىَّ عَلَى الصَّلاة » بگويد، بايداز جايى كه ترتيب به هم خورده، دوباره بگويد.
    « 45 » بنا بر احتياط بايد بين اذان و اقامه فاصله ندهد و اگر بين آنها به قدرى فاصله دهد كه اذانى را كه گفته اذان اين اقامه حساب نشود، مستحب است دوباره اذان و اقامه را بگويد ؛ و نيز اگر بين اذان و اقامه و نماز به قدرى فاصله دهد كه اذان و اقامه آن نماز حساب نشود، مستحب است دوباره براى آن نماز، اذان و اقامه بگويد.
    « 46 » اذان و اقامه بايد بنا بر احتياط به عربى صحيح گفته شود بلكه لزوم آن خالى از وجه نيست؛ پس اگر به عربى غلط بگويد، اگر چه معنى را تغيير ندهد؛ يا به جاى حرفى حرف ديگر بگويد يا مثلاً ترجمه آنها را به فارسى بگويد ، صحيح نيست.
    « 47 » اذان و اقامه بايد بعد از داخل شدن وقت نماز گفته شود و اگر عمدا يا از روى فراموشى پيش از وقت بگويد باطل است؛ مگر براى اين كه مردم مهيا براى نماز شوند و يا كارهاى خود را رها كنند، كه بعيد نيست يك اذان قبلاً گفته شود ـ اگر مردم را به اشتباه نيندازد ـ و بعد اذان ديگرى براى نماز گفته شود.
    « 48 » اگر كسى اذان و اقامه را فراموش كرد و بعد از ركوع يادش آمد ، براى درك آنها نمى تواند نماز را قطع كند؛ ولى اگر قبل از ركوع يادش آمد، مستحب است به قصد تحصيل ثواب اذان و اقامه نماز را قطع كند و بعد از اذان و اقامه نماز را از سر بگيرد؛ و اگر فقط اذان را به تنهايى فراموش كرده، بنا بر اظهر قطع نماز جايز نيست ، و اگر فقط اقامه را فراموش كرده ، جواز قطع نماز خالى از وجه نيست ، اگر چه خلاف احتياط است .

    « 49 » اگر پيش از گفتن اقامه شك كند كه اذان گفته يا نه، بايد اذان را بگويد، ولى اگر مشغول اقامه شود و شك كند كه اذان گفته يا نه، گفتن اذان لازم نيست.
    « 50 » اگر در بين اذان يا اقامه، پيش از آن كه قسمتى را بگويد شك كند كه قسمت پيش از آن را گفته يا نه، بايد قسمتى را كه در گفتن آن شك كرده بگويد، ولى اگر در حال گفتن قسمتى از اذان يا اقامه شك كند جمله قبلى را گفته يا نه، بعيد نيست گفتن آن لازم نباشد.
    « 51 » مستحب است انسان در موقع گفتن اذان، رو به قبله بايستد و با وضو يا غسل باشد. ولى در اقامه بنا بر احوط با وضو يا غسل بودن شرط است؛ و در اذانى كه براى اعلام داخل شدن وقت است مستحب است جاى بلندى بايستد و دستها را به گوش بگذارد و صدا را بلند نمايد و بكشد و بين جمله هاى اذان كمى فاصله دهد و بين آنها حرف نزند.
    « 52 » مستحب است بدن انسان در موقع گفتن اقامه آرام باشد و آن را از اذان آهسته تر بگويد و بين جمله هاى آن كمتر از اذان فاصله دهد ولى جمله ها را به هم نچسباند، و به خلاف اذان كه با تأنـّى گفته مى شود اقامه را سريعتر بگويد .
    « 53 » مستحب است بين اذان و اقامه ـ در غير نماز مغرب ـ دو ركعت نماز بخواند و در صورت نخواندن نافله قدرى بنشيند يا سجده نمايد يا قدمى بردارد ؛ و در مغرب كافى است قدرى ساكت شود يا قدمى بردارد ؛ و حرف زدن بين اذان و اقامه نماز صبح، اگر ذكر نباشد مكروه است.
    « 54 »مستحب است كسى را كه براى گفتن اذان معين مى كنند عادل و بينا و وقت شناس باشد يا اين كه راهنما داشته باشد؛ و صدايش بلند باشد و اذان را در جاى بلند بگويد.
    « 55 » مؤذّن در مقابل اذان گفتن بنا بر احتياط واجب نبايد مزد بگيرد و امّا چيزى كه عنوان مزد ندارد جايز است، مثل ارتزاق از بيت المال و يا موقوفه اى كه از درآمد آن براى مؤذّن سهمى در نظر گرفته شده است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

RSS